تشریفات (پروتکل) طرح تعرفه های ترجیحی برای نظام ترجیحات تجاری میان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامیPRETAS) ) مشتمل بر یک مقدمه و دوازده ماده به شرح پیوست با قید حق شرط جمهوری اسلامی ایران در مورد مواد(۸)و (۹) تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده می‌شود.
تبصره: در مورد مواد (۸) و (۹) دولت جمهوری اسلامی ایران تا زمانی که به عضویت سازمان جهانی تجارت درنیامده است، اقدامات موضوع مواد یادشده را طبق قوانین و مقررات خود اتخاذ خواهد کرد.
بسم الله الرحمن الرحیم
تشریفات (پروتکل) طرح تعرفه های ترجیحی برای نظام ترجیحات تجاری میان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی
مقدمه
اعضاء کارگروه مذاکرات تجاری برای ایجاد نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی؛ جمهوری خلق بنگلادش، جمهوری کامرون، جمهوری عربی مصر، جمهوری گینه، جمهوری اسلامی ایران، پادشاهی اردن هاشمی، جمهوری لبنان، جماهیری عظمای عربی مردمی سوسیالیستی لیبی، مالزی، جمهوری اسلامی پاکستان، جمهوری سنگال، جمهوری عربی سوریه، جمهوری تونس، جمهوری ترکیه، جمهوری اوگاندا، دولت امارات متحده عربی،
مطابق با اهداف منشور سازمان کنفرانس اسلامی؛
با در نظر گرفتن قطعنامه‌های کارگروه دایمی همکارهای اقتصادی و تجاری که ایجاد نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی و طرح اقدام مصوب سومین و هفتمین اجلاس سران کشورهای اسلامی را به منظور پیشبرد همکاری های اقتصادی بین کشورهای عضو توصیه نمود؛
در پیگیری اهداف و اصول موافقتنامه چهارچوب نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی؛
با یادآوری بیانیه وزراء کارگروه دایمی در مورد برگزاری اولین دور مذاکرات تجاری در نوزدهمین نشست آن؛
با اعتقاد به نقش اساسی تجارت در دستیابی به سطح بالاتری از همکاری های اقتصادی، گسترش فرصت های تولید و سرمایه‌گذاری و همچنین بالا بردن سطح رفاه بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی؛
با تشخیص نیازهای ویژه کشورهای کمترتوسعه‌یافته عضو سازمان کنفرانس اسلامی؛
با توجه لازم به تعهدات دو و چند جانبه هر کدام از کشورهای عضو:
با توجه به تمایل بعضی از کشورهای شرکت کننده برای پیگیری برنامه اختیاری کاهش سریع تعرفه‌ها؛
با تأکید برضرورت برگزاری دوره‌های متوالی مذاکرات تجاری به منظور توسعه، بهبود و تقویت نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی؛
با تأکید مجدد تعهدات‌خود درجهت نیل به اهداف این تشریفات (پروتکل) با توجه لازم به تشریفات و جداول زمانی برای اجراء؛
در موارد زیر توافق کردند:
تعاریف
از نظر این تشریفات (پروتکل)، اصطلاحات و ارجاعات زیر دارای معانی‌ذیل می‌باشند:
۱ـ سازمان: سازمان کنفرانس اسلامی.
۲ـ کارگروه دائمی: کارگروه دایمی همکاری های اقتصادی و تجاری بین کشورهای عضو سازمان.
۳ـ کارگروه مذاکرات تجاری: کارگروهی که در چهارچوب آن، هر دور از مذاکرات در مورد ترجیحات تجاری بین کشورهای شرکت کننده برگزار می‌شود.
۴ـ نظام ترجیحات تجاری سازمان: نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی.
۵ ـ موافقتنامه چهارچوب: موافقتنامه چهارچوب برای نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان.
۶ ـ تشریفات (پروتکل): تشریفات (پروتکل) طرح تعرفه‌های ترجیحی برای نظام ترجیحات تجاری کشورهای عضو سازمان.
