ماده ۱۶
مقررات نهایی
۱ - این پروتکل در تهران، جمهوری اسلامی ایران، از تاریخ ۱۷ مارس تا ۱۴ ژوئن ۱۹۹۸ میلادی برابر با ۱۸ ذیقعده ۱۴۱۸ تا ۱۹ صفر ۱۴۱۹ هجری‌قمری (۲۶ اسفند ۱۳۷۶ تا ۲۵ خرداد ۱۳۷۷ هجری شمسی) برای امضای هر کشور عضو کنوانسیون مفتوح خواهد بود.
۲ - این پروتکل منوط به تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق کشورهای عضو کنوانسیون خواهد بود،اسناد تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق نزد دولت‌کویت سپرده خواهد شد و دولت کویت وظایف امین اسناد را طبق ماده (۳۰) کنوانسیون عهده‌دار خواهد بود.
۳ - این پروتکل در نودمین روز پس از تاریخ سپردن حداقل پنج سند تنفیذ، پذیرش یا تصویب پروتکل یا الحاق به آن از سوی کشورهای موضوع بند(۱) این ماده لازم‌الاجرا خواهد گردید.
۴ - این پروتکل پس از تاریخ سپردن پنج سند تنفیذ، پذیرش یا تصویب یا الحاق به این پروتکل، در مورد هر کشور موضوع بند (۱) این ماده، در نودمین‌روز پس از تاریخ سپردن سند تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق توسط آن کشور لازم‌الاجرا خواهد شد.
در تأیید مراتب فوق، امضاکنندگان تام‌الاختیار امضاکننده زیر که از سوی دولتهای متبوع خود به طور مقتضی مجاز می‌باشند این پروتکل را امضاء نموده‌اند.
این پروتکل در تهران در تاریخ هفدهم مارس یکهزار و نهصد و نود و هشت میلادی برابر با هجدهم ذیقعده یکهزار و چهارصد و هجده قمری (۲۶اسفند ۱۳۷۶ هجری شمسی) به سه زبان عربی، انگلیسی و فارسی که هر سه متن از اعتبار یکسانی برخوردارند، تنظیم گردیده است.
در تأیید مراتب فوق، امضاکنندگان تام‌الاختیار امضاکننده زیر که از سوی دولتهای متبوع خود به طور مقتضی مجاز می‌باشند این پروتکل را امضاء نموده‌اند.
این پروتکل در تهران در تاریخ هفدهم مارس یکهزار و نهصد و نود و هشت میلادی برابر با هجدهم ذیقعده یکهزار و چهارصد و هجده قمری (۲۶اسفند ۱۳۷۶ هجری شمسی) به سه زبان عربی، انگلیسی و فارسی که هر سه متن از اعتبار یکسانی برخوردارند، تنظیم گردیده است.
ضمیمه ۱
طبقه‌بندی مواد زایدی که باید کنترل شوند
دسته‌های مواد زاید
۱Y - مواد زاید بیمارستانی ناشی از مراقبتهای پزشکی در بیمارستانها، مراکز پزشکی و درمانگاهها
۲Y - مواد زاید ناشی از تهیه و تولید فرآورده‌های دارویی
۳Y - فراورده‌های دارویی، مواد مخدر و داروهای زاید
۴Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از سموم و داروهای گیاهی
۵Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از نگهدارنده‌های شیمیایی چوب
۶Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از حلالهای آلی
۷Y - مواد زاید ناشی از به عمل آوری حرارتی و گرمکاری مواد حاوی ترکیبات سیانید
۸Y - روغنهای معدنی زایدی که برای موارد استفاده اصلی خود مناسب نیستند
۹Y - مواد زاید روغنی در آب، مخلوط آب و هیدروکربن‌ها و امولوسیونها
۱۰Y - مواد زاید و اشیای حاوی یا آلوده به ترکیبات بی‌فنیل‌های پلی‌کلرینه (PCBs)، و یا ترفنیل‌های پلی کلرینه (PCTs) و یا بی‌فنیل‌های‌پلی‌برومینه (PBBs)
۱۱Y - مواد زاید قیری حاصل از پالایش، تقطیر و به عمل آوری حرارتی
۱۲Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از جوهرها، رنگها، رنگدانه‌ها، لاکها و جلادهنده‌ها
۱۳Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از رزینها، لاستیکها، نرم‌کننده‌ها و چسبها
۱۴Y - مواد زاید شیمیایی حاصل از تحقیقات و توسعه یا فعالیتهای آموزشی که ناشناخته و یا جدید هستند و اثرات آنها بر روی انسان و یا محیط زیست شناخته نشده است.
