ماده ۵
اشیائی که حمل آنها با رعایت شرایط خاص، مجاز است
۱ ـ وسیله نقلیه راه آهنی (از جمله جرثقیلهای راه آهنی) برای حمل روی محورهای خود مجاز است چنانچه راه آهن مبداء قابل استفاده بودن آن را جهت حرکت مشخص نماید، که در اینصورت راه آهن بایستی با یادداشت خود در بارنامه در ستون «شرح بار» این نکته را گواهی نماید و همزمان حداکثر سرعت مجاز برای حرکت و در صورت ضرورت سایر شرایط حمل را قید کند.
چنانچه وسیله نقلیه روی محورهای خود بایستی در خطوط راه آهن های با عرض خط متفاوت حمل شود، در آن صورت این وسیله نقلیه تنها پس از هماهنگی قبلی با راه آهنهایی که دارای عرض خط دیگر هستند، می تواند جهت حمل پذیرفته شود. در اینصورت برای تعویض بوژی وسیله نقلیه، فرستنده بایستی آن را مـجـهز به بـوژیهای یدکی عرض خط دیگر نماید. چنانچه راه آهن دارای عرض خط دیگر، ترانزیتی باشد، در صورت هماهنگی برای حمل می تواند قید شود که راه آهن ترانزیتی، بوژیهای خود را جهت حمل در خطوط خود در اختیار می گذارد .
هنگام حمل لوکوموتیوها، انبارهای سوخت عقب لوکوموتیو، واگنهای مترو، واگنهای موتوردار و جرثقیلهای راه آهنی روی محورهای خود، فرستنده موظف است مامور همراه آنها را بر اساس مقررات ضمیمه ۳ تامین نماید.
چنانچه وسیله نقلیه روی محورهای خود بایستی در خطوط راه آهن های با عرض خط متفاوت حمل شود، در آن صورت این وسیله نقلیه تنها پس از هماهنگی قبلی با راه آهنهایی که دارای عرض خط دیگر هستند، می تواند جهت حمل پذیرفته شود. در اینصورت برای تعویض بوژی وسیله نقلیه، فرستنده بایستی آن را مـجـهز به بـوژیهای یدکی عرض خط دیگر نماید. چنانچه راه آهن دارای عرض خط دیگر، ترانزیتی باشد، در صورت هماهنگی برای حمل می تواند قید شود که راه آهن ترانزیتی، بوژیهای خود را جهت حمل در خطوط خود در اختیار می گذارد .
هنگام حمل لوکوموتیوها، انبارهای سوخت عقب لوکوموتیو، واگنهای مترو، واگنهای موتوردار و جرثقیلهای راه آهنی روی محورهای خود، فرستنده موظف است مامور همراه آنها را بر اساس مقررات ضمیمه ۳ تامین نماید.
۲ ـ حمل حیوانات تنها با حضور ماموران واگن انجام می شود. حیوانات و پرندگان کوچک که بصورت خرده بار در قفسها، جعبه ها، سبدها و ... محکم قفل شده در حمل و نقل بدون واگن به واگن، حمل می شوند، از این قاعده مستثنی هستند .
فرستنده موظف است موجبات همراهی را برای موجودات زنده بر اساس مقررات ضمیمه ۳ فراهم آورد .
فرستنده ملزم است قوانین دامپزشکی ـ بهداشتی کشورهای مبداء و مقصد بار و نیز کشورهای ترانزیتی را رعایت کند.
فرستنده موظف است موجبات همراهی را برای موجودات زنده بر اساس مقررات ضمیمه ۳ فراهم آورد .
فرستنده ملزم است قوانین دامپزشکی ـ بهداشتی کشورهای مبداء و مقصد بار و نیز کشورهای ترانزیتی را رعایت کند.
۳ ـ حمل کالاهای سریع الفساد براساس مقررات ضمیمه ۴ مجاز می باشد. حمل و نقل کالاهای سریع الفساد به جمهوری سوسیالستی ویتنام یا ترانزیت آنها از طریق راه آهنهای این جمهوری بایستی با هماهنگی قبلی با راه آهنهای جمهوری سوسیالستی ویتنام، صورت پذیرد .