۷ـ طرح تعرفه‌های ترجیحی: طرح تعرفه‌های ترجیحی که قرار است بین کشورهای شرکت کننده طبق این تشریفات (پروتکل) اعمال گردد.
۸ ـ کشورهای عضو: کشورهای عضو سازمان.
۹ـ کشورهای متعاهد: کشورهای عضو سازمان که طرف موافقتنامه چهارچوب می‌باشند.
۱۰ـ کشورهای شرکت کننده: کشورهای متعاهدی که تشریفات (پروتکل) را امضاء، تصویب و اجراء نموده‌اند.
۱۱ـ کشورهای کمترتوسعه‌یافته: کشورهای عضو سازمان که سازمان ملل متحد آنها را جزء کشورهای کمترتوسعه‌یافته شناخته است، مگر این که کارگروه دائمی به گونه دیگری تصمیم بگیرد.
۱۲ـ تعرفه: حقوق گمرکی که در جداول تعرفه‌های ملی قید شده است.
توافق شد که در مورد بعضی از کشورهای شرکت کننده، تعرفه‌ها می تواند به حقوق ورودی که در جدول تعرفه ملی آنها ذکر شده است، اطلاق شود.
۱۳ـ شبه تعرفه: هرگونه هزینه و عوارض مرزی غیر از تعرفه، با اثری شبیه تعرفه که بر معاملات تجاری خارجی و صرفاً بر واردات وضع می‌شود. در عین حال مالیات های غیرمستقیم و هزینه‌هایی که به همان ترتیب بر محصولات داخلی مشابه وضع می‌شوند شبه تعرفه تلقی نخواهند شد. هزینه‌های ورودی مربوط به خدمات خاص ارائه‌شده نیز شبه تعرفه محسوب نخواهد شد.
توافق شد که هزینه‌های مرزی به تمامی هزینه‌ها و حق‌الزحمه ها به غیر از تعرفه‌های وضع شده بر واردات اطلاق می‌شود.
۱۴ـ موانع غیرتعرفه‌ای: هر اقدام، مقرره یا رویه‌ای غیر از « تعرفه‌ها» و « شبه تعرفه ها»، که اثرش محدود کردن واردات و ایجاد اختلال قابل توجه در تجارت باشد.
۱۵ـ لیست منفی: فهرست کالاهای مشخص‌شده در سطح نظام هماهنگ‌شده شناسه‌های (کدهای) تعرفه ملی کشورهای شرکت‌کننده که نباید مشمول کاهش تعرفه به موجب طرح تعرفه‌های ترجیحی باشد.
مقررات کلی
کالاهایی که در طرح تعرفه‌های ترجیحی گنجانده می‌شود در سطح نظام هماهنگ‌شده شناسه‌های (کدهای) تعرفه ملی کشورهای شرکت کننده تعیین خواهد شد.
نرخ پایه تعرفه ها که برای کاهش استفاده می‌شود، نرخ مورد عمل ملل کامله‌الوداد خواهدبود که در تاریخ اول اکتبر ۲۰۰۳میلادی (۹/۷/۱۳۸۲هجری‌‌شمسی) قابل‌اعمال می‌باشد.
به محض لازم‌الاجراء شدن طرح تعرفه‌های ترجیحی در مورد کشورهای شرکت‌کننده در این تشریفات (پروتکل) در تجارت بین کشورهای عضو در مورد کالاهای مشمول کاهش تعرفه، هیچ تـعرفه جدیدی در مورد واردات وضع نخواهد شد و تعرفه‌هایی که در حال حاضر اعمال می‌گردد، افزایش نخواهد یافت.
به کشورهای کمترتوسعه‌یافته، یک مهلت سه ساله برای کاهش تعرفه‌های کالاهای مشمول طرح تعرفه‌های ترجیحی از تاریخ اجراء داده می‌شود.
به سایر کشورهای شرکت کننده که با شرایط غیر عادی مواجه هستند بنا به درخواست آن کشور و تصویب کارگروه دائمی ممکن است اجازه داده شود تا از تاریخ اجراء از همان مهلت برخوردار شوند.
