نویست ورود

ماده ۱۴۸ قانون ثبت اسناد و املاک

مصوب ۱۳۱۰/۱۲/۲۶ · کمیسیون مجلس

ماده ۱۴۸

اصلاح‌شده (اصلاحی ۱۳۷۰/۰۶/۲۱)
در هر حوزه ثبتی هیأت یا هیأتهایی به عنوان هیأت حل اختلاف در ثبت تشکیل می‌ شود. اعضاء این هیأت عبارتند از یکی از قضات‌ دادگستری به انتخاب رئیس قوه قضائیه و رئیس ثبت یا قائم مقام وی و یک نفر خبره ثبتی به انتخاب رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور.
‌نحوه تشکیل جلسات و اختیارات هیأت و سایر موارد اجرائی آن مطابق آئین‌ نامه این قانون خواهد بود. هیأت مذکور می‌ تواند برای کشف واقع از ‌خبرگان امور ثبتی استفاده کند و همچنین با تحقیقات و یا استماع گواهی شهود رأی خود را صادر نماید، رأی مذکور به وسیله ثبت محل به طرفین ابلاغ ‌می‌ شود در صورت عدم وصول اعتراض ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ رای، ادارات ثبت مکلف به اجرای آن می‌ باشند در صورت وصول اعتراض ‌معترض به دادگاه هدایت می‌ شود، رسیدگی به این اعتراضات در دادگاه خارج از نوبت خواهد بود.
‌تبصره ۱ (اصلاحی ۲۱/۰۶/۱۳۷۰)- هیأتها مکلفند حداکثر ظرف سه سال از تاریخ ارجاع رأی خود را صادر نمایند.
‌تبصره ۲ (اصلاحی ۲۱/۰۶/۱۳۷۰)- در صورتیکه اعیان کلا یا جزئاً در اراضی موقوفه احداث شده باشد هیأت با موافقت متولی مخصوص و اطلاع اداره اوقاف و رعایت مفاد‌ وقفنامه و در صورتیکه متولی نداشته باشد تنها با موافقت اداره اوقاف رعایت مفاد وقفنامه و مصلحت موقوف علیهم و با در نظر گرفتن جمیع‌ جهات نسبت به تعیین اجرت زمین اقدام و در رأی صادره تکلیف اداره ثبت را نسبت به مورد برای صدور سند مالکیت کل یا جزء اعیان با قید اجرت‌ زمین مقرر و معین خواهد کرد.
تبصره ۳ (اصلاحی ۱۳۷۶/۰۵/۲۶): در مورد آن دسته از متقاضیان که مستحدثات و بنا متعلق به آنها در اراضی دولت یا شهرداریها ایجاد شده باشد هیات پس از دعوت از نماینده‌ مرجع ذیربط و احراز واقع، به شرح زیر رای به انتقال ملک صادر می‌نماید:
الف (الحاقی ۲۶/۰۵/۱۳۷۶)- در مورد واحدهای مسکونی احداثی، چنانچه متقاضی واجد شرایط باشد (‌فاقد واحد مسکونی یا زمین متناسب با کاربری مسکونی قابل‌ساختمان) تا مساحت (۲۵۰) مترمربع زمین به قیمت تمام شده و نسبت به مازاد (۲۵۰) مترمربع تا سقف (۱۰۰۰) مترمربع به قیمت عادله روز.
ب (الحاقی ۲۶/۰۵/۱۳۷۶)- تمامی مستحدثات غیرمسکونی کل عرصه به قیمت عادله روز.
ج (الحاقی ۲۶/۰۵/۱۳۷۶)- هرگاه متقاضی واجد شرایط نباشد، کل عرصه مورد تصرف به قیمت عادله روز.
د (الحاقی ۲۶/۰۵/۱۳۷۶)- تصرفات مازاد (۱۰۰۰) مترمربع در صورتی که دارای تاسیسات ساختمانی متناسب باشد کلا به بهای عادله روز و در غیر این صورت، متصرف‌ بر اساس مقررات، مکلف به خلع ید و رفع تصرف خواهد بود.