۱۵Y - مواد زاید ناشی از مواد قابل انفجار که مشمول قوانین دیگر نمی‌شوند
۱۶Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از مواد شیمیایی عکاسی و مواد عکسبرداری
۱۷Y - مواد زاید ناشی از به عمل‌آوری سطحی فلزات و پلاستیکها
۱۸Y - پس‌مانده‌های ناشی از عملیات دفع مواد زاید صنعتی
مواد زایدی که به عنوان ماده اصلی حاوی مواد زیر است
۱۹Y - کربونیل‌های فلزی
۲۰Y - بریلیم و ترکیبات آن
۲۱Y - ترکیبات کروم شش ظرفیتی
۲۲Y - ترکیبات مس
۲۳Y - ترکیبات روی
۲۴Y - آرسنیک و ترکیبات آن
۲۵Y - سلنیم و ترکیبات آن
۲۶Y - کادمیوم و ترکیبات آن
۲۷Y - آنتیموان و ترکیبات آن
۲۸Y - تلور و ترکیبات آن
۲۹Y - جیوه و ترکیبات آن
۳۰Y - تالیم و ترکیبات آن
۳۱Y - سرب و ترکیبات آن
۳۲Y - ترکیبات معدنی فلوئور به استثنای فلورید کلسیم
۳۳Y - ترکیبات معدنی سیانید
۳۴Y - محلول‌های اسیدی یا اسیدهای جامد
۳۵Y - محلول‌های بازی یا بازهای جامد
۳۶Y - پنبه نسوز (غبار و فیبر)
۳۷Y - ترکیبات آلی فسفر
۳۸Y - ترکیبات آلی سیانید
۳۹Y - فنل‌ها، ترکیبات فنل‌ها از جمله کلروفنل‌ها
۴۰Y - اترها
۴۱Y - حلالهای آلی هالوژنه
۴۲Y - حلالهای آلی به استثنای حلالهای هالوژنه
۴۳Y - هر عضوی از دی‌بنزو فوران‌های پلی کلرینه
۴۴Y - هر عضوی از دی بنزو - پی - دی اکسیل‌های پلی کلرینه
۴۵Y - ترکیبات آلی هالوژنه غیر از مواد موضوع این ضمیمه (مثل ۳۹Y، ۴۱ Y، ۴۲Y، ۴۳Y، ۴۴Y)
۴۶Y - ترکیبات آلی قلع (TBT)
طبقه‌بندی مواد زایدی که باید کنترل شوند
دسته‌های مواد زاید
۱Y - مواد زاید بیمارستانی ناشی از مراقبتهای پزشکی در بیمارستانها، مراکز پزشکی و درمانگاهها
۲Y - مواد زاید ناشی از تهیه و تولید فرآورده‌های دارویی
۳Y - فراورده‌های دارویی، مواد مخدر و داروهای زاید
۴Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از سموم و داروهای گیاهی
۵Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از نگهدارنده‌های شیمیایی چوب
۶Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از حلالهای آلی
۷Y - مواد زاید ناشی از به عمل آوری حرارتی و گرمکاری مواد حاوی ترکیبات سیانید
۸Y - روغنهای معدنی زایدی که برای موارد استفاده اصلی خود مناسب نیستند
۹Y - مواد زاید روغنی در آب، مخلوط آب و هیدروکربن‌ها و امولوسیونها
۱۰Y - مواد زاید و اشیای حاوی یا آلوده به ترکیبات بی‌فنیل‌های پلی‌کلرینه (PCBs)، و یا ترفنیل‌های پلی کلرینه (PCTs) و یا بی‌فنیل‌های‌پلی‌برومینه (PBBs)
۱۱Y - مواد زاید قیری حاصل از پالایش، تقطیر و به عمل آوری حرارتی
۱۲Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از جوهرها، رنگها، رنگدانه‌ها، لاکها و جلادهنده‌ها
۱۳Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از رزینها، لاستیکها، نرم‌کننده‌ها و چسبها
۱۴Y - مواد زاید شیمیایی حاصل از تحقیقات و توسعه یا فعالیتهای آموزشی که ناشناخته و یا جدید هستند و اثرات آنها بر روی انسان و یا محیط زیست شناخته نشده است.
۱۵Y - مواد زاید ناشی از مواد قابل انفجار که مشمول قوانین دیگر نمی‌شوند
۱۶Y - مواد زاید ناشی از تولید، ترکیب و استفاده از مواد شیمیایی عکاسی و مواد عکسبرداری
۱۷Y - مواد زاید ناشی از به عمل‌آوری سطحی فلزات و پلاستیکها
۱۸Y - پس‌مانده‌های ناشی از عملیات دفع مواد زاید صنعتی
مواد زایدی که به عنوان ماده اصلی حاوی مواد زیر است
۱۹Y - کربونیل‌های فلزی
۲۰Y - بریلیم و ترکیبات آن
۲۱Y - ترکیبات کروم شش ظرفیتی
۲۲Y - ترکیبات مس
۲۳Y - ترکیبات روی
۲۴Y - آرسنیک و ترکیبات آن
۲۵Y - سلنیم و ترکیبات آن
۲۶Y - کادمیوم و ترکیبات آن
۲۷Y - آنتیموان و ترکیبات آن
۲۸Y - تلور و ترکیبات آن
۲۹Y - جیوه و ترکیبات آن
۳۰Y - تالیم و ترکیبات آن
۳۱Y - سرب و ترکیبات آن
۳۲Y - ترکیبات معدنی فلوئور به استثنای فلورید کلسیم
۳۳Y - ترکیبات معدنی سیانید
۳۴Y - محلول‌های اسیدی یا اسیدهای جامد
۳۵Y - محلول‌های بازی یا بازهای جامد
۳۶Y - پنبه نسوز (غبار و فیبر)
۳۷Y - ترکیبات آلی فسفر
۳۸Y - ترکیبات آلی سیانید
۳۹Y - فنل‌ها، ترکیبات فنل‌ها از جمله کلروفنل‌ها
۴۰Y - اترها
۴۱Y - حلالهای آلی هالوژنه
۴۲Y - حلالهای آلی به استثنای حلالهای هالوژنه
۴۳Y - هر عضوی از دی‌بنزو فوران‌های پلی کلرینه
۴۴Y - هر عضوی از دی بنزو - پی - دی اکسیل‌های پلی کلرینه
۴۵Y - ترکیبات آلی هالوژنه غیر از مواد موضوع این ضمیمه (مثل ۳۹Y، ۴۱ Y، ۴۲Y، ۴۳Y، ۴۴Y)
۴۶Y - ترکیبات آلی قلع (TBT)
ضمیمه ۲
طبقه‌بندی مواد زایدی که مستلزم توجه خاص می‌باشند
۴۷Y - مواد زاید جمع آوری شده از لوازم و اثاثیه خانگی
۴۸Y - پس‌مانده‌های ناشی از سوزاندن مواد زاید خانگی
۴۹Y - مواد زاید ناشی از حفاری، تغییر محل سکونت، فعالیتهای کشاورزی و عملیات صنعتی که در ضمیمه (۱) و یا (۳) مشخص نشده‌اند.
طبقه‌بندی مواد زایدی که مستلزم توجه خاص می‌باشند
۴۷Y - مواد زاید جمع آوری شده از لوازم و اثاثیه خانگی
۴۸Y - پس‌مانده‌های ناشی از سوزاندن مواد زاید خانگی
۴۹Y - مواد زاید ناشی از حفاری، تغییر محل سکونت، فعالیتهای کشاورزی و عملیات صنعتی که در ضمیمه (۱) و یا (۳) مشخص نشده‌اند.