برنامه کاهش تعرفه
۱ـ به منظور کاهش تعرفه، هر کشور شرکت کننده هفت‌درصد(۷%) از کل خطوط نظام هماهنگ‌شده خود را که در سطح نظام هماهنگ‌شده شناسه‌های (کدهای) تعرفه ملی تعیین شده است، تحت پوشش قرار خواهد داد. هر یک از کشورهای شرکت کننده که نوددرصد(۹۰%) و بالاتر از نوددرصد (۹۰%) از کل خطوط تعرفه آن دارای نرخ پایه تخمینی بین صفر درصد (۰%) و ده‌درصد (۱۰%) باشد، باید تنها یک‌درصد (۱%) از کل همان خطوط تعرفه نظام هماهنگ شده را تحت پوشش قرار دهد.
۲ـ هفت‌درصد (۷%) کل خطوط نظام هماهنگ شده موضوع بند (۱) فوق فقط شامل خطوطی خواهد بود که تعرفه آنها بالاتر ازده‌درصد(۱۰%) است.
۳ـ تعرفه‌های هفت‌درصد (۷%) کل خطوط نظام هماهنگ شده موضوع بند(۱) که:
الف ـ بالاتر از بیست و پنج‌درصد (۲۵%) باشند، باید به بیست و پنج درصد (۲۵%) کاهش یابد.
ب ـ بالاتر از پـانزده درصد (۱۵%) و تا بیست و پنج درصد (۲۵%) باشند، باید به پانزده درصد(۱۵%) کاهش یابد.
پ ـ بالاتر از ده‌درصد (۱۰%) و تا پانزده‌درصد (۱۵%) باشند، باید به ده‌درصد(۱۰%) کاهش یابد.
این کاهش از تاریخ آغاز لازم‌الاجراء شدن طرح تعرفه‌های ترجیحی طی شش‌سال برای کشورهای کمترتوسعه‌یافته و برای سایر کشورها طی چهار سال صورت خواهد گرفت.
۴ـ کشورهای شرکت کننده میزان کاهش سالانه مربوط به خود را همراه فهرست کالاها، طی سه ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این تشریفات (پروتکل) به دبیرخانه کارگروه مذاکرات تجاری اعلام خواهند نمود.
روش داوطلبانه کاهش سریع تعرفه‌ها
۱ـ با وجود مواد مرتبط این تشریفات (پروتکل) و طبق بند (۲) ماده (۶) موافقتنامه چـهارچوب، کشورهای شرکت کننـده‌ای که مایل بـه اعـطاء امتـیازات بیشتری هسـتند، می‌توانند این امر را به طور داوطلبانه بین خودشان انجام دهند. کشورهای شرکت‌کننده خـواهان الحاق به کاهـش سریع تعرفه‌ها باید طی سـه ماه پس از لازم‌الاجراء شدن طـرح تعرفه‌هـای ترجیـحی تمایل خـود را به دبیـرخانه کارگروه مـذاکرات تجـاری اعلام نمایند.
۲ـ برنامه کاهش تعرفه‌ها، کلیه کالاها را به جز آنهایی که در لیست منفی قرار دارد، در بر خواهد گرفت. لیست منفی نباید متجاوز از موارد زیر باشد:
الف ـ بیست و پنج‌درصد (۲۵%) کل خطوط تعرفه نظام هماهنگ‌شده به‌علاوه خطوطی با تعرفه‌های ده‌درصد (۱۰%) و کمتر برای کشورهای در حال توسعه‌ای که میانگین نرخ تعرفه آن ها بیست درصد (۲۰%) و بالاتر است.
ب ـ بیست درصد(۲۰%) کل خطوط تعرفه نظام هماهنگ شده به‌علاوه خطوطی با تعرفه‌های ده‌درصد (۱۰%) و کمتر برای کشورهای در حال‌توسعه‌ای که میانگین نرخ تعرفه آنها بین پانزده‌درصد(۱۵%) و بیست‌درصد(۲۰%) است.
پ ـ پانزده‌درصد(۱۵%)کل خطوط تعرفه نظام هماهنگ‌شده برای کشورهای در حال توسعه‌ای که میانگین نرخ تعرفه آنها پایین‌تر از پانزده‌درصد(۱۵%) است.