ه(اصلاحی ۱۹/۰۳/۱۳۸۱)ـ - اراضی تصرف شده واقع در محدوده قانونی و حریم استحفاظی شهرهای‌بزرگ با جمعیت دویست هزار نفر و بیشتر (‌موضوع بند الف) مشروط بر این که متصرف‌ واجد شرایط مندرج در بند (‌الف) باشد تا میزان دویست متر مربع به قیمت منطقه‌ای (‌تقویم دولتی) و مازاد بر آن و همچنین افرادی که فاقد شرایط بند (‌ الف) مذکور باشند و‌مشمولان جزء اول بند (‌د) به بهای کامل کارشناسی روز ارجاع امر به کارشناسی.
‌تقویم بهای کارشناسی روز و تعیین زمان ساخت بنا به عهده کارشناس واجد شرایط‌ می‌باشد.
‌درصورت اعتراض هر یک از طرفین به نظریه کارشناس، هیأت حل اختلاف به‌ تقاضای معترض، گروهی مرکب از سه کارشناس از بین کارشناسان واجد شرایط انتخاب و‌معرفی می‌نماید. نظر اکثریت این گروه قطعی است.
‌پرداخت هزینه کارشناسی، در مرحله اول، به عهده متصرف و هزینه گروه‌کارشناسی به عهده معترض می‌باشد.
تبصره ۱ (الحاقی ۱۳۸۱/۰۳/۱۹): متصرفان موضوع این قانون فقط برای یک پرونده متشکله در ادارات‌ ثبت اسناد و املاک می‌ توانند از مزایای مندرج در این بند استفاده نمایند.
‌تبصره ۲ (الحاقی ۱۹/۰۳/۱۳۸۱)- در صورتی که از تاریخ ارجاع امر به کارشناس تا تاریخ واریز بهای تعیین‌ شده توسط متقاضی بیش از یک سال بگذرد کارشناسی تجدید خواهد شد.
‌تبصره ۳ (الحاقی ۱۹/۰۳/۱۳۸۱)- کاهش درآمد دولت از تغییر قیمت اراضی از کارشناسی روز به قیمت‌ منطقه‌ ای از محل تقلیل میزان دویست و پنجاه متر مربع به دویست متر مربع و درآمد ‌حاصله از نقل و انتقال این گونه املاک تأمین خواهد شد.
و (الحاقی ۲۶/۰۵/۱۳۷۶)- هیاتها باید قیمت تمام شده زمین (‌شامل بهای منطقه‌ ای و سایر هزینه‌ ها) و واجد شرایط بودن یا نبودن متقاضی را از سازمان مسکن و شهرسازی‌ استان استعلام نمایند و در صورت موافقت دستگاه صاحب زمین سند انتقال را بنام متصرف صادر نماید.
ز (الحاقی ۲۶/۰۵/۱۳۷۶)- قیمت عادله زمین موضوع این تبصره به وسیله کارشناس رسمی دادگستری و در صورت نبودن کارشناس رسمی، توسط خبره محلی به انتخاب‌ هیات، تعیین خواهد شد.
ح (الحاقی ۲۶/۰۵/۱۳۷۶)- در تمامی موارد بالا، چنانچه اراضی مورد تصرف در معابر و کاربریهای خدماتی عمومی بستر رودخانه‌ ها و حریم آنها و خطوط فشارقوی برق قرار‌ داشته باشد در صورتی که تصرف متصرف قانونی نباشد و خطوط فشار قوی قبل از تصرف وی ایجاد شده باشد، از شمول این قانون مستثنی می‌ باشد.
ط (الحاقی ۲۶/۰۵/۱۳۷۶)- به منظور جلوگیری از تصرفات غیرقانونی اشخاص در اراضی دولتی و شهرداریها، تنها تصرفاتی معتبر شناخته می‌ شود که تا تاریخ ۱/ ۱/ ۱۳۷۰‌ احداث مستحدثات و بنا شده باشد.