ضمیمه ۳
فهرست مشخصات مواد خطرناک
طبقه‌بندی سازمان ملل متحد(۱) کد مشخصات
۱ ۱H قابل انفجار
-ماده یا ماده زاید قابل انفجار،ماده یا ماده زاید جامد یا مایعی (یا مخلوطی از ماده و ماده زاید) است که به‌خودی خود مستعد تولید گاز در واکنش شیمیایی در چنان دما و فشار و سرعتی است که باعث صدمه به محیط‌اطراف می‌شود.
۱ - مربوط به نظام طبقه‌بندی خطر مندرج درتوصیه‌های سازمان ملل‌متحد در مورد نقل وانتقال مواد خطرناک(ST/SG/AC.۱۰.۱ REV.S/United nations.New York ۱۹۹۸ )
۳ ۳H مایعات قابل اشتعال
واژه «قابل اشتعال» دارای همان معنی « آتش‌زا» است. مایعات قابل اشتعال، مایعات یا مخلوطی‌از مایعات یا مایعات حاوی جامدات در محلول یا سوسپانسیون می‌باشند که تولید بخار قابل اشتعالی در‌دمای کمتر از ْ۵/۶۰ درجه سانتیگراد، برای آزمایشهای در محیط بسته، یا کمتر از ْ۶/۶۵ درجه سانتیگراد، برای‌آزمایشهای در محیط باز، می‌کنند (مثل رنگها، جلادهنده‌ها، الکلها و غیره، اما شامل مواد یا مواد‌زایدی نمی‌شود که برمبنای ویژگیهای خطرناک بودنشان به‌گونه دیگری طبقه‌بندی می‌شوند)، (از آنجایی که‌نتایج آزمایشهای در محیطهای باز و بسته به طور دقیق قابل مقایسه نیستند و حتی نتایج انفرادی آزمایشی واحد هم‌اغلب متفاوت می‌باشد، مقررات متفاوتی با اعداد ذکر شده فوق، برای نشان دادن تفاوتهای مزبور، در‌چارچوب این تعریف می‌گنجد.
۱/۴ ۱/۴H جامدات قابل اشتعال
جامدات یا مواد زاید جامد، غیر از آنهایی که به عنوان مواد قابل انفجار طبقه‌بندی می‌شوند و تحت‌شرایطی که هنگام جابجایی با آن مواجه می‌شوند به راحتی قابل احتراقند یا ممکن است در اثر اصطکاک باعث‌ایجاد آتش‌سوزی شوند یا به ایجاد آن کمک کنند.
۲/۴ ۲/۴H مواد یا مواد زایدی که خود به
خود قابل احتراقند
مواد یا مواد زایدی که خود به خود تحت شرایط طبیعی که در جابجایی با آن مواجه می‌گردند گرم‌می‌شوند، یا در مجاورت با هوا گرم شده و سپس آتش می‌گیرند.
۳/۴ ۳/۴H مواد یا مواد زایدی که دراثر تماس با آب گازهای قابل اشتعال متصاعد می‌کنند
مواد یا مواد زایدی که در اثر فعل و انفعال با آب، خود به خود مشتعل می‌شوند یا مقادیر خطرناکی گازهای‌قابل اشتعال متصاعد می‌کنند.
۱/۵ ۱/۵H اکسید کننده‌ها
مواد یا مواد زایدی که اگرچه الزاماً خودشان قابل احتراق نیستند، ممکن است به طور کلی با آزاد کردن‌اکسیژن باعث احتراق سایر مواد بشوند یا به احتراق آنها کمک کنند.
۲/۵ ۲/۵H پراکسیدهای آلی
مواد یا مواد زاید آلی که دارای ساختمان -O-O دوظرفیتی می‌باشند. این مواد از نظر حرارتی ناپایدارند و‌ممکن است تحت واکنش‌های گرمازا به طور سریع و خود به خود تجزیه شوند.
۱/۶ ۱/۶H مواد سمی (حاد)
مواد یا مواد زایدی که در اثر بلعیدن یا تنفس یا تماس با پوست بدن باعث مرگ، زخم‌های وخیم یا آسیب‌جسمانی می‌شوند.
۲/۶ ۲/۶H مواد عفونت‌زا
مواد یا مواد زایدی که حاوی میکروارگانیسم‌های زنده یا سموم آنها هستند و به عنوان عامل بیماری‌زا در‌حیوانات یا انسانها شناخته شده یا بیماری‌زا بودن آنها مورد ترید است.
۸ ۸H خورنده‌ها
مواد یا مواد زایدی که از طریق واکنش شیمیایی در صورت تماس با بافت زنده باعث بروز صدمات جدی‌می‌شوند یا در صورت نشت از لحاظ مادی باعث ایجاد صدمه یا حتی تخریب سایر مواد یا وسایل حمل و نقل‌می‌شوند و ممکن است خطرات دیگری نیز به بار آورند.
۹ ۱۰H آزادسازی گازهای سمی در اثر
تماس با هوا یا آب
مواد یا مواد زایدی که در اثر فعل و انفعال با آب یا هوا، مقادیر خطرناکی گازهای سمی متصاعد می‌کنند.
۹ ۱۱H مواد سمی (تأخیری یا مزمن)
مواد یا مواد زایدی که در صورت تنفس یا بلعیدن یا جذب پوستی ممکن است اثرات تأخیری یا مزمن از‌جمله سرطان‌زایی داشته باشند.
۹ ۱۲H سموم محیطی
مواد یا مواد زایدی که در صورت انتشار اثرات زیانبار فوری یا تأخیری بر محیط زیست از طریق تجمع‌زیستی و یا اثرات سمی بر روی سیستمهای زنده داشته یا ممکن است داشته باشند.
۹ ۱۳H
موادی که به هر طریق بعد از دفع مواد دیگر، دارای هر یک از خصوصیات فهرست شده فوق باشند ( مانند شیرابه زباله)
آزمایشات
خطرات بالقوه انواع خاصی از مواد زاید هنوز به طور کامل ثبت نشده است و آزمایشاتی برای تعیین کمی این خطرات وجود ندارد. تحقیقات‌بیشتری برای بهبود روشهایی به منظور شناختن خطرات بالقوه این مواد زاید برای انسان و یا محیط زیست لازم است. آزمایشهای استاندارد در رابطه با‌اجسام و مواد خالص طرح ریزی شده است. بسیاری از کشورها آزمایشهای ملی را توسعه داده‌اند که می‌تواند در مورد مواد مندرج در ضمیمه (۱) به‌کار رود تا وجود هر گونه مشخصات فهرست شده در این ضمیمه را نشان دهد.
فهرست مشخصات مواد خطرناک
طبقه‌بندی سازمان ملل متحد(۱) کد مشخصات
۱ ۱H قابل انفجار
-ماده یا ماده زاید قابل انفجار،ماده یا ماده زاید جامد یا مایعی (یا مخلوطی از ماده و ماده زاید) است که به‌خودی خود مستعد تولید گاز در واکنش شیمیایی در چنان دما و فشار و سرعتی است که باعث صدمه به محیط‌اطراف می‌شود.
۱ - مربوط به نظام طبقه‌بندی خطر مندرج درتوصیه‌های سازمان ملل‌متحد در مورد نقل وانتقال مواد خطرناک(ST/SG/AC.۱۰.۱ REV.S/United nations.New York ۱۹۹۸ )
۳ ۳H مایعات قابل اشتعال
واژه «قابل اشتعال» دارای همان معنی « آتش‌زا» است. مایعات قابل اشتعال، مایعات یا مخلوطی‌از مایعات یا مایعات حاوی جامدات در محلول یا سوسپانسیون می‌باشند که تولید بخار قابل اشتعالی در‌دمای کمتر از ْ۵/۶۰ درجه سانتیگراد، برای آزمایشهای در محیط بسته، یا کمتر از ْ۶/۶۵ درجه سانتیگراد، برای‌آزمایشهای در محیط باز، می‌کنند (مثل رنگها، جلادهنده‌ها، الکلها و غیره، اما شامل مواد یا مواد‌زایدی نمی‌شود که برمبنای ویژگیهای خطرناک بودنشان به‌گونه دیگری طبقه‌بندی می‌شوند)، (از آنجایی که‌نتایج آزمایشهای در محیطهای باز و بسته به طور دقیق قابل مقایسه نیستند و حتی نتایج انفرادی آزمایشی واحد هم‌اغلب متفاوت می‌باشد، مقررات متفاوتی با اعداد ذکر شده فوق، برای نشان دادن تفاوتهای مزبور، در‌چارچوب این تعریف می‌گنجد.
۱/۴ ۱/۴H جامدات قابل اشتعال
جامدات یا مواد زاید جامد، غیر از آنهایی که به عنوان مواد قابل انفجار طبقه‌بندی می‌شوند و تحت‌شرایطی که هنگام جابجایی با آن مواجه می‌شوند به راحتی قابل احتراقند یا ممکن است در اثر اصطکاک باعث‌ایجاد آتش‌سوزی شوند یا به ایجاد آن کمک کنند.
۲/۴ ۲/۴H مواد یا مواد زایدی که خود به
خود قابل احتراقند
مواد یا مواد زایدی که خود به خود تحت شرایط طبیعی که در جابجایی با آن مواجه می‌گردند گرم‌می‌شوند، یا در مجاورت با هوا گرم شده و سپس آتش می‌گیرند.
۳/۴ ۳/۴H مواد یا مواد زایدی که دراثر تماس با آب گازهای قابل اشتعال متصاعد می‌کنند
مواد یا مواد زایدی که در اثر فعل و انفعال با آب، خود به خود مشتعل می‌شوند یا مقادیر خطرناکی گازهای‌قابل اشتعال متصاعد می‌کنند.
۱/۵ ۱/۵H اکسید کننده‌ها
مواد یا مواد زایدی که اگرچه الزاماً خودشان قابل احتراق نیستند، ممکن است به طور کلی با آزاد کردن‌اکسیژن باعث احتراق سایر مواد بشوند یا به احتراق آنها کمک کنند.
۲/۵ ۲/۵H پراکسیدهای آلی
مواد یا مواد زاید آلی که دارای ساختمان -O-O دوظرفیتی می‌باشند. این مواد از نظر حرارتی ناپایدارند و‌ممکن است تحت واکنش‌های گرمازا به طور سریع و خود به خود تجزیه شوند.
۱/۶ ۱/۶H مواد سمی (حاد)
مواد یا مواد زایدی که در اثر بلعیدن یا تنفس یا تماس با پوست بدن باعث مرگ، زخم‌های وخیم یا آسیب‌جسمانی می‌شوند.
۲/۶ ۲/۶H مواد عفونت‌زا
مواد یا مواد زایدی که حاوی میکروارگانیسم‌های زنده یا سموم آنها هستند و به عنوان عامل بیماری‌زا در‌حیوانات یا انسانها شناخته شده یا بیماری‌زا بودن آنها مورد ترید است.
۸ ۸H خورنده‌ها
مواد یا مواد زایدی که از طریق واکنش شیمیایی در صورت تماس با بافت زنده باعث بروز صدمات جدی‌می‌شوند یا در صورت نشت از لحاظ مادی باعث ایجاد صدمه یا حتی تخریب سایر مواد یا وسایل حمل و نقل‌می‌شوند و ممکن است خطرات دیگری نیز به بار آورند.
۹ ۱۰H آزادسازی گازهای سمی در اثر
تماس با هوا یا آب
مواد یا مواد زایدی که در اثر فعل و انفعال با آب یا هوا، مقادیر خطرناکی گازهای سمی متصاعد می‌کنند.
۹ ۱۱H مواد سمی (تأخیری یا مزمن)
مواد یا مواد زایدی که در صورت تنفس یا بلعیدن یا جذب پوستی ممکن است اثرات تأخیری یا مزمن از‌جمله سرطان‌زایی داشته باشند.
۹ ۱۲H سموم محیطی
مواد یا مواد زایدی که در صورت انتشار اثرات زیانبار فوری یا تأخیری بر محیط زیست از طریق تجمع‌زیستی و یا اثرات سمی بر روی سیستمهای زنده داشته یا ممکن است داشته باشند.
۹ ۱۳H
موادی که به هر طریق بعد از دفع مواد دیگر، دارای هر یک از خصوصیات فهرست شده فوق باشند ( مانند شیرابه زباله)
آزمایشات
خطرات بالقوه انواع خاصی از مواد زاید هنوز به طور کامل ثبت نشده است و آزمایشاتی برای تعیین کمی این خطرات وجود ندارد. تحقیقات‌بیشتری برای بهبود روشهایی به منظور شناختن خطرات بالقوه این مواد زاید برای انسان و یا محیط زیست لازم است. آزمایشهای استاندارد در رابطه با‌اجسام و مواد خالص طرح ریزی شده است. بسیاری از کشورها آزمایشهای ملی را توسعه داده‌اند که می‌تواند در مورد مواد مندرج در ضمیمه (۱) به‌کار رود تا وجود هر گونه مشخصات فهرست شده در این ضمیمه را نشان دهد.
ضمیمه ۴
عملیات دفع
الف - عملیاتی که امکان ترمیم منابع، بازیافت، احیا، استفاده مجدد مستقیم
یا سایر موارد استفاده را میسر نمی‌کند
بخش (الف) شامل تمام عملیات دفعی است که در عمل اتفاق می‌افتد.
۱D - دفع در داخل یا روی زمین (به طور مثال دفن در زمین و غیره).
۲D - به عمل آوری در زمین (به طور مثال تجزیه بیولوژیکی مواد دفعی مایع یا لجنی در خاک و غیره).
۳D - تزریق عمیق (به طور مثال تزریق مواد قابل تلمبه‌زنی در داخل چاهها، گنبدهای نمکی که به صورت طبیعی در مخازن یافت می‌شوند و غیره).
۴D - نگهداری روی سطح زمین (به طور مثال قرار دادن مایع یا سیالات دور ریختنی در داخل حفره‌های بزرگ ، برکه‌ها یا کولابها و غیره).
۵D - محلهای مخصوص طراحی شده برای دفن در زمین (به طور مثال قرار دادن در داخل اتاقکهای خطی که از همدیگر و محیط اطرافشان جدا‌می‌باشند و غیره).
۶D - آزادسازی در داخل یک پیکره آبی به غیر از دریاها / اقیانوسها.
۷D - آزادسازی در داخل دریاها / اقیانوسها از جمله جا دادن در کف دریا.
۸D - به عمل آوری زیستی که در جای دیگری در این ضمیمه مشخص نشده است و منجر به ترکیبات یا مخلوط نهایی می‌شود که به وسیله هریک از‌عملیات مندرج در بخش (الف) دفع می‌شود.
۹D - به عمل‌آوری فیزیکی شیمیایی که در جای دیگری از این ضمیمه مشخص نشده است و منجر به ترکیبات یا مخلوط نهایی می‌شود که به وسیله‌هریک از عملیات مندرج در بخش (الف) دفع می‌شود. (به طور مثال تبخیر، خشک نمودن، تکلیس «تبدیل به آهک نمودن» خنثی نمودن، رسوب دادن‌و غیره).
۱۰D - سوزاندن بر روی زمین.
۱۱D - سوزاندن در دریا.
۱۲D - انبار نمودن دایمی (به طور مثال قرار دادن ظروف در معادن و غیره).
۱۳D - مخلوط کردن یا بهم زدن قبل از انجام هرگونه عملیات مندرج در بخش (الف).
۱۴D - بسته بندی مجدد قبل از انجام هرگونه عملیات مندرج در بخش (الف).
۱۵D - انبار نمودن در ارتباط با هرگونه عملیات مندرج در بخش (الف).
ب - عملیاتی که ممکن است به ترمیم منابع، بازیافت، احیا، استفاده مجدد
مستقیم یا سایر موارد استفاده منجر شود
بخش (ب) شامل تمام عملیات مربوط به موادی است که از نظر قانونی مواد زاید خطرناک تعریف یا تلقی می‌شود و در غیر این صورت منجر به‌عملیات مندرج در بخش (الف) می‌گردد.
۱R - استفاده به عنوان سوخت (به جز در موارد سوزاندن مستقیم) یا به عنوان روشهای دیگر تولید انرژی.
۲R - بازیافت /احیای حلال‌ها.
۳R - بازیافت / احیای مواد آلی که به عنوان حلال از آنها استفاده نمی‌شود.
۴R - بازیافت / احیای فلزات و ترکیبات فلزی.
۵R - بازیافت / احیای مواد معدنی دیگر.
۶R - احیای اسیدها یا بازها.
۷R - بازیافت ترکیباتی که برای کاهش آلودگی از آنها استفاده می‌شود.
۸R - بازیافت ترکیبات از کاتالیزورها.
۹R - تصفیه مجدد روغنهای مستعمل یا سایر موارد استفاده مجدد از روغنهایی که قبلاً استفاده شده‌اند.
۱۰R - اصلاح خاک به نحوی که برای مقاصد کشاورزی یا اصلاح اکولوژیکی خاک مفید واقع گردد.
۱۱R - استفاده از مواد باقیمانده حاصل از هریک از عملیات ۱R تا ۱۰R
۱۲R - مبادله مواد زاید به منظور بهره‌برداری در هریک از عملیات ۱R تا ۱۱R
۱۳R - جمع آوری مواد به منظور بهره‌برداری در هر یک از عملیات بخش (ب).
عملیات دفع
الف - عملیاتی که امکان ترمیم منابع، بازیافت، احیا، استفاده مجدد مستقیم
یا سایر موارد استفاده را میسر نمی‌کند
بخش (الف) شامل تمام عملیات دفعی است که در عمل اتفاق می‌افتد.