ت ـ سی‌درصد (۳۰%) کل خطوط تعرفه نظام هـماهنگ‌شده برای کشـورهای کمترتوسعه‌یافته.
۳ـ کاهش تعرفه‌ها با به کاربردن حاشیه ترجیح در مورد نرخ رایج مــورد عمل ملل‌کامله الوداد در سطح نظام هماهنگ شناسه‌های (کدهای) تعرفه ملی انجام خواهد شد.
۴ـ حاشـیه ترجیح تا پنجاه‌درصد (۵۰%)در پنج دوره از زمان شروع نودمین روز لازم‌الاجراء شدن این تشریفات (پروتکل) افزایش خواهد یافت، در حالی که کشورهای کمترتوسعه‌یافته این برنامه را در هفت دوره اجراء خواهند کرد.
۵ ـ کشورهای در حال توسعـه، حاشیه ترجیح را برای محصولات کشورهای کمترتوسعه‌یافته در سه دوره تا پنجاه درصد(۵۰%) افزایش خواهند داد.
۶ ـ کشورهای شرکت کننده در آغاز پنجمین سال از تاریخ اجراء این برنامه داوطلبانه کاهش سریع تعرفه‌ها یا زودتر از آن، می‌توانند با هدف توسعه دامنه شمول کالاها و عمیق‌تر کردن امتیازات، مذاکراتی را آغاز نمایند.
قواعد مبدأ
کالاهای مبادله‌شده بین کشورهای شرکت کننده در صورتی که واجد شرایط قواعد مبدأ ضمیمه موافقتنامه چهارچوب (ضمیمه ۳) باشند، تا زمانی که قواعد مبدأ جدید توسط کارگروه مذاکرات تجاری تصویب شود، می‌توانند مشمول رفتار ترجیحی شوند.
حذف شبه‌تعرفه‌ها
۱ـ کشورهای شرکت کننده با لازم‌الاجراء شدن این تشریفات (پروتکل)، و در مورد کشورهای کمترتوسعه‌یافته ظرف سهسال، شبه‌تعرفه‌های خود در مورد کالاهایی را که مشمول کاهش هستند، حذف خواهند نمود. این دوره برای کشورهای کمترتوسعه‌یافته می‌تواند در صورت ارائه درخواست و تصویب آن توسط کارگروه مذاکرات تجاری افزایش یابد.
۲ـ با لازم‌الاجراء شدن این تشریفات (پروتکل) هیچ شبه‌تعرفه جدیدی در مورد کالاهایی که مشمول کاهش تعرفه هستند، وضع نخواهد شد و شبه تعرفه‌های اعمال شده در آن زمان نیز افزایش نخواهد یافت.
حذف موانع غیرتعرفه‌ای
۱ـ کشورهای شرکت کننده با لازم‌الاجراء شدن این تشریفات (پروتکل)، و در مورد کشورهای کمترتوسعه‌یافته ظرف سهسال، موانع غیرتعرفه‌ای خود را در مورد کالاهایی که مشمول کاهش تعرفه هستند، حذف خواهند نمود. این دوره برای کشورهای کمترتوسعه‌یافته مـی‌تواند در صـورت ارائه درخواست و تصـویب آن توسط کارگروه مذاکرات تـجاری افزایش یابد.
۲ـ با لازم‌الاجراءشدن این تشریفات (پروتکل) هیچ مانع غیرتعرفه‌ای در مورد کالاهایی که مشمول کاهش تعرفه هستند، وضع نخواهد شد و موانع غیر تعرفه‌ای اعمال شده در آن زمان نیز افزایش نخواهد یافت.
اقدامات ضدقیمت‌شکنی، یارانه‌ای و جبرانی
اگر یک طرف تشخیص دهد که یارانه‌های اعطاءشده به طور قابل ملاحظه‌ای موجب انحراف تجارت با طرف دیگر می‌شود، یا این‌که در تجارت با آن طرف قیمت‌شکنی انجام شده است، طرف مربوط می‌تواند اقدامات مقتضی را طبق قواعد مرتبط سازمان جهانی تجارت اتخاذ نماید.