ی (الحاقی ۲۶/۰۵/۱۳۷۶)- آئین‌ نامه اجرائی این تبصره ظرف مدت دو ماه به وسیله وزیر دادگستری و با هماهنگی وزیر مسکن و شهرسازی و سازمان ثبت اسناد و املاک‌ کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران می‌ رسد.
تبصره ۴ (الحاقی ۱۳۷۰/۰۶/۲۱): چنانچه ملک سابقه ثبت نداشته باشد و متقاضی به عنوان مالک متصرف است و هیأت به موضوع رسیدگی و نظر خود را جهت تنظیم ‌اظهارنامه به واحد ثبتی ابلاغ کند ثبت مکلف است پس از تنظیم اظهارنامه مراتب را ضمن اولین آگهی نوبتی موضوع ماده ۵۹ آئین‌ نامه قانون ثبت به‌اطلاع عموم برساند، تحدید حدود این قبیل املاک با در خواست متقاضی بصورت تحدید حدود اختصاصی انجام می‌ شود.
تبصره ۵ (الحاقی ۱۳۷۰/۰۶/۲۱): اگر ملک در جریان ثبت باشد و سابقه تحدید حدود نداشته باشد واحد ثبتی طبق قسمت اخیر تبصره ۴ اقدام خواهد نمود.
‌تبصره ۶ (الحاقی ۲۱/۰۶/۱۳۷۰)- در صورتی که ملک قبلا ثبت دفتر املاک شده و طبق مقررات این قانون یا رأی هیأت می‌ بایست سند مالکیت بنام متصرف صادر گردد،‌ مراتب در ملاحظات دفتر املاک قید و در دفتر املاک جاری بنام متصرف حسب مورد ثبت خواهد شد.
‌تبصره ۷ (الحاقی ۲۱/۰۶/۱۳۷۰)- رسیدگی به تقاضای اتباع بیگانه مستلزم رعایت تشریفات آئین‌ نامه استملاک اتباع خارجه در ایران است.
تبصره ۸ (الحاقی ۱۳۷۰/۰۶/۲۱): چنانچه در خلال رسیدگی محرز گردید که مورد تقاضا جزو حوزه ثبتی دیگری است و متقاضی اشتباهاً تقاضای خود را تسلیم نموده است ‌تقاضا به واحد ثبتی مربوط ارسال می‌ شود که حسب مورد در ردیف هم عرض مورد تقاضا رسیدگی می‌ شود.
اصلاحیه‌ها (۲۶)
  1. اصلاحی · ۱۳۷۰/۰۶/۲۱
    متن پیشین:
    ماده ۱۴۸ اصلاحی -
    در مورد آن دسته از اراضی که در مالکیت دولت یا شهرداریها باشد و تا تاریخ تصویب این قانون ساختمان یا بنائی در آن احداث شده است چنانچه‌متصرف فعلی احداث‌کننده بنا و ساختمان فاقد واحد مسکونی باشد دولت و شهرداریها مکلفند عرصه را به قیمت منطقه‌ای (‌به اضافه بهای تأسیسات‌ زیر بنائی طبق تبصره ۴۶ قانون بودجه ۱۳۶۴) به صاحبان اعیان بفروشند و در صورتی که احداث‌کننده دارای واحد مسکونی دیگری باشد دولت و‌شهرداریها می‌توانند عرصه را با نظر کارشناس رسمی دادگستری به قیمت عادلانه روز به صاحبان اعیانی بفروشند. ادارات ثبت پس از فروش عرصه‌نسبت به عملیات ثبتی طبق مقررات عمل خواهند نمود.
  2. ساختار الحاقی · ۱۳۶۵/۰۴/۳۱ · تبصره ۱
  3. اصلاحی · ۱۳۷۰/۰۶/۲۱ · تبصره ۱
    متن پیشین:
    تبصره ۱ - حکم این ماده شامل مواردی نخواهد بود که حفظ ملک بموجب قوانین مربوط برای دولت اعم از وزارتخانه‌ها و سازمانها و شهرداریها و‌مؤسسات و شرکتهای دولتی و وابسته به دولت ضروری است مگر آنکه دولت و شهرداریها با واگذاری این قبیل املاک نیز موافق باشد تشخیص این‌امر با هیأت دولت است.