۱D - دفع در داخل یا روی زمین (به طور مثال دفن در زمین و غیره).
۲D - به عمل آوری در زمین (به طور مثال تجزیه بیولوژیکی مواد دفعی مایع یا لجنی در خاک و غیره).
۳D - تزریق عمیق (به طور مثال تزریق مواد قابل تلمبه‌زنی در داخل چاهها، گنبدهای نمکی که به صورت طبیعی در مخازن یافت می‌شوند و غیره).
۴D - نگهداری روی سطح زمین (به طور مثال قرار دادن مایع یا سیالات دور ریختنی در داخل حفره‌های بزرگ ، برکه‌ها یا کولابها و غیره).
۵D - محلهای مخصوص طراحی شده برای دفن در زمین (به طور مثال قرار دادن در داخل اتاقکهای خطی که از همدیگر و محیط اطرافشان جدا‌می‌باشند و غیره).
۶D - آزادسازی در داخل یک پیکره آبی به غیر از دریاها / اقیانوسها.
۷D - آزادسازی در داخل دریاها / اقیانوسها از جمله جا دادن در کف دریا.
۸D - به عمل آوری زیستی که در جای دیگری در این ضمیمه مشخص نشده است و منجر به ترکیبات یا مخلوط نهایی می‌شود که به وسیله هریک از‌عملیات مندرج در بخش (الف) دفع می‌شود.
۹D - به عمل‌آوری فیزیکی شیمیایی که در جای دیگری از این ضمیمه مشخص نشده است و منجر به ترکیبات یا مخلوط نهایی می‌شود که به وسیله‌هریک از عملیات مندرج در بخش (الف) دفع می‌شود. (به طور مثال تبخیر، خشک نمودن، تکلیس «تبدیل به آهک نمودن» خنثی نمودن، رسوب دادن‌و غیره).
۱۰D - سوزاندن بر روی زمین.
۱۱D - سوزاندن در دریا.
۱۲D - انبار نمودن دایمی (به طور مثال قرار دادن ظروف در معادن و غیره).
۱۳D - مخلوط کردن یا بهم زدن قبل از انجام هرگونه عملیات مندرج در بخش (الف).
۱۴D - بسته بندی مجدد قبل از انجام هرگونه عملیات مندرج در بخش (الف).
۱۵D - انبار نمودن در ارتباط با هرگونه عملیات مندرج در بخش (الف).
ب - عملیاتی که ممکن است به ترمیم منابع، بازیافت، احیا، استفاده مجدد
مستقیم یا سایر موارد استفاده منجر شود
بخش (ب) شامل تمام عملیات مربوط به موادی است که از نظر قانونی مواد زاید خطرناک تعریف یا تلقی می‌شود و در غیر این صورت منجر به‌عملیات مندرج در بخش (الف) می‌گردد.
۱R - استفاده به عنوان سوخت (به جز در موارد سوزاندن مستقیم) یا به عنوان روشهای دیگر تولید انرژی.
۲R - بازیافت /احیای حلال‌ها.
۳R - بازیافت / احیای مواد آلی که به عنوان حلال از آنها استفاده نمی‌شود.
۴R - بازیافت / احیای فلزات و ترکیبات فلزی.
۵R - بازیافت / احیای مواد معدنی دیگر.
۶R - احیای اسیدها یا بازها.
۷R - بازیافت ترکیباتی که برای کاهش آلودگی از آنها استفاده می‌شود.
۸R - بازیافت ترکیبات از کاتالیزورها.
۹R - تصفیه مجدد روغنهای مستعمل یا سایر موارد استفاده مجدد از روغنهایی که قبلاً استفاده شده‌اند.
۱۰R - اصلاح خاک به نحوی که برای مقاصد کشاورزی یا اصلاح اکولوژیکی خاک مفید واقع گردد.
۱۱R - استفاده از مواد باقیمانده حاصل از هریک از عملیات ۱R تا ۱۰R
۱۲R - مبادله مواد زاید به منظور بهره‌برداری در هریک از عملیات ۱R تا ۱۱R
۱۳R - جمع آوری مواد به منظور بهره‌برداری در هر یک از عملیات بخش (ب).
ضمیمه ۵ (الف)
اطلاعاتی که باید در اطلاعیه ارایه شود
۱ - دلایل صدور مواد زاید.
۲ - صادرکننده مواد زاید.
۳ - تولیدکننده‌های مواد زاید و محل تولید آن. (۱)
۴ - دفع کننده مواد زاید و محل واقعی دفع . (۱)
۵ - حمل کننده(های) مورد نظر مواد زاید یا نمایندگان آنها، (اگر مشخص شده‌اند). (۱)
۶ - کشور صادرکننده مواد زاید.
مرجع صالح (۲)
۷ - کشورهای عبور مورد نظر.
مرجع صالح (۲)
۸ - کشور واردکننده مواد زاید.
مرجع صالح (۲)
۹ - اطلاعیه واحد یا کلی.
۱۰ - تاریخ‌های مورد نظر حمل و مدت زمانی که قرار است طی آن مواد زاید صادر شوند و خط سیر پیشنهادی (شامل محل ورود و خروج). (۳)
۱۱ - وسایل حمل و نقل پیش‌بینی شده (جاده، راه‌آهن، دریا، هوا و آبهای داخلی).
۱۲ - اطلاعات مربوط به بیمه . (۴)
۱۳ - عنوان و مشخصات فیزیکی مواد زاید از جمله شماره (Y) و شماره سازمان ملل متحد و ترکیبات آن (۵) و اطلاعات لازم در باره هر نوع اقدامات‌ضروری برای حمل و نقل از جمله اقدامات اضطراری در صورت بروز حوادث.
۱۴ - نوع بسته‌بندی پیش‌بینی شده (به طور مثال در بشکه، در تانکر).