اقدامات حفاظتی
طرفی که قصد انجام اقدامات حفاظتی را دارد، قبل از اتخاذ چنین اقداماتی، همه اطلاعات مربوط را که برای ارزیابی‌کامل وضعیت به منظور جستجوی راه حل قابل‌قبول طرف ها لازم است، در اختیار کارگروه مذاکرات تجاری قرار خواهد داد. طرف ها برای یافتن چنین راه حلی، فوری در قالب کارگروه مذاکرات تجاری مشورت خواهند نمود. اگر در نتیجه این مشورت ها، طرف ها طی مدت سی‌‌‌روز به توافقی دست نیابند، طرف مربوط می‌تواند اقدامات حفاظتی را طبق قواعد مرتبط سازمان جهانی تجارت اتخاذ نماید.
بازنگری در تشریفات (پروتکل)
به منظور پیگیری اهداف و اصول مندرج در بندهای(۶) و(۹) ماده(۲) موافقتنامه چهارچوب و با هدایت تجربه ناشی از فعال‌سازی نظام ترجیحات تجاری سازمان، تشریفات (پروتکل) به صورت دوره‌ای مورد بازنگری قرار خواهد گرفت.
ساختار سازمانی
۱ـ کارگروه دائمی بر اجراء کلی تشریفات (پروتکل) طرح تعرفه‌های تجاری طبق مقررات مندرج در ماده(۱۳) موافقتنامه چهارچوب نظارت خواهد داشت.
۲ـ کارگروه مذاکرات تجاری مسؤول اجراء تشریفات (پروتکل) طرح تعرفه‌های تجاری و عملکرد روان نظام ترجیحات تجاری سازمان می‌باشد. کارگروه مذاکرات تجاری وظایف خود را طبق ماده (۱۳) موافقتنامه چهارچوب و آیین‌کار مصوب خود در نوزدهمین نشست کارگروه دائمی انجام خواهد داد.
۳ـ کارگروه مذاکرات تجاری جلسات منظمی را به منظور انجام دادن وظایف خود که ناشی از تشریفات (پروتکل) و موافقتنامه چهارچوب است، برگزار خواهد نمود تا موضوعات مرتبط با تجارت را تبیین و یکپارچه کند و به توسعه و گسترش نظام ترجیحات تجاری سازمان کمک نماید.
مقررات نهایی
۱ـ موافقتنامه چهارچوب، سند مرجع در مورد موضوعاتی خواهد بود که در تشریفات (پروتکل) طرح تعرفه‌های ترجیحی مورد حکم قرار نگرفته‌اند.
۲ـ تشریفات (پروتکل) در نودمین روز پس از تاریخ دریافت اسناد تنفیذ، پذیرش یا تصویب حداقل ده دولت کشورهای شرکت‌کننده توسط امین اسناد لازم‌الاجراء خواهد شد. الحاق بعدی به این تشریفات (پروتکل) توسط هر دولت متعاهدی، یک ماه پس از تاریخ تودیع سند تصویب آن، نافذ خواهد شد.
۳ـ دبیرخانه عمومی سازمان، امین اسناد تشریفات (پروتکل) خواهدبود. دبیرخانه عمومی همه شرکت‌کنندگان یا دولت های متعاهدی که تشریفات (پروتکل) را امضاء کرده‌اند از تودیع هر سند تنفیذ، پذیرش یا تصویب لازم‌الاجراء شدن تشریفات (پروتکل) و هر اقدام یا اطلاعیه مربوط به تشریفات (پروتکل) یا اعتبار آن، مطلع خواهد نمود.
این تشریفات (پروتکل) به سه زبان عربی، انگلیسی و فرانسوی تنظیم‌شده‌است که هر متن از اعتبار یکسان برخوردار است. در صورت اختلاف در تفسیر، نسخه انگلیسی ملاک خواهد بود.
قانون فوق مشتمل‌بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه، شامل مقدمه و دوازده ماده در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ یکم دی‌ماه یکهزار و سیصد و هشتاد و نه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۱۵/۱۰/۱۳۸۹ به تأیید شورای نگهبان رسید.
رییس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی
