مصوبه سند دانشگاه اسلامی
- مرجع تصویب
- شورای عالی انقلاب فرهنگی
- تاریخ تصویب
- ۱۳۹۲/۰۴/۲۵
- روزنامهٔ رسمی
- شمارهٔ ۱۹۹۴۲ · ۱۳۹۲/۰۵/۳۰
- تاریخ اجرا
- ۱۳۹۲/۰۵/۰۱
- آخرین وضعیت
- نامه اصلاحی · ۱۳۹۲/۰۸/۲۱
بازنشر متن رسمی برای مطالعه؛ مرجع رسمی: سامانهٔ قوانین و مقررات. متن رسمی از qavanin.ir
مقدمه
دانشگاهها و مراکز آموزش عالی هر جامعه، معرّف بالاترین سطح از تفکر و علم آن جامعه محسوب میشوند و اصول جهانبینی و نظام اعتقادی و ارزشی جامعه را در خود متجلّی میسازند و با تربیت متفکران و دانشمندان و مدیران آینده در جهت بخشیدن به حرکتهای گوناگون فکری، اعتقادی، فرهنگی و سیاسی جامعه مؤثر واقع میشوند. از اینجا میتوان گفت که دانشگاههای مختلف جهان، علاوه بر اشتراکاتی که به اعتبار دانشگاه بودن، با یکدیگر دارند، به اعتبار تعلق به جوامعی با بینشها و ارزشهای مختلف، واجد خصوصیاتی هستند که آنها را از یکدیگر متمایز میسازد .
جامعه ایرانی که در انقلاب اسلامی با رویکرد الهی، جهانبینی اسلامی را مبنای شئون گوناگون زندگی خود قرار داد، خواهان آن است که آموزش عالی متناسب با مبانی و ارزشهای اسلامی داشته باشد تا با تربیت متفکران و مدیران بر وفق آن مبانی و معیارها، به ترویج و تعمیم آنها در جامعه اسلامی مبادرت ورزد .
احیای هویت تمدنی و پیشرفت جمهوری اسلامی، مستلزم رشد متوازن و همه جانبه ابعاد علمی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی کشور است که در مسیر تعالی آن، آموزش عالی کشور نقش پیشران و موتور محرکه را برعهده خواهد داشت.
پیرو بیانات رهبر انقلاب و براساس مصوبه جلسه ۴۰۲ مورخ ۱۴/ ۵/ ۱۳۷۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای اسلامی شدن مراکز آموزشی بهمنظور تدوین، راهبری و نظارت بر حُسن اجرای سیاستهای لازم برای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزشی با عنایت به دیدگاههای مقام معظم رهبری تشکیل شد .
بر اساس آییننامه شورای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزشی، مصوب جلسه ۴۲۴ مورخ ۱۳/ ۵/ ۱۳۷۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی، تدوین و پیشنهاد سیاستها و راهبردهای مرتبط با اسلامی شدن اولویت اصلی شورا قرار گرفت. برای تحقق این منظور، شورا به نقد و ارزیابی دقیق اقدامات و فعالیتهای گذشته در مورد اسلامی شدن دانشگاهها پرداخته و با شناسایی نقاط قوت و ضعف، زمینههای فکری و مطالعاتی لازم برای سیاستگذاری دقیق و اصولی و برنامهریزی جامع و واقعبینانه را فراهم آورد که نتیجه آن تدوین «سند دانشگاه اسلامی»(۱) در سال ۱۳۷۷ گردید.
بنابراین فرایند اسلامیسازی دانشگاهها پیشینهای بیش از یک دهه دارد و شاید بتوان گفت اولین سند مدون ملی در راستای تحقق آرمان انقلاب اسلامی است که با مشارکت صاحبنظران حوزوی و دانشگاهی، تدوین گردید .
پس از گذشت بیش از یک دهه تلاش و تدبیر مدیران و مجریان وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی در اجرای سیاستهای مصوب سند اولیه دانشگاه اسلامی و بررسی آسیبشناسانه مفاد و محصول سند در بازه زمانی سالهای ۱۳۸۹ ـ ۱۳۷۷ و برخورداری از بلوغ و بالندگی علمی ـ مدیریتی کشور در عرصه تدوین اسناد کلان ملی و با عنایت به مراعات اقتضائات و شرایط معاصر جامعه اسلامی، ضرورت به روزسازی سند و تعیین نسبت و مناسبات آن با اسناد فرادستی و پیرامونی جهت استفاده بهینه از ظرفیت ملی برای دستیابی به اهداف، در مسیر اسلامیسازی دانشگاهها بر متولیان امر محرز گردید .
برهمین اساس در پی تأکید دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و مصوبه جلسه ۲۱۲ مورخ ۱۸/ ۱۲/ ۱۳۸۹ اسلامی شدن دانشگاهها، دبیرخانه شورا در سال ۱۳۹۱ مأموریت بازنگری و به روز رسانی سند را ذیل راهبرد کلان «نهادینه کردن نگرش اسلامی به علم و تسریع در فرایندهای اسلامی شدن نهادهای آموزشی و پژوهشی» و راهبردهای کلان مرتبط «۱۰، ۸، ۶، ۲» نقشه جامع علمی کشور با نگرشی نظام واره به ابعاد (فرهنگی ـ تربیتی، آموزشی، پژوهشی، فناوری و مدیریتی) دانشگاه اسلامی(۲) به انجام رساند.
بنابراین با استفاده از تجربیات گذشته و آینده پژوهی با طراحی و رویکردهای علمی و تحلیلی با تشکیل کارگروههای چهارگانه تخصصی و همکاری صمیمانه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، جهاد دانشگاهی، کمیسیون حوزوی، شورای فرهنگی ـ اجتماعی زنان و با مشارکت فعال نخبگان و کارشناسان دانشگاهی و حوزوی و مشارکت دانشگاههای کشور ازطریق ارتباطات مستقیم و مجازی سند مذکور همسو با اسناد فرادستی تدوین گردید(۳) و در جلسات فشرده به تصویب شورای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزشی رسید.
فصل اول - مأموریت
دانشگاهها و مراکز آموزش عالی هر جامعه نماد بالاترین سطح علم و فرهنگ آن جامعه محسوب می شوند؛ بنابراین آموزش عالی کشور بایستی، مبدأ تحولات علم و فرهنگ باشد. احیای هویت تمدنی و پیشرفت جمهوری اسلامی، مستلزم رشد متوازن و همه جانبه ابعاد علمی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی کشور است که در مسیر تعالی آن، آموزش عالی کشور نقش پیشران و موتور محرکه را برعهده خواهد داشت.
آموزش عالی کشور رسالتهای مختلفی در ابعاد فرهنگی ـ تربیتی، آموزشی، پژوهش و فناوری و مدیریت ی بر عهده دارد که بایستی آنها را به صورت نظامواره لحاظ نمود که مهمترین آنها عبارتند از:
ـ تربیت متخصصین متعهد، خلاق، متخلق، ماهر و کارآفرین
ـ تولید، انتقال و انتشار علم و فناوری در خدمت نیازهای جامعه اسلامی
ـ ساختاری کارآمد و اثربخش با تعامل سازنده و اثرگذار در سطوح ملی، منطقهای و فراملی
فصل دوم - اصول و مبانی
۱) حاکمیت اصول اعتقادی، احکام و اخلاق اسلامی در تمامی ابعاد دانشگاه
نهادینهسازی اصول، معارف، شریعت و اخلاق اسلامی و توجه به فرهنگ امامت، ولایت و انتظار در تمامی ابعاد دانشگاه اسلامی
۲) خردورزی و عقلانیت
تقویت عقلانیت، خرد ورزی و خلاقیت در میان دانشگاهیان در پرتو تعالیم اسلامی و توجه به همسویی مفاهیم وحیانی، عقلانی و تجربی
۳) قدسی بودن علم و محیط های علمی
توجه به قداست علم و فضای آموزش عالی و تلقی عبادت از تعلیم و تعلم و تکریم عالم و متعلم
۴) تقدم تزکیه بر تعلیم
اولویت دادن به تربیت و تهذیب روحی و تعالی معنوی سرمایه انسانی دانشگاه و محوریت داشتن تزکیه در محتوای آموزشی و پژوهشی و تنظیم ساختارهای دانشگاه
۵) تعهد به آرمانهای انقلاب اسلامی
برخورداری از بینش و بصیرت دینی و سیاسی و ایفای نقش در عرصههای مختلف و حضور فعال در صحنه و تقویت دلبستگی به نظام و وفاداری به ارز ش ها و صبر و پایداری در جهت تحقق آرمانهای انقلاب اسلامی
۶) جهاد علمی و ارتقای اعتماد به نفس ملی و تولید علم نافع و توسعه نهضت نرمافزاری
ارتقاء خودباوری علمی و رهایی از وابستگی علمی، تولید و توسعه علم نافع، کارآمد و بومی در جهت تأمین آرمانهای نظام به منظور پیشرفت و خودکفایی علمی ـ فناوری و ترویج آزاداندیشی و تضارب آراء در میان دانشگاهیان
۷) تقدم منافع ملی و مصالح عمومی بر منافع فردی و گروهی و اهتمام بر وحدت ملی
مقدم داشتن منافع نظام بر منافع شخصی و گروهی و ایفای نقش مؤثر دانشگاه در حفظ مصالح نظام و تأمین منافع عمومی و وحدت ملی و در خدمت جامعه بودن دانشگاهها
۸) تمدنسازی دانشگاهها
تولید دانش و فرهنگ تمدنی با رویکرد اسلامی و آیندهپژوهانه و تأثیرگذار و الگو برای دانشگاههای جهان و احراز مرجعیت علمی
۹) وحدت حوزه و دانشگاه
وحدت در هدف و تعامل و همکاری همه جانبه؛ علمی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و هنری حوزه و دانشگاه
۱۰) عدالتمحوری در تمامی شئون دانشگاه
توزیع و بهرهمندی عادلانه از امکانات آموزش عالی در نظامات چهارگانه با تأکید بر عدالت آموزشی
۱۱) تعادل و هماهنگی در نظامات چهارگانه دانشگاه
ایجاد توازن هدفمند و یکپارچگی در نظامهای چهارگانه دانشگاه؛ فرهنگی ـ تربیتی، آموزشی، پژوهشی ـ فناوری و مدیریتی
۱۲) ارتقاء جایگاه هدایتگر خانواده در تعالی بخشی علمی و فرهنگی دانشجویان
تقویت بنیان خانواده و گزینش بومی با تأکید بر مسئولیت پایانناپذیر خانواده در امر تعلیم و تربیت با احترام به هویت دانشجو
۱۳) اعتلای فرهنگی فضای عمومی دانشگاه
انضباط بخشی و اعتلای فرهنگی ـ تربیتی فضای عمومی دانشگاهها و رعایت شئونات محیط علمی و تعظیم شعائر در دانشگاهها براساس فرهنگ اسلامی
۱۴) اهتمام به ملازمات پیوستگی دو نظام آموزش عالی و آموزش عمومی
ایجاد پیوستگی در سیاستگذاری و برنامهریزی میان دو دورة آموزش عمومی و آموزش عالی بهمنظور تداوم فرایند فعالیتهای تعلیم و تربیت
فصل سوم - چشمانداز نظام آموزش عالی در افق ۱۴۰۴:
«برخوردار از دانشگاهها و پژوهشگاههای پیشگام در عرصه تولید دانش تمدنی و تبیین و توسعه فرهنگ جهانی اسلام و پیشتاز در گسترش مرزهای دانش و علوم کاربردی و کارامد مبتنی بر نگرش وحیانی به منظور کسب مرجعیت علمی و فرهنگی در منطقه و جهان اسلام و دارای اساتید عالم، متدین، عدالتخواه و آزاداندیش تربیتیافته در مکتب اسلام و انقلاب، مسئولیتپذیر در عرصه های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی با توانایی تربیت متخصصانی متدین و متعهد و دا نشمندانی برتر»
دانشگاه اسلامی در افق ۱۴۰۴ با اتکال بر قدرت لایزال الهی و در راستای احیای تمدن اسلامی ـ ایرانی دارای چشماندازهای بخشی ذیل خواهد بو د:
۱ـ چشمانداز فرهنگی ـ تربیتی:
« خردورز، آزاداندیش و خلاق»، «با اعتماد به نفس علمی و ملی بالا و تأمین کننده استقلال علمی و خودکفایی کشور»، برخوردار از «هویت تمدنساز اسلامی ـ ایرانی»، «الهامبخش در جهان اسلام»، «متعهد به آرمانهای انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی»، «پرورشدهنده نخبگانی عالم، معتقد، متشرع و متخلق و مهذب» و «تجلیبخش الگوی سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی»
۲ـ چشمانداز آموزشی:
«برخوردار از اساتید عالم، متدین، انقلابی، محقق و مولد علم نافع، کارآمد و منطبق بر آموزههای دینی و وحیانی، عدالتخواه و آزاداندیش تربیتیافته در مکتب اسلام و انقلاب، مسئولیتپذیر در عرصههای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی با توانایی تربیت دانشآموختگانی متخصص، متعهد، خلاق و کارآفرین، تولیدکننده محتوای آموزشی منطبق بر دین، عدالت محور، معتقد به نورانیت و قدسیت علم و تکریم عالم و متعلم»
۳ـ چشمانداز پژوهش و فناوری:
پیشتاز در عرصه «تولید و گسترش مرزهای دانش و علوم کاربردی و کارآمد مبتنی بر آموزههای دینی و وحیانی» با «مرجعیت علمی و فرهنگی در جهان اسلام» و «پیشتاز نهضت نرمافزاری» با توانایی جذب و تربیت محققانی نوآور و توانمند در حل و تحلیل چالشهای علمی و بینالمللی و دانشمندانی برتر در عرصههای مورد نیاز کشور و منطقه و متعامل با حوزه
۴ـ چشمانداز مدیریتی:
«متوازن و نظاممند»، «عدالتمحور و کارآمد»، «درخدمت مصالح عمومی و منافع ملی»، «کارآفرین، ارتقاءدهنده بعد علمی، مهارتی و اخلاقی سرمایههای انسانی»، «دارای شاخص و استانداردهای بومی» و «پویا و با نشاط»
فصل چهارم - اهداف کلان(۴)
۱) تعمیق و نهادینهسازی معارف و آموزههای اسلامی در دانشگاهها
۲) تحقق آرمانها و ارزشهای انقلاب اسلامی
۳) تولید دانش تمدنی بویژه علوم انسانی ـ اسلامی
۴) تعمیق خردورزی و عقلانیت و تقویت روحیه آزاداندیشی و خلاقیت در دانشگاهها
۵ ) دستیابی دانشگاهها به اقتدار علمی، فرهنگی و اقتصادی در جهان اسلام و منطقه
۶) توسعه عدالت آموزشی با توجه به آمایش سرزمین
۷) توسعه تعامل علمی در عرصههای بینالمللی و دستیابی به مرجعیت علمی و فرهنگی در منطقه و جهان اسلام
۸) گسترش تعامل حوزه و دانشگاه
۹) تحقق سبک صحیح زندگی اسلامی
۱۰) ارتقای مستمر و نظاممند بعد علمی، مهارتی و اخلاقی دانشگاهیان
۱۱) مشارکت حداکثری دانشگاهها در تمدنسازی نوین اسلامی
۱۲) احیاء و ارتقای نقش خانواده در فرایند تعلیم و تربیت
فصل پنجم - نظام فرهنگی ـ تربیتی
راهبرد۱:
تبیین و طراحی نظام جامع فرهنگی ـ تربیتی دانشگاهها مبتنی بر آموزههای اسلامی و هماهنگی دیگر نظامات(۵) دانشگاهی با آن
اقدامات:
۱ـ۱ـ طراحی، تدوین و تحقق نظام جامع فرهنگی تربیتی براساس مبانی، اصول، اهداف، مراحل و روشهای فرهنگ و تربیت اسلامی
۲ـ۱ـ تدوین آییننامه هماهنگکننده و انسجامبخش دیگر نظامات دانشگاهی با نظام جامع فرهنگی ـ تربیتی در محیط دانشگاه
۳ـ۱ـ ایجاد جایگاه سازمانی مناسب و کارآمد برای تحقق نظام جامع فرهنگی ـ تربیتی در دانشگاهها متناسب با محیط دانشگاه
راهبرد۲:
بازنگری و تبیین فلسفه تعلیم و تعلم و متعالیسازی انگیزه تدریس و تحصیل در دانشگاهیان
اقدامات:
۱ـ۲ـ بازتدوین فلسفه تعلیم و تعلم
۲ـ۲ـ تدوین فلسفه تعلیم و تعلم ناظر به رشتههای مختلف دانشگاهی
۳ـ۲ـ گفتمانسازی فلسفه تعلیم و تعلم
۴ـ۲ـ الگوسازی از شخصیتها و مفاخر علمی ـ فرهنگی کشور
راهبرد۳:
تبیین و طراحی نظام رتبهبندی فرهنگی ـ تربیتی اسلامی دانشگاهها به منظور ایجاد فضای رقابتی
اقدامات:
۱ـ۳ـ طراحی، تدوین و بهینهسازی مؤلفهها، شاخصها، ساختار و کارکرد نظام رتبهبندی فرهنگی ـ تربیتی با نگرش اسلامی
۲ـ۳ـ تدوین آییننامه رتبهبندی فرهنگی ـ تربیتی دانشگاهها و بازتعریف تخصیص بودجه و ظرفیتهای دانشگاهها براساس آن
۳ـ۳ـ ایجاد نهاد رتبهبندی و نظارت و ارزیابی دانشگاهها در سطح ملی به صورت فرادستگاهی در جهت افزایش فضای رقابتی میان دانشگاهها
راهبرد۴:
تبیین نقش تربیتی و اخلاقی استادان و تکریم مقام ایشان
اقدامات:
۱ـ۴ـ تدوین شاخصهای تکریم و فرایند شناسایی و انتخاب اساتید الگو
۲ـ۴ـ تجلیل از اساتید منتخب علمی، فرهنگی و سیاسی درمحیط دانشگاه
۳ـ۴ـ ترغیب اساتید به مشارکت در فعالیتهای فرهنگی ـ تربیتی و اجتماعی
۴ـ۴ـ ترویج نقش و جایگاه تربیتی و اخلاقی اساتید و نهادینهسازی آن در جامعه
۵ ـ۴ـ تـقویت جایگاه هماندیشی اساتید و ارتقای ظرفیت آن در حل مسائل کلان نظام و طراحی سـاز و کار تعامل اساتید با مسئـولین دستگاهها و مسئولین ارشد نظام
۶ ـ۴ـ تقویت نقش «استاد مشاور» بهمنظور تسری نقش اساتید از حوزههای آموزشی به حوزههای فرهنگی ـ تربیتی
۷ـ۴ـ تدوین اخلاق حرفهای اسلامی اساتید
راهبرد۵:
احیای هویتِ تمدن ساز اسلامی ـ ایرانی با ارتقاء روحیه خودباوری و نفی انفعال و خودباختگی در مقابل تمدن غرب
اقدامات:
۱ـ ۵ ـ تبیین ابعاد، مؤلفهها و شاخصهای هویتِ تمدن اسلامی ـ ایرانی و مواجهه انتقادی با دیگر تمدنها
۲ـ ۵ ـ تدوین نقشه راه مشارکت فعال اساتید، نخبگان و دانشجویان در پروژههای ملی و تمدنی و فراهم کردن سازوکار حمایت از ایشان
۳ـ ۵ ـ ایجاد ساز و کار کارآمد بهمنظور پژوهش مستمر و رصد تحولات تمدن غرب و غربشناسی با هدف تعامل انتقادی با آن براساس معیارهای عقلانیت اسلامی
۴ـ ۵ ـ توسعه نظریهپردازی و طراحی برنامههای آموزشی و پژوهشی در جهت تبیین دستاوردهای(۶) انقلاب اسلامی و دفاع مقدس
۵ ـ ۵ ـ تدوینِ ساز و کار فرهنگسازی برای ارتقاء منزلت نخبگان و توجه به نخبهپروری
۶ـ ۵ ـ مطرح کردن دستاوردهای دانشمندان اسلامی ـ ایرانی قدیم و جدید در متون درسی
۷ـ ۵ ـ حمایت، تشویق و الگوسازی از شخصیتها، مفاخر فرهنگی و تجلیل از مقام شهدای علم و فناوری
راهبرد۶:
تعمیق بینش، بصیرت و افزایش نشاط سیاسی ـ فرهنگی و انقلابی دانشگاهیان
اقدامات:
۱ـ ۶ ـ تبیین و ترویج اندیشههای سیاسی و فرهنگی حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری
۲ـ ۶ ـ طراحی و تدوین دورههای دانش افزایی در سطوح مختلف (اساتید، دانشجویان و کارکنا ن)
۳ـ ۶ ـ گسترش و تعمیق نهضت نرمافزاری در جهت تدوین نظریههای اجتماعی و سیاسی مبتنی بر بینش انقلابی ـ اسلامی
۴ـ ۶ ـ حمایت از جلسات نقد، مناظره و کرسیهای آزاداندیشی در جهت افزایش نشاط سیاسی دانشگاهها
۵ ـ ۶ ـ حمایت و ساماندهی مؤسسات و مراکز مطالعاتی ـ تحقیقاتی به منظور تولید و استفاده بهینه از محصولات آنان در حوزه انقلاب اسلامی و استکبارستیزی
۶ ـ ۶ ـ ارزیابی مستمر وضعیت سیاسی ـ فرهنگی دانشگاهیان و اصلاح و ارتقای ضوابط فعالیتهای سیاسی و فرهنگی
راهبرد۷:
تقویت منطق خردورزی و روحیه آزاداندیشی، پرسشگری و پاسخگویی و نقدپذیری در فضای عمومی و علمی دانشگاهها
اقدامات:
۱ـ۷ـ تأمین زیرساختهای حقوقی لازم جهت توسعه آزاداندیشی و بازنگری در قوانین موجود با هدف حمایت از روحیه خردگرایی و آزاداندیشی و پرسشگری
۲ـ۷ـ برنامهریزی و تدوین ضوابط و مقررات جامع جهت ممانعت از مداخلات برون دانشگاهی در مقوله آزاداندیشی، خردورزی و پرسشگری
۳ـ۷ـ حمایت، تقویت و توسعه کرسیهای آزاداندیشی، نقد و مناظره و تدوین سیاستهای تشویقی
۴ـ۷ـ برنامهریزی برای ابداع روشهای نوین در عرصه آزاداندیشی و خردورزی
۵ ـ۷ـ طراحی و اجرای دورههای آموزشی و توجیهی برای متولیان و برگزارکنندگان کرسیهای آزاداندیشی در دانشگا ه ها
راهبرد۸:
ارتقای تعامل حوزه و دانشگاه با تأکید بر حل مشکلات فرهنگی ـ سیاسی و اجتماعی جامعه
اقدامات:
۱ـ ۸ ـ ایجاد سازوکار و ساختار کارآمد وحدت حوزه و دانشگاه و تقویت نهادها و مراکز موجود
۲ـ ۸ ـ شناسایی زمینههای همکاری مشترک و تعیین اولویتهای همکاری حوزه و دانشگاه در جهت رفع نیازهای جامعه و حل مسائل کلان فرهنگی، سیاسی و اجتماعی
۳ـ ۸ ـ حمایت از حضور علمی، فرهنگی ـ سیاسی و اجتماعی حوزویان و دانشگاهیان در مراکز علمی یکدیگر
۴ـ ۸ ـ معرفی اسوه های علمی، فرهنگی ـ سیاسی و اجتماعی حوزه و دانشگاه به یکدیگر
۵ ـ ۸ ـ آسیبشناسی تعامل حوزه و دانشگاه و بررسی راهکارهای ارتقای آن
۶ ـ ۸ ـ حمایت و توسعه حوزههای علوم اسلامی دانشگاهیان و استفاده از ظرفیت آنها در جهت ارتقاء سطح آموزش عالی کشور
راهبرد۹:
تبیین و ترویج نواندیشی دینی در زمینههای مورد نیاز دانشگاهیان و نخبگان با سازماندهی ظرفیت های حوزوی و دانشگاهی
اقدامات:
۱ـ۹ـ تعریف و تبیین مؤلفههای هستیشناسی، ارزششناسی، معرفتشناسی و انسانشناسی نواندیشی دینی
۲ـ۹ـ تعریف و تبیین جایگاه و منزلت عقل و وحی در نظام فکری ـ دینی
۳ـ۹ـ تبیین رابطه علم و دین در خدمات متقابل هر دو در شکوفایی تمدن اسلامی ـ ایرانی
۴ـ۹ـ زمینهسازی فرهنگی و اجتماعی برای نواندیشی دینی و حمایت از تولید ادبیات نو در این زمینه
۵ ـ۹ـ معرفی، الگوسازی و حمایت از چهرههای خلاق و نواندیش دینی
۶ ـ۹ـ ترویج عقلانیت و حکمت اسلامی در جهت ارتقای خردورزی و دینباوری
۷ـ۹ـ ترویج اسلام ناب محمدی و مقابله با آفتهای التقاط، تحجر، سطحینگری، خرافهگرایی، بدعت و عرفانهای نوظهور
راهبرد۱۰:
افزایش روحیه نشاط، امید و پویایی در دانشگاهیان و مدیریت زمان جهت بهرهوری بهینه از سرمایه عمر با بهرهگیری از آموزههای اسلامی
اقدامات:
۱ـ۱۰ـ تفسیر و تبیین جامع از شادی و نشاط و ارائه الگوی مطلوب
۲ـ۱۰ـ ایجاد سازوکار تقویت نشاط و امید به آینده
۳ـ۱۰ـ آموزش مدیریت زمان و کسب مهارتهای لازم جهت استفاده بهینه از وقت و عمر
۴ـ۱۰ـ تقویت تشکلهای دانشجویی به منظور مشارکت دانشجویان در فعالیتهای دانشگاهی
۵ ـ ۱۰ـ شناسایی و بهرهمندی از ظرفیتهای دانشگاهی و غیردانشگاهی به منظور افزایش روحیه نشاط و پویایی
۶ ـ۱۰ـ ترویج ورزش با تأکید بر ورزش همگانی و توسعه امکانات ورزشی در دانشگاهها
۷ـ۱۰ـ نهادینهسازی فرهنگ مطالعه، کار، تلاش و فعالیتهای جهادی
راهبرد۱۱:
ارتقای روحیه قانون مداری، مسئولیت و نظم پذیری و التزام به اخلاق حرفهای اسلامی
اقدامات:
۱ـ۱۱ـ تعریف و تبیین مبانی و شاخصهای قانون مداری، مسئولیت و نظم پذیری و اخلاق حرفهای اسلامی
۲ـ۱۱ـ تدوین مرامنامه و منشور مسئولیت های فرهنگی ـ اجتماعی و منشور اخلاق حرفهای اسلامی دانشگاهیان
۳ـ۱۱ـ آسیبشناسی روندهای مشارکتی موجود و طراحی و استقرار نظام مشارکت دانشگاهیان
۴ـ۱۱ـ زمینهسازی و استفاده حداکثری از ظرفیتها و توان دانشجویان در همکاری برای اداره امور دانشگاه
۵ ـ۱۱ـ ایجاد زمینه آموزش و تعیین مشوقها در جهت تقویت روحیه مسئولیت و نظمپذیری و قانونمندی دانشگاهیان در مسائل اجتماعی، ملی و بینالمللی
۶ ـ۱۱ـ ایجاد زمینه و ساختار کارآمد و توسعه هدفمند کانونهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی جهت همکاری بین تشکلی دانشگاهها
۷ـ۱۱ـ زمینهسازی و ارتقای انگیزه و روحیه مشارکت جویی دانشگاهیان و توسعه قابلیتهای اجتماعی و مهارتهای ارتباطی و گروهی ایشان
راهبرد۱۲:
تعامل اثربخش فرهنگی، اجتماعی و سیاسی دانشگاههای کشور با دانشگاهها و مراکز آموزش عالی دیگر کشورها به ویژه در جهان اسلام و افزایش سهم تأثیرگذاری بر آنها
اقدامات:
۱ـ۱۲ـ شناسایی و استفاده از ظرفیتهای دانشگاهها و نهادها در حوزه فعالیتهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی در عرصه بین المللی
۲ـ۱۲ـ ایجاد ساختارهای کارآمد و اثربخش جهت توسعه هماهنگی و همافزایی فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در عرصه بین المللی
۳ـ۱۲ـ طراحی سازوکارهای هماندیشی و تعامل نخبگان فرهنگی دانشگاههای جهان در جهت تحقق جبهه متحد آزاداندیشان استکبارستیز و مبارزه با آپارتاید علمی و سیاسی و صهیونیسم بینالمللی و حمایت از مستضعفین بهویژه ملت فلسطین
۴ـ۱۲ـ توسعه تعامل با دانشگاههای جهان اسلام و استفاده مؤثر از تعاملات علمی ـ بینالمللی در جهت مشارکت فعال و مؤثر در عرصههای فرهنگی ـ سیاسی و اجتماعی و کسب تجربیات بین المللی
۵ ـ۱۲ـ حمایت از شبکههای دانشگاهی مردم نهاد در جهان اسلام در جهت حمایت از بیداری اسلامی بهویژه اتحادیه جهانی اساتید مسلمان دانشگاهها و سایر تشکلهای بینالمللی اساتید
۶ ـ۱۲ـ توسعه فعالیتهای علمی بینالمللی از طریق افزایش سهم دانشگاهها با محوریت بیداری اسلامی
۷ـ۱۲ـ حمایت از فعالان و فعالیتهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی دانشگاهیان جهان منطبق با آرمانهای انقلاب اسلامی
راهبرد۱۳:
گسترش فرهنگ جهاد، ایثار، شهادت و ترویج ارزشهای دفاع مقدس و زمینهسازی برای خدمترسانی به مستضعفین در دانشگاهها
اقدامات:
۱ـ۱۳ـ تدوین مؤلفهها، شاخصها و ارزشهای دفاع مقدس، فرهنگ جهادی و روحیه بسیجی
۲ـ۱۳ـ تدوین دستاوردهای علمی و فرهنگی دفاع مقدس و انقلاب اسلامی و استفاده در متون و برنامههای درسی
۳ـ۱۳ـ ترویج فرهنگ جهادی و تفکر بسیجی و زمینهسازی برای مشارکت حداکثری همه دانشگاهیان در برنامههای جهادی و خدمترسانی به محرومین و مستضعفین در عرصههای ملی و بینالمللی
۴ـ۱۳ـ توسعه فعالیتهای علمی، فرهنگی، ادبی و هنری در حوزههای دفاع مقدس و تکریم مقام والای شهیدان
۵ ـ۱۳ـ معرفی و تکریم جانبازان و ایثارگران و چهرههای حماسهساز دفاع مقدس و بسیجیـان موفق در عرصـههای علمـی و فرهنگـی به عنـوان الگـو بـرای نسـل جـوان دانشگاهی
راهبرد۱۴:
نهادینه سازی فرهنگ عفاف و حجاب، ساماندهی فضای عمومی دانشگاهها و حفظ شئون محیط علمی دانشگاه
اقدامات:
۱ـ۱۴ـ گسترش فرهنگ عفاف و حجاب با تأکید براجرای ضوابط، تکمیل و متناسبسازی آن با مقتضیات دانشگاهی و مراکز آموزشی و نظارت بر حُسن اجرا
۲ـ۱۴ـ ایجاد سازوکار ترویج، اجرا و به روز رسانی طرح انطباق و بازنگری و کارآمدسازی شاخصها و مراعات اصول آن در فرایند اعتباربخشی بیمارستانها و مراکز بهداشتی
۳ـ۱۴ـ اجرای دقیق و به روز رسانی استانداردها و آییننامههای پوشش و رفتار حرفهای در محیطهای آموزش و درمان دولتی و غیر دولتی
۴ـ۱۴ـ حمایت از پژوهشها و فعالیتهای علمی و کاربردی در زمینه عفاف و حجاب در دانشگاهها
۵ ـ۱۴ـ تشویق دانشگاهیان فعال دارای نوآوری و ابتکار در جهت ترویج و زمینهسازی فرهنگ عفاف و حجاب
۶ـ۱۴ـ بازنگری و بهسازی در طراحی فضاها و بهینهسازی خدمات دانشگاه با هدف کاهش اختلاط غیرضروری دختر و پسر
۷ـ۱۴ـ بهسازی محیطهای درمانی بر اساس معماری اسلامی ـ ایرانی به منظور ارتقای سلامت معنوی
۸ ـ۱۴ـ ترغیب و حمایت از تأسیس و گسترش دانشگاههای ویژه دختران و پسران با رعایت عدالت و کیفیت آموزشی و حق انتخاب داوطلبانه خانوادهها
۹ـ۱۴ـ تبیین و تدوین منشور حقوق بیمار و تکریم آن در فرایند آموزش و درمان و رعایت احکام شرعی و آداب اسلامی
۱۰ـ۱۴ـ استفاده از فرصتهای متون درسی مرتبط، جهت تبیین فلسفه، ارزش و موازین شرعی حجاب و عفاف با تأکید بر نتایج فردی و اجتماعی در محیط دانشگاه
۱۱ـ۱۴ـ حمایت از طراحی، تولید، تأمین و دسترسی آسان به پوشش متناسب با ارزشهای اسلامی جهت توسعه فرهنگ عفاف و حجاب
۱۲ـ۱۴ـ تبیین آثار مثبت و سازنده حجاب و عفاف در رشد علمی و اخلاقی جامعه در جهت اقناع جوانان دانشجو و درونیسازی حجاب و آگاهی بخشی در مورد آثار و پیامدهای منفی ترویج اخلاق جنسی غربی
۱۳ـ۱۴ـ ایجاد سازوکار اثربخش جهت ترویج و توسعه فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر متناسب با شئونات دانشگاه اسلامی
۱۴ـ۱۴ـ ساماندهی و سیاستگذاری فرایند جذب دانشجوی ان مستعد، ارزشی و محجبه خارجی بویژه از جهان اسلام و ارتقای وضعیت فرهنگی و سیاسی آنان
راهبرد۱۵:
اولویت دادن به پذیرش بومی دانشجوی ان و تقویت ارتباط دانشگاه با خانواده
اقدامات:
۱ـ ۱۵ـ طراحی و تدوین نظام تعامل خانواده و دانشگاه و تقویت زیرساختهای ارتباط بین دانشگاه و خانواده با تأکید بر فضای مجازی