۱۵ - مقدار تخمینی وزن / حجم. (۶)
۱۶ - فرایندی که به وسیله آن مواد زاید تولید شده است. (۷)
۱۷ - در مورد مواد زاید مندرج در ضمیمه (۱)، طبقه‌بندی‌هایی بر مبنای ضمیمه(۳) مشخصات خطرناک شماره (H) و طبقه‌بندی سازمان ملل متحد.
۱۸ - روش دفع طبق ضمیمه (۴).
۱۹ - اعلامیه تولیدکننده و صادرکننده مبنی بر صحت اطلاعات.
۲۰ - اطلاعات ارایه شده (از جمله توضیحات فنی کارخانه) به صادرکننده یا تولیدکننده از سوی دفع کننده مواد زاید که براساس آن وی (دفع کننده)چنین ارزیابی می‌نماید که هیچ دلیلی برای اعتقاد به اینکه مواد زاید براساس قوانین و مقررات کشور واردکننده از نظر زیست محیطی به طور صحیح‌اداره نمی‌شوند، وجود ندارد.
۲۱ - اطلاعات مربوط به قرارداد بین صادرکننده و دفع کننده.
اطلاعاتی که باید در اطلاعیه ارایه شود
۱ - دلایل صدور مواد زاید.
۲ - صادرکننده مواد زاید.
۳ - تولیدکننده‌های مواد زاید و محل تولید آن. (۱)
۴ - دفع کننده مواد زاید و محل واقعی دفع . (۱)
۵ - حمل کننده(های) مورد نظر مواد زاید یا نمایندگان آنها، (اگر مشخص شده‌اند). (۱)
۶ - کشور صادرکننده مواد زاید.
مرجع صالح (۲)
۷ - کشورهای عبور مورد نظر.
مرجع صالح (۲)
۸ - کشور واردکننده مواد زاید.
مرجع صالح (۲)
۹ - اطلاعیه واحد یا کلی.
۱۰ - تاریخ‌های مورد نظر حمل و مدت زمانی که قرار است طی آن مواد زاید صادر شوند و خط سیر پیشنهادی (شامل محل ورود و خروج). (۳)
۱۱ - وسایل حمل و نقل پیش‌بینی شده (جاده، راه‌آهن، دریا، هوا و آبهای داخلی).
۱۲ - اطلاعات مربوط به بیمه . (۴)
۱۳ - عنوان و مشخصات فیزیکی مواد زاید از جمله شماره (Y) و شماره سازمان ملل متحد و ترکیبات آن (۵) و اطلاعات لازم در باره هر نوع اقدامات‌ضروری برای حمل و نقل از جمله اقدامات اضطراری در صورت بروز حوادث.
۱۴ - نوع بسته‌بندی پیش‌بینی شده (به طور مثال در بشکه، در تانکر).
۱۵ - مقدار تخمینی وزن / حجم. (۶)
۱۶ - فرایندی که به وسیله آن مواد زاید تولید شده است. (۷)
۱۷ - در مورد مواد زاید مندرج در ضمیمه (۱)، طبقه‌بندی‌هایی بر مبنای ضمیمه(۳) مشخصات خطرناک شماره (H) و طبقه‌بندی سازمان ملل متحد.
۱۸ - روش دفع طبق ضمیمه (۴).
۱۹ - اعلامیه تولیدکننده و صادرکننده مبنی بر صحت اطلاعات.
۲۰ - اطلاعات ارایه شده (از جمله توضیحات فنی کارخانه) به صادرکننده یا تولیدکننده از سوی دفع کننده مواد زاید که براساس آن وی (دفع کننده)چنین ارزیابی می‌نماید که هیچ دلیلی برای اعتقاد به اینکه مواد زاید براساس قوانین و مقررات کشور واردکننده از نظر زیست محیطی به طور صحیح‌اداره نمی‌شوند، وجود ندارد.
۲۱ - اطلاعات مربوط به قرارداد بین صادرکننده و دفع کننده.
زیر نویس
(۱) نام کامل و نشانی، شماره تلفن یا شماره دورنگار و نام، نشانی شماره تلفن، تلکس یا دورنگار شخصی که قرار است با وی تماس حاصل شود.
(۲) نام کامل و نشانی، شماره تلفن، تلکس یا دورنگار.
(۳) در مورد اطلاعیه کلی شامل چندین حمل، تاریخ پیش‌بینی شده هریک از دفعات حمل یا در صورت مشخص نبودن، ذکر تعداد دفعات پیش‌بینی‌شده حمل الزامی خواهد بود.
(۴) اطلاعاتی که قرار است در باره شرایط بیمه موردنظر و نحوه تأمین آن توسط صادرکننده، حمل کننده و دفع کننده ارایه شود.
(۵) ماهیت و تراکم (غلظت) ترکیبات بسیار خطرناک، از نظر میزان سم و سایر خطرات مواد زاید، در هر دو مورد جابجایی و روش پیشنهادی برای‌دفع.
(۶) در مورد اطلاعیه کلی شامل چندین حمل، کل مقدار تخمینی و مقادیر تقریبی هریک از دفعات حمل ضروری است.
،(۷) تا جایی که برای ارزیابی خطر و تعیین متناسب بودن عملیات دفع پیشنهادی، لازم است.
(۱) نام کامل و نشانی، شماره تلفن یا شماره دورنگار و نام، نشانی شماره تلفن، تلکس یا دورنگار شخصی که قرار است با وی تماس حاصل شود.
(۲) نام کامل و نشانی، شماره تلفن، تلکس یا دورنگار.
(۳) در مورد اطلاعیه کلی شامل چندین حمل، تاریخ پیش‌بینی شده هریک از دفعات حمل یا در صورت مشخص نبودن، ذکر تعداد دفعات پیش‌بینی‌شده حمل الزامی خواهد بود.
(۴) اطلاعاتی که قرار است در باره شرایط بیمه موردنظر و نحوه تأمین آن توسط صادرکننده، حمل کننده و دفع کننده ارایه شود.
