ماده ۱۵
مجموعههای خارج از رویشگاهی منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی که توسط مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی گروه مشورتی تحقیقات کشاورزی بینالمللی و دیگر مؤسسات بینالمللی نگهداری می شوند
۱ - طرفهای متعاهد اهمیت مجموعههای خارج از رویشگاهی منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی که توسط مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی گروه مشورتی تحقیقات کشاورزی بینالمللی به صورت امانی نگهداری می شوند را برای این معاهده مورد تصدیق قرار می دهند. طرفهای متعاهد از مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی می خواهند که موافقتنامههایی را با هیأت رئیسه در رابطه با مجموعههای خارج از رویشگاهی مزبور طبق قیود و شرایط زیر منعقد نمایند:
الف ) - منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی که در پیوست (۱) این معاهده فهرست شده و توسط مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی نگهداری می شوند باید طبق مقررات مندرج در بخش (۴) این معاهده در دسترس قرار گیرند.
ب ) - منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی به غیر از آنچه که در پیوست (۱) این معاهده آمده است و قبل از اجرای این معاهده جمع آوری شده و توسط مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی به طور امانی نگهداری می شود باید طبق مفاد موافقتنامه انتقال مواد استاندارد که به موجب موافقتنامههای بین مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی و فائو در حال استفاده هستند در دسترس قرار گیرند. موافقتنامه انتقال مواد استاندارد باید توسط هیأت رئیسه با مشورت مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی طبق مفاد مربوط این معاهده بویژه مواد (۱۲) و (۱۳) و به موجب شرایط زیر حد اکثر نشست اجلاس عادی دوم آن مورد بازبینی قرار گیرد:
(۱) - مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی باید طبق برنامهای که هیأت رئیسه مقرر می نماید به صورت دورهای هیأت رئیسه را از موافقتنامههای انتقال مواد استاندارد منعقد شده مطلع سازند.
(۲) - نمونههایی از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی بنا به تقاضا و بدون نیاز به موافقتنامه انتقال مواد استاندارد باید در اختیار طرف های متعاهدی که منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی از سرزمین آنها در شرایط رویشگاههای طبیعی جمع آوری شده، قرار گیرد.
(۳) - منافع حاصل به موجب موافقتنامه انتقال مواد استاندارد فوق که به ساز و کار مذکور در جزء (و) بند (۳) ماده (۱۹) واریز می گردد، باید بویژه در حفاظت و استفاده پایدار از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی مورد نظر و بخصوص در برنامههای ملی و منطقهای در کشورهای در حال توسعه و کشورهای با اقتصاد در حال گذر بویژه در مراکز تنوع و کشورهای کمتر توسعه یافته مصرف شود. و
(۴) - مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی باید در حد توان خود اقداماتی را اتخاذ کنند تا شرایط موافقتنامههای انتقال مواد استاندارد به طور مؤثر رعایت گردد و در اسرع وقت هیأت رئیسه را در جریان موارد عدم رعایت آن قرار دهند.
(۱) - مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی باید طبق برنامهای که هیأت رئیسه مقرر می نماید به صورت دورهای هیأت رئیسه را از موافقتنامههای انتقال مواد استاندارد منعقد شده مطلع سازند.
(۲) - نمونههایی از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی بنا به تقاضا و بدون نیاز به موافقتنامه انتقال مواد استاندارد باید در اختیار طرف های متعاهدی که منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی از سرزمین آنها در شرایط رویشگاههای طبیعی جمع آوری شده، قرار گیرد.
(۳) - منافع حاصل به موجب موافقتنامه انتقال مواد استاندارد فوق که به ساز و کار مذکور در جزء (و) بند (۳) ماده (۱۹) واریز می گردد، باید بویژه در حفاظت و استفاده پایدار از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی مورد نظر و بخصوص در برنامههای ملی و منطقهای در کشورهای در حال توسعه و کشورهای با اقتصاد در حال گذر بویژه در مراکز تنوع و کشورهای کمتر توسعه یافته مصرف شود. و
(۴) - مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی باید در حد توان خود اقداماتی را اتخاذ کنند تا شرایط موافقتنامههای انتقال مواد استاندارد به طور مؤثر رعایت گردد و در اسرع وقت هیأت رئیسه را در جریان موارد عدم رعایت آن قرار دهند.
ج ) - مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی صلاحیت هیأت رئیسه را در ارائه سیاستهای هدایت کننده در خصوص مجموعههای خارج از رویشگاهی نگهداری شده توسط آنان با رعایت مفاد این معاهده مورد شناسایی قرار خواهند داد.
د ) - تجهیزات علمی و فنی که مجموعههای خارج از رویشگاه طبیعی در آن نگهداری می شوند به منظور نگهداری و مدیریت این مجموعهها مطابق استانداردهای پذیرفته شده بینالمللی بویژه استانداردهای بانک ژن که توسط کمیسیون منابع ژنتیکی برای غذا و کشاورزی فائو مورد تأیید قرار گرفته است، همچنان در اختیار مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی باقی خواهند ماند.
ه ) - دبیر، بنا بر تقاضای یکی از مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی تلاش خواهد نمود تا پشتیبانی فنی مناسب را فراهم نماید.
و ) - دبیر، در هر زمانی حق دسترسی به تأسیسات و همچنین حق بازرسی تمام فعالیتهای انجام شده در آنها را که مستقیما" به حفاظت و تبادل مواد موضوع این ماده مربوط می شود، خواهد داشت.
ز ) - در صورت تهدید یا جلوگیری از نگهداری منظم این مجموعههای خارج از رویشگاهی حفاظت شده به وسیله مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی توسط هر عاملی، از جمله وضعیت اضطراری، دبیر با موافقت کشور میزبان به تخلیه یا انتقال آنها تا حد امکان کمک خواهد نمود.
۲– طرف های متعاهد موافقت می کنند منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی در پیوست (۱) این معاهده را در قالب نظام چند جانبه در دسترس مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی گروه مشورتی تحقیقات بینالمللی کشاورزی که با هیأت رئیسه طبق این معاهده موافقتنامههایی را امضاء کردهاند قرار دهند. مراکز مزبور در فهرستی که توسط دبیر نگهداری شده بنا به تقاضا در اختیار طرف های متعاهد قرار می گیرد، اضافه خواهد شد.
۳ - موادی غیر از مواد فهرست شده در پیوست (۱) که توسط مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی دریافت و نگهداری می شود پس از لازمالاجراء شدن این معاهده بر اساس شرایط مورد توافق مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی دریافت کننده مواد و کشور مبدأ این منابع یا کشوری که آنها را طبق کنوانسیون تنوع زیستی یا قوانین حاکم دیگر بدست آورده است، در دسترس قرار خواهند گرفت.
۴- طرفهای متعاهد ترغیب می شوند تا دسترسی مراکز تحقیقات کشاورزی بینالمللی را که با هیأت رئیسه موافقتنامههایی را امضاء نمودهاند، بر اساس شرایط توافق شده به آن دسته از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی که در پیوست (۱) ذکر نشدهاند، ولی برای فعالیت ها و برنامههای مراکز مزبور مهم می باشند، فراهم نمایند.
۵ - هیأت رئیسه همچنین مساعی خود را در جهت انعقاد موافقتنامههایی برای مقاصد مذکور در این ماده با دیگر مؤسسات بینالمللی مربوط به کار خواهد بست.