۲ـ ۱۵ـ بازنگری در نظام پذیرش دانشجو بر مبنای سند آمایش در راستای تقویت بومی گزینی
۳ـ ۱۵ـ ارتقاء سطح کیفی دانشگاههای بزرگ استانی جهت حفظ نخبگان در استانهای خود
۴ـ ۱۵ـ اطلاع رسانی از وضعیت تحصیلی دانشجویان به خانواده ها و ارتقاء دانش و بینش و بهویژه مسئولیت پایان ناپذیر تربیتی والدین در قبال فرزندان دانشجو
راهبرد۱۶:
اهتمام بر اصل خانواده محوری و ترویج و تسهیل ازدواج دانشجویی و تبیین موازین دینی و اخلاقی ارتباط مشروع و برقراری محرمیت حسب شرایط و مقتضیات در جهت رفع نیازهای معقول و واقعی دانشجویان
اقدامات:
۱ـ۱۶ـ تبیین اخلاق جنسی از دیدگاه اسلام و ارائه راهحلهای اسلامی و اخلاقی برای روابط سالم دانشجویان در فضاهای دانشگاهی و برنامهریزی برای رفع اختلاطهای غیرضروری در محیطهای علمی و دانشگاهی
۲ـ۱۶ـ تدوین متون درسی جهت طرح مباحث مرتبط با نیازها و مقتضیات زندگی مشترک و اصلاح و بازنگری متون مغایر با آن
۳ـ۱۶ـ تقویت فرهنگ مشاوره و توسعه نهادهای مشاوره اخلاقی و دینی دانشجویان و برگزاری دورههای آموزشی متناسب با سبک زندگی اسلامی
۴ـ۱۶ـ آسیبشناسی و پایش ازدواجهای دانشجویی و یافتن راهکارهایی برای توسعه و ترویج آن
۵ ـ۱۶ـ تهیه و تدوین پیوست فرهنگی خانواده محور در رشتههای مختلف
۶ـ۱۶ـ تشویق و ترغیب ازدواج دانشجویی با رعایت اصل سادگی و الگوسازی آیین ازدواج آسان و آگاهانه
۷ـ۱۶ـ شناسایی و هماهنگی نهادها، اشخاص و دستگاههای اجرایی برای تأمین امکانات و منابع موردنیاز برای ازدواج دانشجویی
۸ ـ۱۶ـ حمایت و تشویق دانشجویان متأهل و دارا ی فرزند در راستای ارتقاء تحصیلی آنان
راهبرد۱۷:
تبیین و ترویج سبک زندگی اسلامی ایرانی با رویکرد تمدن سازی نوین اسلامی
اقدامات:
۱ـ۱۷ـ آسیبشناسی سبک زندگ ی موجود و طراحی، تبیین و ترویج سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی و عناصر آن با تأکید بر سبک زندگی دانشگاهیان بر مبنای تمدنسازی نوین اسلامی
۲ـ۱۷ـ ایجاد سازوکار استفاده از ظرفیت متون درسی، منابع آموزشی و فعالیتهای فرهنگی به منظور تقویت معرفت، باور و عمل به سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی در دانشگاه
۳ـ۱۷ـ تقویت فضایل اخلاقی و حرفهای مدیران و اعضای هیأت علمی و تحکیم نقش الگویی آنان در زمینه سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی
۴ـ۱۷ـ ایجاد زمینه برای ایفای نقش مثبت دانشگاهها به ویژه اساتید در تبیین و ترویج سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی در جامعه
۵ ـ۱۷ـ حمایت از پژوهشهای دانشگاهی مربوط به سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی
راهبرد۱۸:
تعظیم شعائر اسلامی و توجه خاص به نماز و مسجد محوری در فعالیتهای دینی، فرهنگی و علمی دانشگاه
اقدامات:
۱ـ ۱۸ـ ساماندهی و ارتقاء عوامل مؤثر در توسعه و ترویج نماز و شعائر اسلامی در میان دانشگاهیان
۲ـ ۱۸ـ ساماندهی و حمایت مادی و معنوی از فعالیتها و محصولات فرهنگی، آموزشی و پژوهشی دانشگاهیان در حوزه نماز و شعائر اسلامی
۳ـ ۱۸ـ توسعه و تجهیز مساجد و نمازخانههای دانشگاهها و واحدهای مربوطه
۴ـ ۱۸ـ ساخت پردیس دانشگاهها با محوریت مسجد و طراحی الگوی مسجد دانشگاهی با رویکرد معماری اسلامی
۵ ـ ۱۸ـ تجمیع فضاهای فرهنگی دانشگاهها با رویکرد مسجد محوری در فعالیتهای علمی و فرهنگی
۶ ـ ۱۸ـ حمایت و تقویت هیأت های دانشجویی در جهت تعظیم شعائر و عمق بخشیدن به فعالیت های فرهنگی آن ها
۷ـ ۱۸ـ متناسب سازی برنامه های علمی و آموزشی با فرهنگ نماز و روزه و تعظیم شعائر اسلامی
۸ ـ ۱۸ـ تعمیق ابعاد معرفتی، معنوی و ارتقای روحیه تقواطلبی به عنوان مبنای تعظیم شعائر اسلامی
۹ـ ۱۸ـ ترویج و تشویق فرهنگ سبقت در خیرات و وقف با حمایت از خیرین و واقفین دانشگاهی و غیردانشگاهی و استفاده از انگیزه های آنان در ساخت و ارتقا ی مساجد
۱۰ـ ۱۸ـ جذب، تقویت و ارتقای دانش و مهارت ائمه جماعات در عرصهها ی علمی ، فرهنگی و سیاسی
راهبرد۱۹:
ارتقای فرهنگ قرآن و عترت در بین دانشگاهیان به منظور انس با قرآن و تدبر و تفکر در آیات الهی و معارف اهل بیت (ع)
اقدامات:
۱ـ۱۹ـ استخراج، تبیین و تدوین راهکارهای قرآن و عترت برای نهادینه کردن فرهنگ اسلامی
۲ـ۱۹ـ تدوین سازوکارها و اجرای شیوههای تشویقی حفظ و آشنایی با مفاهیم، ترجمه، تفسیر و تدبر در قرآن کریم
۳ـ۱۹ـ حمایت از تدوین آموزهها ی قرآنی و معارف اهل بیت (ع) در متون درسی متناسب با رشتههای علمی
۴ـ۱۹ـ تشکیل مراکز تحقیقاتی قرآنپژوه ی و عترتپژوهی در حوزههای مختلف علوم
۵ ـ۱۹ـ حمایت از پایاننامهها، رسالهها و طرحهای تحقیقاتی بین رشتهای «قرآن و سنت» و علوم مختلف
۶ ـ۱۹ـ ایجاد سازوکار علمی ـ آموزشی جهت بکارگیری آموزههای قرآنی و روایی در تولید علوم انسانی ـ اسلامی
۷ـ۱۹ـ طراحی و تدوین سبک زندگی دانشگاهی برمبنای آموزههای قرآن و معارف اهل بیت (ع)
راهبرد۲۰:
سامانده ی مقابله با جنگ نرم با تکیه بر مؤلفههای قدرت نرم انقلاب اسلامی
اقدامات:
۱ـ۲۰ـ تبیین ابعاد گوناگون جنگ نرم دشمن و مؤلفههای قدرت نرم جمهوری اسلامی در محیط دانشگاهها
۲ـ۲۰ـ شناسایی و بهرهگیری از شیوهها و فنون مبارزه با جنگ نرم و تبیین آن در دانشگاه و استفاده کارآمد از ابزار هنر در تقویت قدرت نرم
۳ـ۲۰ـ طراحی برنامهها ی مختلف به منظور تقویت باورهای دانشگاهیان در مقابله با تهدیدات جنگ نرم دشمن
۴ـ۲۰ـ رصد جریانهای فکری ـ فرهنگی و شناسایی پایگاههای مؤثر نفوذ جنگ نرم
۵ ـ۲۰ـ حمایت از دانشگاهیان در عرصه تولید و نشر محتوا در مقابله با جنگ نرم به ویژه در فضای مجازی
۶ ـ۲۰ـ ساماندهی فضای مجازی در محیط دانشگاهی و مدیریت آن براساس نظام جامع پدافند غیرعامل
۷ـ۲۰ـ نهادینه نمودن نظام جامع پدافند غیرعامل و استفاده از اصول و ضوابط آن در سطوح مختلف دانشگاهی
۸ ـ۲۰ـ ساماندهی و تبیین نقش و وظایف اساتید و دانشجویان به عنوان فرماندهان و افسران جنگ نرم
راهبرد۲۱:
طراحی و تدوین نظام جامع نظارت و ارزیابی مستمر فرهنگی ـ تربیتی دانشگاهها براساس شاخصهای اسلامی
اقدامات:
۱ـ۲۱ـ تدوین شاخصها، فرایندها و ساختارهای مناسب نظارت و ارزیابی نظام فرهنگی ـ تربیتی
۲ـ۲۱ـ ایجاد سازوکار نظارت و ارزیابی مستمر و هدفمند نظام فرهنگی ـ تربیتی در سه سطح «شورای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزشی »، «وزارتخانههای ذیربط» و « دانشگاهها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی»
فصل ششم - نظام آموزشی
راهبرد۱:
برنامهریزی، تنظیم و بازنگری سرفصلها و تدوین متون و برنامه ریزی آموزشی در تمامی شاخههای علوم براساس آموزههای اسلامی
اقدامات:
۱ـ۱ـ تشکیل کارگروههای تخصصی جهت راهبری فرایند تحول متون آموزشی(۷) با نگرش اسلامی
۲ـ۱ـ اصلاح و بازنگری متون آموزشی با رویکرد تحول و ارتقاء رشتهها ی گوناگون با اولویت علوم انسانی
۳ـ۱ـ متناسبسازی و به روزرسانی روشهای برنامهریزی آموزشی و درسی و شیوههای یاددهی و یادگیری بر اساس آموزههای اسلامی
۴ـ۱ـ تدوین پیشینه، فلسفه و معرفی دانشمندان برتر جهان اسلام و ایران در هر رشته و توسعه زمینه تعامل علم و دین
۵ ـ۱ـ تدوین ضوابط و تأمین بستر آموزشی مناسب جهت تعامل مستمر و هدفمند عناصر علمی حوزه و دانشگاه
۶ ـ۱ـ گنجاندن پیوستهای اخلاق اسلامی و حرفهای در برخی از متون تخصصی
۷ـ۱ـ اختصاص دورههای آموزشی پژوهش محور و مسأله محور پیرامون نیازهای علمی «دانشگاه اسلامی » در مقاطع تحصیلات تکمیلی با نظارت کارگروههای تخصصی
۸ ـ۱ـ ایجاد زمینه مشارکت فعال و همه جانبه اساتید حوزه و دانشگاه و نهادهای علمی مستقل با نظارت کارگروههای تخصصی برای تولید و بازنگری برنامه درسی
راهبرد۲:
هدایت و تحول نظام برنامه ریزی آموزش ی و متون درسی به سمت تقویت فضایل اخلاقی و اعتماد به نفس و تقو یت باورهای دینی و التزام به مسئولیت های اجتماعی
اقدامات:
۱ـ۲ـ باز طراحی دورههای آموزشی و ارتقای روشهای آموزشی با قابلیت تقویت باورهای دینی، ابعاد هویتی، مسئولیتهای اجتماعی و مهارتهای زندگی اسلامی
۲ـ۲ـ تدوین منشور اخلاقی و حرفه ای براساس مبانی اسلامی
۳ـ۲ـ نهادینهساز ی نقش تربیتی استاد و ایجاد زمینه تحقق آن در فرایند آموزشی
۴ـ۲ـ تعظیم مناسک و شعائر اسلامی در برنامه ریزیهای آموزشی
۵ ـ۲ـ متناسب سازی مدت تحصیل در رشتههای مختلف با تحولات علمی
۶ ـ۲ـ تدوین نظریات مبتنی بر جهانبینی اسلامی و بازخوانی و بازسازی بنیانهای نظری حوزههای مختلف علمی در رشتههای درسی به منظور پالایش متون مغایر با ارزشهای دینی
۷ـ۲ـ معرفی مواریث و مفاخر دینی، علمی و فرهنگی ـ تاریخی و معاصر و بهره گیری از دستاورد آنها در تدوین برنامه ها و متون درسی
۸ ـ۲ـ افزایش سهم دروس اختیاری و تنوعبخشی آنها در جهت همافزایی دانش، مهارت و نگرش دانشآموختگان و تقویت فضایل اخلاقی و باورهای دینی
۹ـ۲ـ حفظ حدود، آداب و موازین شرعی و کاهش اختلاط در برنامهها و فضاها ی آموزشی
راهبرد۳:
فراگیر نمودن نهضت نقد علمی در نظام آموزشی و ترویج رویکرد نقادانه علمی در مواجهه با نظریهها و متون موجود
اقدامات:
۱ـ۳ـ ایجاد مرکز سیاستگذاری، ساماندهی و نظارت هدفمند ترجمه متون علمی و آموزشی با رویکرد نقد و تحلیل، مبتنی برآموزه های اسلامی
۲ـ۳ـ تدوین سیاست های توسعه و راهبری نهضت نقد با اولویت علوم انسانی و هنر در سه بعد ساختار، محتوا و منابع
۳ـ۳ـ تدوین سیاست ها و سازوکارهای تشویق و حمایت از نظریهپردازان و منتقدان علمی
۴ـ۳ـ تدوین راهکارهای اجرایی تقویت روحیه نقد و پرسشگری در دانشجویان
۵ـ۳ـ طراحی، تدوین و برگزاری دورههای آموزشی فلسفههای مضاف به ویژه در علوم انسانی
۶ـ۳ـ گسترش و توسعه کرسی های نقد، مناظره و نظریه پردازی
راهبرد۴:
طراحی فرایند آموزش با عنایت به پرورش انواع استعدادها و پرورش قدرت ابتکار، خلاقیت و نوآوری
اقدامات:
۱ـ۴ـ اصلاح نظام آموزشی حافظه محور و اهتمام بر رویکرد مسأله محور و خلاقیتپرور
۲ـ۴ـ طراحی سازوکار نهادینهسازی روحیه تحقیق در پایاننامههای تحصیلات تکمیلی
۳ـ۴ـ تقویت جایگاه رشتههای علوم انسانی و ایجاد سازوکار هدایت استعدادهای برتر به سمت ادامه تحصیل در رشته های علوم انسانی و جذب و نگهداری بهینه آنان
۴ـ۴ـ طراحی سازوکار هدایت تحصیلی انعطافپذیر متناسب با استعدادها و علایق دانشجویان
۵ ـ۴ـ طراحی نظام ترغیب و تشویق اساتید و دانشجویان در جهت افزایش خلاقیت و نوآوری
۶ ـ۴ـ طراحی نظام ارزیابی استعداد دانشجویان و سطحبندی انواع استعدادها جهت ورود به رشتههای متناسب
۷ـ۴ـ طراحی نظام نوین ارزیابی آموزشی دانشجویان جهت شکوفایی خلاقیت در آنان
۸ ـ۴ـ حمایت از تأسیس و فعالیت مراکز نخبهپرور در حوزههای علوم بویژه علوم انسانی
۹ـ۴ـ تأکید بر تقویت خلاقیت و نوآوری اساتید در تدوین طرح نامه دروس
۱۰ـ۴ـ متناسبسازی واحدهای روش تحقیق در رشتهها ی مختلف
۱۱ـ۴ـ اتخاذ تدابیر لازم جهت به کارگیری اساتید توانمند علمی در سطح کارشناسی
راهبرد۵:
آگاهی از آخرین دستاوردهای علمی بشر و بهره گیری از آنها متناسب با ارزش های اسلامی برای استفاده در مراکز آموزش عالی
اقدامات:
۱ـ ۵ ـ تأسیس و تأکید بر رشته های پژوهش محور در مقاطع تحصیلات تکمیلی در رشته های مختلف علوم در راستای نوآوری و تولید علم متناسب با نیازها و مقتضیات کشور
۲ـ ۵ ـ حمایت مادی و معنوی برای بکارگیری دستاوردهای جدید و معتبر علمی و آموزشی در جهت رفع نیازهای بومی کشور
۳ـ ۵ ـ زمینهسازی برای انتقال دانش و نتایج تحقیقات کاربردی جهت تولید محتوا و متون علمی در دانشگاه ها
۴ـ ۵ ـ فراهم آوردن زیرساختها و امکانات لازم برای بهرهگیری از فناوریهای نوین و پیشرفته در سطح کشور و به روز رسانی تجهیزات آزمایشگاهها و کارگاهها در تراز جهانی
۵ ـ ۵ ـ تعامل علمی و هدفمند با مراکز آموزشی، پژوهشی و فن آوری معتبر بین المللی به ویژه در جهان اسلام
راهبرد۶:
طراحی، تبیین و تدوین نظام جامع اخلاق و فقه پزشکی و سلامت معنوی براساس آموزههای اسلامی
اقدامات:
۱ـ۶ ـ تدوین فلسفه، فقه و اخلاق پزشکی بر اساس آموزه های اسلامی با بهره گیر ی از منابع علمی و تجارب دانشگاه ها و حوزه های علمیه
۲ـ۶ ـ انسجام بخشی و کارامدسازی ساختار حوزه اخلاق پزشکی به منظور توسعه، ترویج، نظارت و ارزیابی در تمامی شئون به ویژه آموزش و درمان در سطوح ملی، ستاد و صف
۳ـ۶ ـ طراحی، تبیین و تدوین شاخصهای سلامت معنوی و ارتقای سلامت معنوی بیماران و جامعه پزشکی و سلامت عمومی جامعه متناسب با آموزههای اسلامی
۴ـ۶ ـ طراحی نظام تشویق پزشکان متعهد و معرفی الگوهای برتر اخلاق پزشکی و سلامت معنو ی
۵ـ۶ ـ ایجاد و گسترش محیط های معنوی و مراکز مشاوره دینی
راهبرد ۷:
ایجاد و اصلاح رشتههای تحصیلی کاربردی و متناسب با نیازهای جامعه اسلامی و بومی سازی آنها و تقویت بُعد کارآفرینی و افزایش اشتغال مولد و پایدار
اقدامات:
۱ـ۷ـ بازنگری در رشتههای تحصیلی بر مبنای تقاضای اجتماعی، نیازهای بازار کار و تحولات و رویکردهای نوین آموزشی
۲ـ۷ـ جهتدهی به متون آموزشی، مقالات علمی و پایاننامههای تحصیلات تکمیلی با رویکرد مسأله محور و ناظر بر نیازهای دارای اولویت کشور
۳ـ۷ـ طراحی و ایجاد علوم و فنون میان رشتهای با توجه به نیازهای روز جامعه و فضای علمی کشور
۴ـ۷ـ انجام پایش و ارزیابی کیفیت و کارآمدی برنامههای آموزشی
۵ ـ۷ـ تقویت و توسعه به کارگیری زبان فارسی در متون علمی دانشگاهی و تبدیل زبان فارسی به زبان مرجع علم
۶ ـ۷ـ حمایت از تدوین کتب و متون مرجع به زبان فارسی قابل رقابت جهانی جهت اقتدار و مرجعیت علمی
۷ـ۷ـ ا یجاد سازوکار تولید و تدوین متون مرجع علمی در رشتههای مختلف به زبان فارسی
۸ ـ۷ـ حمایت از تولید و کاربردی کردن علوم انسانی با جهتگیری اسلامی
۹ـ۷ـ تبیین پیامدهای فرهنگی و اجتماعی رشتههای تحصیلی و نظریههای علمی و برنامهریزی جهت تدوین نظریههای کارآمد و مناسب
۱۰ـ۷ـ تولید متن و محتوای کارآفرین و ارتقای فرهنگ کارآفرینی از طریق تعامل دانشگاهها با نهادها و بنگاههای اقتصادی ـ اجتماعی در برنامهریزیهای آموزشی
راهبرد۸:
تحول و نوساز ی رشتهها ی دانشگاه ی براساس عدالت آموزشی و آما ی ش سرزم ی ن
اقدامات:
۱ـ ۸ ـ تهیه و تدوین سند تحول آموزش عالی مبتنی بر آمایش سرزمین و حمایت از اجرایی شدن آن
۲ـ ۸ ـ تقویت و به روزرسانی سامانه هوشمند ملی و منطقهای جذب اساتید متخصص و متعهد و توزیع آنها براساس سند آمایش و نقشه جامع علمی کشور
۳ـ ۸ ـ ایجاد سازوکار لازم جهت بهرهگیری از مزیتهای نسبی و رقابتی دانشگاهها با توجه به نیازهای متفاوت مناطق مختلف کشور مبتنی بر آمایش سرزمین
۴ـ ۸ ـ ارزیابی دوره ای مجوزهای تأسیس رشتههای علمی و لغو مجوز مراکز فاقد حداقل ضوابط و استانداردهای علمی و آموزشی
۵ ـ ۸ ـ اصلاح سازوکار پذیرش و هدایت تحصیلی دانشجویان بر اساس مقتضیات بومی فردی پسران و دختران
۶ ـ ۸ ـ هدفمندسازی هزینههای تحصیلی در دانشگاههای کشور با رویکرد عدالت آموزشی و ایجاد تسهیلات ویژه برای دانشجویان استعدادهای درخشان جهت پویایی و جلوگیری از رکود علمی
راهبرد۹:
تسریع ضابطه مند فرایند جذب، تربیت، ارتقاء و نظارت و ارزیابی مستمر اعضای هیأت علمی
اقدامات:
۱ـ۹ـ بازنگری و ارزیابی دورهای شاخصها، ضوابط و مقررات جذب اعضای هیأت علمی
۲ـ۹ـ ایجاد سازوکار لازم برای حضور تمام وقت اعضای هیأت علمی در دانشگاهها و افزایش تعاملات علمی استاد و دانشجو در خارج از کلاس با تأکید بر شاگردپروری
۳ـ۹ـ طراحی سازوکارهای لازم به منظور شناسایی و هدایت دانشجویان واجد شرایط جذب (علمی، مهارتی ، فرهنگی و اعتقادی)
۴ـ۹ـ طراحی و اجرای دورههای دانشافزایی اعضای هیأت علمی در مسیر ارتقای حرفهای و بینشی ایشان
۵ـ۹ـ اولویتبخشی به جذب استعدادهای درخشان و نخبگان واجد شرایط (علمی، فرهنگی و اعتقادی) به عنوان هیأت علمی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی
۶ ـ ۹ـ ارتقای مستمر دانش و مهارتهای تخصصی و معرفت دینی، سیاسی و اجتماعی اعضای هیأت علمی با تأکید بر رشته تخصصی آنان
۷ـ۹ـ تدوین نظام جامع ارزیابی مستمر و هدفمند و تدوین شاخصهای فعالیتهای علمی ـ فرهنگی اساتید و بازخورد نتایج آن به منظور ارتقای اعضای هیأت علمی
راهبرد۱۰:
نهادینهسازی تعامل آموزشی بین حوزه و دانشگاه
اقدامات:
۱ـ۱۰ـ طراحی و برنامهریزی دورههای آموزشی و فرصت مطالعاتی مشترک میان حوزه و دانشگاه
۲ـ۱۰ـ ایجاد و ارتقای سازوکار لازم جهت تعامل فراگیر و فعال حوزه و دانشگاه در ابعاد مختلف(۸)
۳ـ۱۰ـ طراحی بانک اطلاعات علمی و آموزشی حوزه و دانشگاه به منظور اطلاعرسانی متقابل
۴ـ۱۰ـ شناسایی و معرفی ظرفیتهای علمی و آموزشی حوزه و دانشگاه به یکدیگر
۵ ـ۱۰ـ ایجاد زمینه به کارگیری متقابل استاد معین در حوزه و دانشگاه
۶ ـ۱۰ـ حمایت و توسعه حوزههای علوم اسلامی دانشگاهیان و استفاده از ظرفیت آنها در جهت ارتقاء سطح آموزش عالی کشور
۷ـ۱۰ـ همکاری و تعامل حوزه و دانشگاه در تدوین، بازنگری و اصلاح متون علوم انسانی و برنامههای درسی
۸ ـ۱۰ـ حمایت از همکاری علمی مشترک حوزویان و دانشگاهیان در عرصههای علمی و آموزشی
راهبرد۱۱:
بسترسازی و تقویت ساختارهای حمایتی برای رشد هنر اسلامی و حمایت از آموزشهای نظری و کاربردی در حوزه هنر متعهد
اقدامات:
۱ـ۱۱ـ تدوین متون آموزشی در زمینه هنر براساس مبانی اسلامی با همکاری حوزههای علمیه
۲ـ۱۱ـ توسعه هدفمند رشته هنر متناسب با منابع علمی، تجربیات ملی، مدرسان دارای صلاحیت عمومی و توانایی حرفهای و نیازمندی های جامعه اسلامی
۳ـ۱۱ـ حمایت و هدایت از تولیدات هنرمتعهد ازجمله پایاننامههای دانشجویی با رویکرد معرفی ارزشهای دینی، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس
۴ـ۱۱ـ تأسیس و تقویت حوزههای میان رشتهای هنر و دیگر رشتههای علوم بر اساس آموزههای اسلامی به ویژه فلسفه، فقه و اخلاق
۵ ـ۱۱ـ تدوین، گسترش و تعمیق دروس مربوط به مبانی نظری هنر اسلامی بویژه فلسفه هنر
۶ ـ۱۱ـ حمایت از رشتههای هنری محلی و منطقه ای در چارچوب فرهنگ اسلامی ـ ایرانی
۷ـ۱۱ـ حمایت از تأسیس رشتهها و مراکز آموزشی هنر اسلامی با مشارکت حوزههای علمیه
۸ ـ۱۱ـ ایجاد ظرفیتهای متناسب با شعر و ادبیات فارسی در رشتههای هنر
۹ـ۱۱ـ ایجاد ساز و کار لازم جهت بررسی و سنجش استعدادها و صلاحیتهای علمی و اخلاقی در رشتههای هنری در پذیرش دانشجو
۱۰ـ۱۱ـ مستندسازی تجربیات عملی و هنرهای در حال فراموشی و تبدیل آن به متون و برنامههای درسی هنر
۱۱ـ۱۱ـ تدوین سازوکارهای تشویقی اساتید پیشکسوت و آفریننده آثار بدیع هنری
راهبرد۱۲:
توسعه رشتههای تخصصی به منظور تبیین و صیانت از آموزهها، تجربیات و دستاوردهای انقلاب اسلامی و ارزشهای دفاع مقدس
اقدامات:
۱ـ۱۲ـ ایجاد و گسترش واحدهای درسی و رشتههای تخصصی در رابطه با تجربیات(۹) انقلاب اسلامی و دفاع مقدس
۲ـ۱۲ـ هدایت و حمایت از پایاننامههای مرتبط با تجربیات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس
راهبرد۱۳:
تحول هدفمند فرصتهای مطالعاتی، نظام راتبه تحصیلی (بورس) و اعزام، ساماندهی و هدایت علمی ـ فرهنگی دانشجویان خارج از کشور با توجه به نیازها و اولویت های کشور
اقدامات:
۱ـ۱۳ـ استفاده بهینه و هدفمند از فرصت بورسیهها در خارج از کشور به عنوان ایجاد خط ارتباطی مؤثر و نظاممند دانشگاهها با نظامهای علمی و فناوری سایر کشورها
۲ـ۱۳ـ ایجاد نظام جامع و هدفمند در اعزام بورسیهها در راستای اولویتهای فرهنگی ـ تربیتی، آموزشی، پژوهش و فناوری نقشه جامع علمی کشور و مأموریتگرایی در اعزام بورسیهها
۳ـ۱۳ـ ساماندهی فرهنگی و علمی دانشجویان خارج از کشور و ایجاد سامانه ملی نظام رتبه تحصیلی و اعزام دانشجویان و تعامل پویا با آنان
۴ـ۱۳ـ اصلاح و تکمیل سیاستهای اعزام دانشجویان براساس اولویتهای علمی، فرهنگی و اقتصادی کشور
۵ ـ۱۳ـ ساماندهی فرصتهای مطالعاتی و حضور در کنفرانسهای بینالمللی اعضای هیأت علمی در راستای اولویتهای نقشه جامع علمی کشور
۶ـ۱۳ـ هدایت، تکمیل و تقویت شبکه رایزنی علمی و فناوری خارج از کشور
راهبرد۱۴:
فراهم آوردن ساز و کار کارامد اعطای بورس و جذب دانشجویان و نخبگان خارجی و برنامهریزی خاص برای ایشان با توجه به اهداف جهانی انقلاب اسلامی در ابعاد علمی و فرهنگی
اقدامات:
۱ـ۱۴ـ توسعه و ارتقای سامانه شناسایی، جذب، بورس و پیگیری تحصیل و ارزیابی حین تحصیل دانشجویان خارجی به لحاظ علمی و فرهنگی با همکاری و هماهنگی دستگاههای ذیربط
۲ـ۱۴ـ ساماندهی و سیاستگذاری فرایند جذب و ارتقای وضعیت فرهنگی دانشجویان مستعد فرهنگی، سیاسی و اجتماعی به ویژه در جهان اسلام
۳ـ۱۴ـ ایجاد مدیریت ویژه به لحاظ استاد، برنامه و پیوست فرهنگی و متولی برای دانشجویان خارجی
۴ـ۱۴ـ ا یجاد زمینه تحصیل دانشجویان خارجی در دانشگاههای واجد شرایط کشور
۵ ـ۱۴ـ تدوین و ارائه دروس عمومی خاص دانشجویان خارجی، متناسب با فرهنگ آنان و با تأکید بر تبیین آرمانهای انقلاب اسلامی و منظومه فکری حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری
۶ ـ۱۴ـ ایجاد سازوکار مناسب و هدفمند برای ارتباط مستمر با دانشآموختگان خارجی پس از فراغت از تحصیل
۷ـ۱۴ـ ایجاد و گسترش فضای مجازی مطلوب جهت جذب و پذیرش مجازی دانشجو یان
راهبرد۱۵:
فراهم آوردن فرصتهای رسمی و ضابطهمند جهت انتقال تجربیات و مطالعات برون دانشگاهی به دانشگاهها
اقدامات:
۱ـ ۱۵ـ تشکیل بانک اطلاعاتی و شناسایی اشخاص حقیقی و حقوقی و ارزیابی و بررسی صلاحیتها و بهرهمندی از ظرفیت آنها در دانشگاهها
۲ـ ۱۵ـ ایجاد سازوکار مطلوب جهت رصد و سنجش و اعتبارسنجی علوم و مهارتهای غیردانشگاهی و تجربی
۳ـ۱۵ـ ایجاد سازوکار بکارگیری و تبدیل مهارتهای مختلف به دانشهای مدون در دانشگاهها
۴ـ ۱۵ـ حمایت از محصولات و دستاوردهای مطلوب و معتبر اشخاص و مراکز غیر دانشگاهی
راهبرد۱۶:
ساماندهی و ارتقاء مؤسسات آموزشهای عالی آزاد بر اساس آموزههای اسلامی
اقدامات:
۱ـ۱۶ـ تدوین ضوابط و صدور مجوز مشروط و قابل تمدید برای مؤسسات آموزش عالی آزاد
۲ـ۱۶ـ تدوین استانداردها و شاخصها جهت نظارت و ارزیابی و تمدید مجوز مؤسسات آموزش عالی آزاد
۳ـ۱۶ـ ساماندهی و تدوین ضوابط آموزشی (استاد، دانشجو و متون) و فضای آموزشی ـ فرهنگی مؤسسات آموزش عالی آزاد
۴ـ۱۶ـ حمایت، هدایت و کارآمدسازی مؤسسات آموزشی آزاد جهت رفع نیازهای کشور و تسهیل در برقراری ارتباطات علمی، فناوری و فرهنگی
راهبرد۱۷:
اصلاح و تکمیل نظام نظارت و ارزیابی مستمر متون و برنامههای آموزشی متناسب با آموزههای اسلامی
اقدامات:
۱ـ۱۷ـ تدوین شاخصهای بومی و شیوه ارزیابی و نظارت بر متون و برنامههای نظام آموزشی
۲ـ۱۷ـ تدوین شاخصها، فرایندها و ساختارهای مناسب نظارت و ارزیابی راهبردها و اقدامات نظام آموزشی
۳ـ۱۷ـ اصلاح فرایندها و ساختارهای مرتبط در ارزیابی متون آموزشی
۴ـ۱۷ـ ایجاد انسجام و هماهنگی و تمرکز در سیاستگذاری و برنامهریزی در زمینه نظارت و ارزیابی مستمر نظام آموزش
۵ـ۱۷ـ ارزیابی مستمر متون و برنامههای آموزشی
۶ـ۱۷ـ تربیت نیروی متخصص در زمینه برنامهریزیهای آموزشی
۷ـ۱۷ـ ایجاد سازوکار نظارت و ارزیابی مستمر و هدفمند نظام آموزشی در سه سطح «شورای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزشی»، «وزارتخانههای ذی ربط» و «دانشگاهها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی»
فصل هفتم - نظام پژوهش و فناوری
راهبرد۱:
ساماندهی نظام جامع پژوهش و فناوری با تأکید بر گسترش مرزهای دانش مبتنی بر آموزههای اسلامی و بومی، با توجه به نیازها و اقتضائات جامعه اسلامی
اقدامات:
۱ـ۱ـ تدوین طرح جامع پژوهشی دانشگاهها بر اساس مزیتهای نسبی و رقابتی در چارچوب نقشة جامع علمی کشور
۲ـ۱ـ تدوین شاخصهای متمایزکننده پژوهش و فناوری «دانشگاه اسلامی»
۳ـ۱ـ طراحی نظام نوین پژوهش و فناوری در دانشگاه مبتنی بر نقشه جامع علمی کشور و آموزههای اسلامی
۴ـ۱ـ یکپارچهسازی سیاستهای پژوهش و فناوری و شبکه سازی برای افزایش سهم آن در اقتدار و سرمایه های ملی
۵ ـ۱ـ بهینهسازی ساختار مدیریتی برای تحقق نظام پژوهش و فناوری
راهبرد۲:
طراحی نظام موضوعات و اولویتهای پژوهشی و ساماندهی فرایندهای آن با اولویت علم بومی و علم دینی
اقدامات:
۱ـ۲ـ طراحی نظام و ایجاد ساختار مطلوب برای اولویتها و موضوعات پژوهشی مورد نیاز «دانشگاه اسلامی» و جامعه اسلامی
۲ـ۲ـ ایجاد ساختار آیندهپژوهی در کلیه موضوعات علمی و هدایتبخشی از پژوهشها به سمت آن
۳ـ۲ـ برنامهریزی برای رصد علم و فناوری در سطح ملی و جهانی با تأکید برآیندهپژوهی
۴ـ۲ـ تبیین و ترویج روشهای تحقیق علم دینی در محیطهای علمی و دانشگاهی
۵ ـ۲ـ تبیین و تدوین فلسفه علم بر مبنای جهان بینی اسلامی و تدوین فلسفههای مضاف و تعیین جهتگیری علوم مبتنی بر جهتگیری اسلامی با رویکرد تطبیقی
۶ ـ۲ـ طراحی سامانه جامع نظام موضوعات پژوهشی مرتبط با فرآیند اسلامی سازی با محوریت قرآن و عترت
۷ـ۲ـ اولویت دادن به پژوهش های مورد نیاز جهت اصلاح، تکمیل و تأمین متن و محتوای نظامات چهارگانه دانشگاه اسلامی
۸ ـ۲ـ طراحی «نظام طبقهبندی علم از نگاه اسلامی » و ترسیم درخت دانش و مهارت در حوزه تولید علم دینی و شناخت محققین برجسته آن
۹ـ۲ـ طراحی و مدیریت شبکه دانش میان حوزه و دانشگاه و سایر مجامع علمی در جهت تحقق علم دینی
۱۰ـ۲ـ تقویت و ساماندهی فرایندها و نظام همکاری علمی ـ پژوهشی حوزه و دانشگاه با تأکید بر پژوهشهای بینرشتها ی
۱۱ـ۲ـ تدوین سازوکارهای عملیاتی برای تشکیل گروههای تحقیقاتی با تعامل بین متخصصان حوزوی و دانشگاهی و همکاری پژوهشی مشترک و شبکهسازی در جهان اسلام و توسعه در عرصه بینالمللی
۱۲ـ۲ـ حمایت از تأسیس ساختارهایی مانند پژوهشکده ها، قطبها و انجمن های علمی بین رشته ای مأموریت گرا در حوزه های علم و دین با حضور محققانِ حوزه و دانشگاه
۱۳ـ۲ـ هم اندیشیهای مشترک میان دانشمندان علوم انسانی، علوم پایه و طبیعی با دانشمندان علوم دینی
۱۴ـ۲ـ کارآمد نمودن دیپلماسی علم و فناوری در عرصه جهانی به ویژه جهان اسلام
راهبرد۳:
تقویت و ارتقای جایگاه پژوهش، تولید علم و فناوری و نهضت نرمافزاری و بسط روحیه پژوهشگری در دانشگاه در جهت تحقق تمدن نوین اسلامی
اقدامات:
۱ـ۳ـ فرهنگسازی به منظور ارتقاء جایگاه پژوهش و پژوهشگر
۲ـ۳ـ هدفمندسازی نظام ارتقاء و تشویق دانشگاهها، اساتید و دانشجویان بر مبنای تولید علم و فناوری
۳ـ۳ـ هدایت و حمایت از پژوهشها، پایاننامهها و رسالهها در جهت تولید علم نافع، مسأله محور و محصول محورِ مورد نیاز جامعه
۴ـ۳ـ تقویت و حمایت از پژوهشگران در کلیة سطوح برای احراز جایگاههای نخبگانی و بهرهمندی از مزایای مادی و معنوی آن
۵ ـ۳ـ ایجاد سازوکار و زیرساخت لازم برای رقابت مؤثر و کارآمد دانشگاهها و پژوهشگاهها و پژوهشگران در سطوح بینالمللی جهت دستیابی به مرجعیت علمی
۶ ـ۳ـ شبکهسازی علمی و مدیریت شبکه علمی دانشمندان جهان اسلام در جهت احیای تمدن اسلامی
۷ـ۳ـ جلب مشارکت خیرین و تشویق جامعه به سمت وقف در حوزههای پژوهشی
راهبرد۴:
ساماندهی و هدفمندسازی برنامههای پژوهشی براساس مزیتهای نسبی و رقابتی و مأموریتگرایی دانشگاهها و مراکز پژوهشی
اقدامات:
۱ـ۴ـ تدوین نگاشت نهادی و نگاشت دانشی برای فعالیتهای پژوهشی کشور مبتنی بر اقتضائات آمایش سرزمین و دانش تمدنی
۲ـ۴ـ تشکیل سامانه ملی مدیریت پژوهش و فناوری و تجهیزات آزمایشگاهی
۳ـ۴ـ پایش مستمر برنامه های پژوهشی متناسب با تحولات علمی و همسو با نیازهای جامعه اسلامی
۴ـ۴ـ ایجاد شبکه های پژوهشی ملی، منطقهای و بینالمللی برای انتشار و تبادل دانش و فناوری متناسب با اولویت تولید دانش تمدن ایرانی اسلامی و بهرهگیری از فرصتهای جهانی
۵ ـ۴ـ ایجاد سازوکار مناسب جهت واگذاری طرحهای پژوهشی به دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی کشور براساس مزیتهای نسبی و رقابتی
۶ ـ۴ـ ساماندهی و هدایت پژوهشهای دانشگاهی و مراکز پژوهشی به سوی مأموریتگرایی، همافزایی، شبکهسازی و افزایش سهم آن در اقتدار و سرمایههای ملی
۷ـ۴ـ بازتعریف نظام بودجهبندی پژوهشی دانشگاهها براساس تطابق اثربخشی خروجی های پژوهشی و تأمین نیازهای جامعه براساس مأموریتها و مزیتهای نسبی هر دانشگاه و مؤسسات پژوهشی
۸ ـ۴ـ حمایت از ایجاد و توسعه شبکه های پژوهشی و فناوری و آزمایشگاهی و مراکز خدمات تخصصی به منظور افزایش تعاملات و تسهیل انتقال و انتشار دانش
راهبرد۵:
ساماندهی نظام موضوعات پژوهشها، پایاننامهها، رسالهها و فرایند راهنمایی کارآمد جهت رفع نیازهای مادی و معنوی جامعه اسلامی با تأکید بر پیوستگی آموزش و پژوهش
اقدامات:
۱ـ ۵ ـ طراحی سازوکار ضابطهمند نمودن تصویب موضوعات پایاننامهها در چارچوب نظام موضوعات پژوهشی کشور
۲ـ ۵ ـ طراحی بانک جامع اطلاعات پژوهشها، پایاننامهها و رسالهها بصورت فرابخشی جهت ارتقای مالکیت فکری و ارتقاء نوآوری
۳ـ ۵ ـ الزام هدایت پایاننامهها و رسالههای دانشجویان تحصیلات تکمیلی به پروژههای مسأله محور و مورد نیاز جامعه مبتنی بر ارزشهای اسلامی در بخشهای صنعتی، اقتصادی، کشاورزی، خدماتی، اجتماعی و رفاهی
۴ـ ۵ ـ حمایت از پایاننامههای مسأله محور و اثربخش مرتبط با نیازهای کشور
۵ ـ ۵ ـ بهرهگیری از نتایج و یافتههای پژوهشی و پایاننامهها و رسالهها در فرایند آموزش
راهبرد ۶:
ساماندهی و ارتقاء منابع انسانی در حوزه پژوهش
اقدامات:
۱ـ۶ـ تدوین معیار و شاخص برای پژوهشگران و تربیت مدیران پژوهشی عالم، کارآمد، خلاق و متعهد برای دانشگاه اسلامی
۲ـ۶ـ طراحی نظام استعدادیابی و جذب پژوهشگران در آموزش عالی کشور
۳ـ۶ـ توسعه دوره های تحصیلات تکمیلی پژوهش محور
۴ـ۶ـ فراهم کردن زمینههای مناسب برای جذب نخبگان و فارغالتحصیلان دانشگاهی به عنوان عضو هیأت علمی پژوهشی در حوزه و دانشگاه و ارتقای جایگاهایشان
۵ـ۶ ـ حمایت از دورههای مهارتافزایی و توسعة مهارتهای تحقیقاتی پژوهشگران
راهبرد۷:
ایجاد انگیزه الهی مبتنی بر آموزههای اسلامی برای عبور از مرزهای دانش، توسعه کارآفرینی علمی و تجاریسازی یافتههای پژوهشی
اقدامات:
۱ـ۷ـ تدوین سند ملی تجاری سازی علم و فناوری در راستای تحقق نقشه جامع علمی کشور
۲ـ۷ـ ارتقاء جایگاه ارزش کار، توسعه فرهنگ تولید ثروت و ترویج فرهنگ کارآفرینی مبتنی بر آموزههای اسلامی
۳ـ۷ـ افزایش روحیه کار جمعی و تبیین جایگاه ارزشی آن در آموزههای اسلامی برای به ثمر رساندن طرحهای بزرگ ملی
۴ـ۷ـ سیاستگذاری و برنامهریزی به منظور ارتباط مستمر و هم افزا بین سه جریان تولید، انتشار، کاربرد و توسعه دانش و تقویت فرایند تبدیل ایده به محصول
۵ ـ۷ـ حمایت همه جانبه در ایجاد و توسعه شرکت های زایشی دانش بنیان، پارکهای علم و فناوری و مراکز رشد با تأکید بر کارآفرینی و تقاضا محوری
۶ ـ۷ـ ایجاد و تقویت زیرساخت لازم جهت تشویق سرمایهگذاری بخش غیردولتی در انجام پژوهشهای دانشگاهی
راهبرد۸:
مأموریتگرایی و ارتقاء نقش قطبها و انجمنهای علمی در فرایند تولید و توسعه فعالیتهای علمی و دینی دانشگاهها
اقدامات:
۱ـ ۸ ـ ساماندهی و تقویت انجمنها و قطبهای علمی با تأکید بر ارزشهای اسلامی به منظور ایفای نقش مرجعیت علمی و توسعه، ترویج و انتشار علم و فناوری در کشور
۲ـ ۸ ـ تقویت و هدایت نظاممند همکاری های پژوهشی انجمنها و قطبهای علمی به منظور توسعة همکاریهای بینالمللی به ویژه با کشورهای جهان اسلام
۳ـ ۸ ـ توسعه و ساماندهی قطبها و انجمنهای مشترک بین حوزه و دانشگاه، به منظور انجام فعالیتهای علمی ویژه و مأموریتگرا در حوزههای اولویتدار با رویکرد تحلیلی و انتقادی در جهت تمدنساز ی اسلامی ـ ایرانی
راهبرد۹:
تحکیم و تقویت اخلاقورزی، رعایت هنجارهای پژوهشی و مالکیت فکری و معنوی در راستای نظام پژوهشی مبتنی بر آموزههای اسلامی
اقدامات:
۱ـ۹ـ تدوین سند جامع اخلاق و رعایت هنجارهای اسلامی در ساحتهای گوناگون علم
۲ـ۹ـ تدوین اصول، قوانین و آییننامههای مرتبط با اخلاق پژوهش در کلیه مراحل تحقیق، تولید علم، فنآوری و تجاری سازی با تأکید بر ارتقای باورهای دینی
۳ـ۹ـ تدوین ضوابط، قوانین و آییننامههای مرتبط با مالکیت فکری و معنوی در سطح ملی و بینالمللی براساس آموزههای دینی و مصلحت نظام اسلامی
۴ـ۹ـ اصلاح ضوابط و فراهم آوردن سازوکار الزامات برخورد قانونی با هر نوع کپی برداری تولیدات علم و فناوری بویژه در حوزه پایاننامهها و رسالهها
۵ ـ۹ـ نهادینهسازی رعایت مقررات، اصول و آموزههای اخلاقی حوزه پژوهش و مالکیت فکری
۶ ـ ۹ـ ارائه راهکارهای مؤثر و کارآمد برای کاهش مداوم ناهنجاریهای مرتبط با حوزه پژوهش براساس پایش و نظارت مداوم
راهبرد۱۰:
ارتقای کرسی های نظریه پردازی و حمایت از تولیدات علمی خودکفا و تقویت مواجهه انتقادی با جریان ترجمه زدگی
اقدامات:
۱ـ۱۰ـ تدوین و ترویج شاخصها و کارکردهای کرسی های نظریهپردازی و طراحی الگو برای بکارگیری آن در تولید علم
۲ـ۱۰ـ نهادینهسازی کرسیهای نظریه پردازی با رویکرد تولید محتوای کارآمد و گفتمانسازی علم دینی و نقد جریان ترجمهزدگی
۳ـ۱۰ـ ارتقاء خودباوری اساتید و دانشجویان برای اجتناب از تقلید، ترجمهزدگی و تعصب در حوزة تولید علم و به کارگیری علم
۴ـ۱۰ـ ارائه راهکارهای مؤثر و فراهم کردن زیرساخت لازم برا ی نقد علم موجود در تولید علم جدید و به کارگیری آن در کلیه سطوح آموزش و پژوهش
۵ ـ۱۰ـ نهادینه کردن تغییر در شیوههای آموزشی برای ایجاد روحیه نقد علمی در فراگیران دانش
۶ـ۱۰ـ ساماندهی و تقویت نهضت ترجمه آثار پژوهشگران و دانشمندان ایرانی به زبانهای دیگر
۷ـ۱۰ـ برنامهریزی برای تشویق استادان و پژوهشگران و دانشمندان به تولید آثار و کتب مرجع در سطح ملی و بینالمللی
۸ ـ۱۰ـ زمینهسازی مطلوب در فضای دانشگاه جهت ارایه نظریههای بومی در رشتههای مختلف و متناسب با ارزشهای اسلامی
راهبرد۱۱:
ساماندهی نظام نوین نظارت و ارزیابی هدفمند و مستمر پژوهش در راستای اقتدار و مرجعیت علمی کشور
اقدامات:
۱ـ۱۱ـ تدوین شاخصها و معیارهای علم و فناوری مبتنی بر آموزههای اسلامی و شاخصهای علمسنجی و اعتبارسنجی در راستای مرجعیت علمی کشور
۲ـ۱۱ـ تدوین شاخصها، فرایندها و ساختارهای مناسب نظارت و ارزیابی راهبردها و اقدامات نظام پژوهش و فناوری مبتنی بر آموزههای اسلامی
۳ـ۱۱ـ ایجاد سازوکار نظارت و ارزیابی مستمر و هدفمند نظام پژوهش و فناوری در سه سطح «شورای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزشی »، «وزارتخانههای ذی ربط» و «دانشگاهها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی »
۴ـ۱۱ـ طراحی و ایجاد سامانهای برای نظارت، ارزیابی و رتبهبندی دانشگاهها و پژوهشگران جهت استمرار پویایی آنها
فصل هشتم - نظام مدیریتی
راهبرد۱:
طراحی و تدوین نظام جامع مدیریت اسلامی در دانشگاهها
اقدامات:
۱ـ۱ـ طراحی الگوی مفهومی و عملیاتی مدیریتِ «دانشگاه اسلامی »
۲ـ۱ـ طراحی ساختار نظاممند در عرصههای «فرهنگی ـ تربیتی»، «آموزشی»، «پژوهش و فناوری» و «مدیریتی» براساس مبانی دانشگاه اسلامی
۳ـ۱ـ به روز رسانی، اصلاح و ارتقای آییننامههای مربوط به مدیریت دانشگاه و بازنگری مستمر آن
راهبرد۲:
تعادل هدفمند در طراحی و برنامهریزی و طرح جامع دانشگاه با تأکید بر بُعد فرهنگی ـ تربیتی
اقدامات:
۱ـ۲ـ تدوین و طراحی برنامه برای دستیابی به تعادل در نظامات چهارگانه و تدوین شاخصهای سنجش مدیریتی دانشگاه
۲ـ۲ـ فراهم کردن زیرساختها و اختیارات قانونی برای رؤسای دانشگاهها در جهت تضمین موفقیت در نظامات چهارگانه دانشگاهی و دستیابی به توسعه پایدار
۳ـ۲ـ ملزم نمودن دانشگاهها و نهادهای تصمیمگیر برای نظام آموزش عالی بر تهیه پیوست فرهنگی ـ تربیتی برای هر تصمیم کلانی ااقدام مدیریتی
۴ـ۲ـ ارائه برنامه فرهنگی رؤسای دانشگاهها در فرایند تأیید صلاحیت به شورای عالی انقلاب فرهنگی
راهبرد۳:
ظرفیتسازی و مدیریت بهینه از مزیتهای دانشگاه و دانشگاهیان در تأمین منافع ملی و مصالح عمومی و حل مسائل کلان کشور
اقدامات:
۱ـ۳ـ طراحی نظام همکاری دانشگاه با بخشهای مختلف برای حضور اثربخش دانشگاه در جامعه
۲ـ۳ـ بازنگری و اصلاح ساختارهای قانونی و مدیریتی دانشگاهها در راستای امکانپذیر نمودن مشارکت حداکثری دانشگاهیان در تأمین مصالح و منافع ملی و حل مسائل کلان کشور
۳ـ۳ـ فراهم ساختن امکانات، زیرساختها و حمایتهای لازم در جهت پاسخگویی دانشگاهها به نیازهای روزافزون علمی و تحقیقاتی کشور
۴ـ۳ـ حمایت و تشویق مدیران فعال در بکارگیری ظرفیت دانشجویان، دانشآموختگان و اساتید در جهت حل مسائل کلان کشور
راهبرد۴:
نقشآفرینی فعال دانشگاهها در عرصههای علمی و فرهنگی در سطح بینالملل با اولویت تعامل با دانشگاههای جهان اسلام
اقدامات:
۱ـ۴ـ تدوین نظامنامه فعالیتهای فرا ملی دانشگاههای واجد صلاحیت و واگذاری اختیارات لازم به رئیس دانشگاه برای رقابت در سطح بینالملل و انجام مأموریتهای فراملی
۲ـ۴ـ ارزیابی و رتبهبندی دانشگاهها و شناخت مزیتهای رقابتی آنها در عرصههای بینالمللی
۳ـ۴ـ معرفی توانمندیهای دانشگاههای کشور و ایجاد ظرفیتهای لازم جهت نقشآفرینی در سطح بینالمللی برای جذب نخبگان علمی، دانشجویان، اساتید و پژوهشگران از سراسر جهان
۴ـ۴ـ تقویت حضور دانشگاهها و مراکز آموزش عالی در مجامع، نهادها و انجمنهای بینالمللی با رعایت مصالح کشور
۵ـ۴ـ تعامل و همکاری با دانشگاههای معتبر جهان در راستای ارتقاء وضعیت علمی کشور با اولویت دانشگاههای جهان اسلام
راهبرد۵:
طراحی، بهسازی و متناسبسازی فضاهای کالبدی دانشگاه بر اساس معماری اسلامی ـ ایرانی و رعایت شرایط محیطی
اقدامات:
۱ـ ۵ ـ تدوین شاخصهها و استانداردهای معماری دانشگاه اسلامی
۲ـ ۵ ـ بهسازی و متناسبسازی فضاهای دانشگاهی منطبق با استانداردهای علمی، اقلیمی، اجتماعی و فرهنگی
۳ـ ۵ ـ تدوین و ابلاغ قوانین و مقررات مورد نیاز جهت رعایت استانداردهای معماری اسلامی ـ ایرانی
راهبرد۶:
تدوین شاخصها و ملاکهای اسلامی شایستهسالاری در مدیران دانشگاهی
اقدامات:
۱ـ۶ ـ تعیین ضوابط، شاخصها و ویژگیهای مدیران براساس تعهد، تخصص، مهارت و بینش سیاسی مبتنی بر مبانی اسلامی
۲ـ۶ ـ بازنگری و اصلاح مقررات با تأکید بر شایستهسالاری برای انتخاب، انتصاب، و ارتقاء مدیران دانشگاهی
۳ـ۶ ـ تدوین شاخصها و ضوابط انتخاب و برکناری رؤسای دانشگاهها براساس مصوبات
شورای عالی انقلاب فرهنگی
۴ـ۶ ـ ایجاد سازوکار و ساختار لازم در جهت آموزش، تربیت و ارتقای مدیر در تراز «دانشگاه اسلامی»
۵ ـ۶ ـ ارتقای مستمر ظرفیت و توان معرفتی، مدیریتی و فرهنگی مدیران دانشگاهی
۶ ـ۶ ـ نهادینهسازی اصول و ارزشهای اخلاق اسلامی در رفتار و عملکرد مدیران دانشگاهی
۷ـ۶ ـ سنجش میزان موفقیت مدیریت دانشگاهها در حل مسائل ملی و منطقهای و اعمال آن در ارتقاء ایشان
راهبرد۷:
تدوین نظام جامع نظارت و ارزیابی هدفمند و مستمر نظام مدیریت اسلامی دانشگاهها
اقدامات:
۱ـ۷ـ طراحی سامانه جامع نظارت و ارزیابی نظام مدیریت اسلامی دانشگاهها
۲ـ۷ـ طراحی و ایجاد نظام تشویق و ارتقای رؤسا و مدیران دانشگاهی و تشویق سالانه آنان برمبنای نتایج نظارت و ارزیابی
۳ـ۷ـ تدوین شاخصها، فرایندها و ساختارهای مناسب نظارت و ارزیابی راهبردها و اقدامات نظام مدیریتی
۴ـ۷ـ ایجاد نهاد فرادانشگاهی جهت ارزیابی کیفی خروجی دانشگاهها برمبنای فلسفه و مأموریت دانشگاه اسلامی و تأکید بر بُعد فرهنگی ـ تربیتی
۵ ـ۷ـ رتبهبندی دانشگاهها و مدیران آنها بر اساس معیارها و ضوابط تدوین شده
۶ ـ۷ـ مستندسازی و انتشار فعالیتهای دانشگاهی ان در چارچوب سند دانشگاه اسلامی با رعایت مصالح ملی
۷ـ۷ـ ایجاد سازوکار نظارت و ارزیابی مستمر و هدفمند نظام مدیریتی در سه سطح «شورای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزشی»، «وزارتخانههای ذی ربط» و «دانشگاهها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی»
فصل نهم (اصلاحی ۲۱/۰۸/۱۳۹۲)- چارچوب نهادی و نظام اجرایی «سند دانشگاه اسلامی»
برای تحقق اهداف و برنامههای سند دانشگاه اسلامی در افق چشمانداز ۱۴۰۴، سیاستگذاری، برنامهریزی و نظارت بر فرایند اسلامی شدن دانشگاهها ذیل نقشه جامع علمی کشور در چهار سطح بهشرح زیر صورت میپذیرد:
الف) سیاستگذاری، نظارت و ارزیابی در سطح کلان
سیاستگذاری و تصمیمگیری کلان و نیز ارزیابی و نظارت راهبردی کلان فرایند اسلامی شدن دانشگا ه ها بر پایه این سند بر عهده شورای عالی انقلاب فرهنگی میباشد.
شورای عالی انقلاب فرهنگی در صورت نیاز برای اصلاح و تصویب قوانین با مجلس شورای اسلامی تعامل خواهد داشت.
ب) برنامهریزی و نظام اجرایی فرابخشی
شورای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزشی با استفاده از همه ظرفیت آموزش عالی و سایر نهادها و امکانات کشور مسئولیت بررسی، تصویب و ابلاغ سیاستهای اجرایی، طراحی سازوکار تحقق اهداف، اصلاح ساختارها و فرایندهای مربوط، به روزآوری و ترمیم، هماهنگی و انسجام در سیاستها، برنامهها و نظارت بر حسن اجرای برنامههای تحول راهبردی فرایند اسلامی شدن را برعهده دارد و گزارش پیشرفت اجرای سند و چگونگی عملکرد دستگاههای مربوطه را به صورت سالانه به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه میدهد.
ج) برنامهریزی، اجرا و فرهنگسازی ستاد
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها و جهاد دانشگاهی مسئولیت نهادینهسازی و اجرای سند دانشگاه اسلامی و طراحی و تدوین برنامههای اجرایی سند در دستگاه خود را برعهده دارند و حداکثر ظرف مدت شش ماه پس از تصویب این سند، برنامههای خود را به تصویب شورای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزشی خواهند رساند .
د) اجرا و پیگیری
دانشگاهها، پژوهشگاهها و مؤسسات آموزشی موظفاند در چارچوب سیاستهای اجرایی شورای اسلامی شدن و مراکز آموزشی، طرح ها، برنامهها و بازخوردهای خود را برای اجرای این سند تدوین و برای بررسی و تصویب به ستاد مربوطه خود تسلیم نمایند.
شورای عالی انقلاب فرهنگی و به تبع آن وزارتخانههای ذیربط و شورای اسلامی شدن دانشگاهها و مراکز آموزشی بایستی حمایت دستگاههای رسانهای و اجرایی و استمداد از آنها برای فرهنگسازی و پیگیری مصوبات، اقدامات لازم را به عمل آورند.