  4. ساختار الحاقی · ۱۳۶۵/۰۴/۳۱ · تبصره ۲
  5. اصلاحی · ۱۳۷۰/۰۶/۲۱ · تبصره ۲
    متن پیشین:
    ‌تبصره ۲ - از تاریخ تصویب این قانون دولت مکلف است از هر نوع تصرف اراضی متعلق به دولت و شهرداریها جلوگیری نموده و ساختمانهای احداث شده در این قبیل اراضی را در صورتی که متصرف به تجاوز باشد و یا تجاوز او عرفاً معلوم و غیر قابل انکار باشد وی را ملزم به رفع آثار تجاوز و یا‌تخریب نموده و چنانچه امتناع ورزد دولت رأساً در رفع آثار تصرف اقدام خواهد کرد و عنداللزوم تخریب مینماید و چنانچه متصرف منکر تجاوز باشد‌موضوع به دادگاه صالحه احاله میشود.
  6. ساختار الحاقی · ۱۳۷۰/۰۶/۲۱ · تبصره ۳
  7. اصلاحی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · تبصره ۳
    متن پیشین:
    ‌تبصره ۳ - در مورد آن دسته از متقاضیان که اعیان آنها در اراضی دولت یا شهرداری ایجاد شده است هیأت پس از دعوت از نماینده مرجع ذیربط و احراز ‌واقع چنانچه متقاضی فاقد واحد مسکونی باشد و زمین مورد تصرف بیش از ۲۵۰ متر مربع نباشد رأی به انتقال ملک به قیمت منطقه‌ای می‌دهد والا‌ نسبت به مازاد ۲۵۰ متر مربع به قیمت عادله روز رأی خواهد داد و اگر متقاضی واحد مسکونی دیگری داشته باشد رأی به انتقال عرصه به قیمت عادله ‌روز خواهد داد، نحوه ابلاغ دعوتنامه و وصول وجوه مربوط و ارجاع کار به کارشناس و سایر موارد اجرائی طبق آئیننامه این قانون خواهد بود.
  8. ساختار الحاقی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · بند الف
  9. ساختار الحاقی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · بند ب
  10. ساختار الحاقی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · بند ج
  11. ساختار الحاقی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · بند د
  12. ساختار الحاقی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · بند ه
  13. اصلاحی · ۱۳۸۱/۰۳/۱۹ · بند ه
    متن پیشین:
    ه- اراضی تصرف شده واقع در محدوده قانونی و حریم استحفاظی شهرهای بزرگ با جمعیت دویست هزار نفر و بیشتر موضوع بند (‌الف) و جزء اول‌بند (‌د) نیز به بهای عادله روز.
  14. ساختار الحاقی · ۱۳۸۱/۰۳/۱۹ · تبصره ۱
  15. ساختار الحاقی · ۱۳۸۱/۰۳/۱۹ · تبصره ۲
  16. ساختار الحاقی · ۱۳۸۱/۰۳/۱۹ · تبصره ۳
  17. ساختار الحاقی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · بند و
  18. ساختار الحاقی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · بند ز
  19. ساختار الحاقی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · بند ح
  20. ساختار الحاقی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · بند ط
  21. ساختار الحاقی · ۱۳۷۶/۰۵/۲۶ · بند ی
  22. ساختار الحاقی · ۱۳۷۰/۰۶/۲۱ · تبصره ۴
  23. ساختار الحاقی · ۱۳۷۰/۰۶/۲۱ · تبصره ۵
  24. ساختار الحاقی · ۱۳۷۰/۰۶/۲۱ · تبصره ۶
  25. ساختار الحاقی · ۱۳۷۰/۰۶/۲۱ · تبصره ۷
  26. ساختار الحاقی · ۱۳۷۰/۰۶/۲۱ · تبصره ۸

بازنشر متن رسمی برای مطالعه؛ مرجع رسمی: سامانهٔ قوانین و مقررات. متن رسمی از qavanin.ir