(۵) ماهیت و تراکم (غلظت) ترکیبات بسیار خطرناک، از نظر میزان سم و سایر خطرات مواد زاید، در هر دو مورد جابجایی و روش پیشنهادی برای‌دفع.
(۶) در مورد اطلاعیه کلی شامل چندین حمل، کل مقدار تخمینی و مقادیر تقریبی هریک از دفعات حمل ضروری است.
،(۷) تا جایی که برای ارزیابی خطر و تعیین متناسب بودن عملیات دفع پیشنهادی، لازم است.
ضمیمه ۵ (ب)
اطلاعاتی که باید در سند انتقال درج شود
۱ - صادر کننده مواد زاید.(۱)
۲ - تولیدکننده(های) مواد زاید و محل تولید.(۱)
۳ - دفع کننده مواد زاید و محل واقعی دفع.(۱)
۴ - حمل کننده(های) مواد زاید یا نماینده(های) وی.(۱)
۵ - موضوع اطلاعیه واحد یا کلی.
۶ - تاریخ شروع نقل و انتقال برون مرزی و تاریخ(های) و امضای رسید توسط شخصی که مسؤولیت مواد زاید را بر عهده دارد.
۷ - وسیله حمل و نقل (جاده، راه‌آهن، آبراه‌های داخلی، دریا و هوا) از جمله کشورهای صادرکننده، عبور و واردکننده، همچنین نقطه ورود و خروج در‌صورتی که این نقاط مشخص شده باشند.
۸ - مشخصات عمومی مواد زاید (وضعیت فیزیکی، طبقه‌بندی و نام صحیح حمل و نقلی سازمان ملل متحد، شماره سازمان ملل متحد، شماره (Y) و‌شماره (H) در صورت امکان).
۹ - اطلاعاتی در مورد شرایط ویژه در موقع حمل و نقل از جمله پیش‌بینی‌های اضطراری در مواقع حوادث، ورقه داده‌های ایمنی مواد (MSD) نیز‌باید برای کلیه مواد زاید تهیه گردد.
۱۰ - نوع و تعداد بسته‌بندی‌ها.
۱۱ - مقدار وزن / حجم.
۱۲ - اعلامیه تولیدکننده یا صادرکننده مبنی بر صحت اطلاعات.
۱۳ - اعلامیه تولیدکننده یا صادرکننده مبنی بر عدم اعتراض مراجع صالح کلیه کشورهای مربوط.
۱۴ - تأیید دفع کننده در مورد وصول مواد به تأسیسات دفع تعیین شده و مشخص نمودن روش دفع و تاریخ تقریبی دفع.
اطلاعاتی که باید در سند انتقال درج شود
۱ - صادر کننده مواد زاید.(۱)
۲ - تولیدکننده(های) مواد زاید و محل تولید.(۱)
۳ - دفع کننده مواد زاید و محل واقعی دفع.(۱)
۴ - حمل کننده(های) مواد زاید یا نماینده(های) وی.(۱)
۵ - موضوع اطلاعیه واحد یا کلی.
۶ - تاریخ شروع نقل و انتقال برون مرزی و تاریخ(های) و امضای رسید توسط شخصی که مسؤولیت مواد زاید را بر عهده دارد.
۷ - وسیله حمل و نقل (جاده، راه‌آهن، آبراه‌های داخلی، دریا و هوا) از جمله کشورهای صادرکننده، عبور و واردکننده، همچنین نقطه ورود و خروج در‌صورتی که این نقاط مشخص شده باشند.
۸ - مشخصات عمومی مواد زاید (وضعیت فیزیکی، طبقه‌بندی و نام صحیح حمل و نقلی سازمان ملل متحد، شماره سازمان ملل متحد، شماره (Y) و‌شماره (H) در صورت امکان).
۹ - اطلاعاتی در مورد شرایط ویژه در موقع حمل و نقل از جمله پیش‌بینی‌های اضطراری در مواقع حوادث، ورقه داده‌های ایمنی مواد (MSD) نیز‌باید برای کلیه مواد زاید تهیه گردد.
۱۰ - نوع و تعداد بسته‌بندی‌ها.
۱۱ - مقدار وزن / حجم.
۱۲ - اعلامیه تولیدکننده یا صادرکننده مبنی بر صحت اطلاعات.
۱۳ - اعلامیه تولیدکننده یا صادرکننده مبنی بر عدم اعتراض مراجع صالح کلیه کشورهای مربوط.
۱۴ - تأیید دفع کننده در مورد وصول مواد به تأسیسات دفع تعیین شده و مشخص نمودن روش دفع و تاریخ تقریبی دفع.
زیر نویس
اطلاعات مورد نیاز در سند انتقال در صورت امکان در یک سند به همراه اطلاعات مورد نیاز به موجب قواعد حمل و نقل قید خواهد شد. در صورتی که‌این کار امکان نداشته باشد اطلاعات باید تکراری نبوده و کامل کننده اطلاعاتی باشد که به موجب قواعد حمل و نقل ضروری است. سند انتقال باید‌دربرگیرنده اطلاعاتی در مورد شخص مسؤول ارایه اطلاعات و تکمیل هر نوع برگه باشد.
(۱) نام کامل و نشانی، شماره تلفن یا دورنگار و نام، نشانی، شماره تلفن، تلکس یا دورنگار شخصی که باید در موارد اضطراری با وی تماس گرفت.
اطلاعات مورد نیاز در سند انتقال در صورت امکان در یک سند به همراه اطلاعات مورد نیاز به موجب قواعد حمل و نقل قید خواهد شد. در صورتی که‌این کار امکان نداشته باشد اطلاعات باید تکراری نبوده و کامل کننده اطلاعاتی باشد که به موجب قواعد حمل و نقل ضروری است. سند انتقال باید‌دربرگیرنده اطلاعاتی در مورد شخص مسؤول ارایه اطلاعات و تکمیل هر نوع برگه باشد.
(۱) نام کامل و نشانی، شماره تلفن یا دورنگار و نام، نشانی، شماره تلفن، تلکس یا دورنگار شخصی که باید در موارد اضطراری با وی تماس گرفت.