۴ ـ کالاهای زیر تنها پس از هماهنگی قبلی بین راه آهنهای شرکت کننده در حمل، مجاز به حمل می باشند:
۱) کالاهای با وزن بیش از ۶۰ تن در یک نگله، و در حمل و نقل واگن به واگن برای جمهوری سوسیالستی ویتنام با وزن بیش از ۲۰ تن؛
۲) کالاهای با طول بیش از ۱۸ متر و در صورت حمل به جمهوری سوسیالستی ویتنام با طول بیش از ۱۲ متر .
به استثنای کالاهایی که به جمهوری سوسیالستی ویتنام ارسال می شوند، کالاهای زیر بدون هماهنگی قبلی مجاز به حمل می باشند:
ـ کالاهای با طول بیش از۱۸ متر وتا ۲۵ متر، چنانچه در یک واگن بارگیری شده اند و در حمل و نقل بدون واگن به واگن حمل می شوند. در صورت استفاده از واگنهای حائل، کالا نمی بایست به آنها تکیه داده شود؛
ـ ریلهای راه آهنی و میل گرد برای بتون به طول تا ۳۰ متر و برای راه آهنهای اروپائی با عرض خط ۱۴۳۵ میلیمتر به طول تا ۳۶ متر؛
۳) کالاهای خارج از گاباری بارگیری ذکر شده در ضمیمه ۵، حتی در یکی از راه آهنهای شرکت کننده در حمل (کالاهای خارج از گاباری)
در حمل و نقل واگن به واگن بهنگام محاسبه غیرگاباری بودن بار، بنابراین گذاشته می شود که ارتفاع کف واگن از کلاهک ریل ۱۳۰۰ میلیمتر و برای راه آهنهای جمهوری سوسیالیستی ویتنام ۱۱۰۰ میلیمتر است.ضمناً بایستی در نظر داشت که واگن در قطعه مستقیم افقی از خط قرار گرفته و محور طولی واگن با محور خط منطبق باشد؛
۴) کالاهایی که حمل آنها در حمل و نقل واگن به واگن با واگنهای کمرشکن انجام می شود؛
۵) کالاهای شیمیائی که در حمل و نقل واگن به واگن در مخازن مخصوص حمل می شوند؛
۶) کلیه کالاهای مایع در مخازن به هنگام حمل به جمهوری سوسیالیستی ویتنام.
جهت هماهنگی شرایط حمل برای چنین کالاهائی، فرستنده موظف است حداقل از یک ماه قبل برای حمل و نقل بدون واگن به واگن و از دوماه قبل برای حمل و نقل واگن به واگن قبل از تحویل کالا جهت حمل، اطلاعات مربوط به جنس ظرف یا بسته بندی و وزن عدلهای جداگانه و برای کالاهائی که در بندهای ۱، ۲ و ۳ این پاراگراف نام برده شده اند، علاوه بر موارد فوق، اطلاعات مربوط به اندازه های کالاها و در صورت نیاز، نقشه بارگیری آنها را نیز به ایستگاه مبداء ارائه نماید. برای بارهای غیرگاباری، فرستنده موظف است نقشه بارگیری بار را در کلیه موارد ارائه نماید.
هنگام حمل کالاهای غیرگاباری در راه آهنهای ترانزیتی در خطوط غیرمستقیم (کمربندی)، فرستنده بایستی در بارنامه در ستون «درخواستهای ویژه فرستنده» این خطوط غیرمستقیم را قید کند.
۱) کالاهای با وزن بیش از ۶۰ تن در یک نگله، و در حمل و نقل واگن به واگن برای جمهوری سوسیالستی ویتنام با وزن بیش از ۲۰ تن؛
۲) کالاهای با طول بیش از ۱۸ متر و در صورت حمل به جمهوری سوسیالستی ویتنام با طول بیش از ۱۲ متر .
به استثنای کالاهایی که به جمهوری سوسیالستی ویتنام ارسال می شوند، کالاهای زیر بدون هماهنگی قبلی مجاز به حمل می باشند:
ـ کالاهای با طول بیش از۱۸ متر وتا ۲۵ متر، چنانچه در یک واگن بارگیری شده اند و در حمل و نقل بدون واگن به واگن حمل می شوند. در صورت استفاده از واگنهای حائل، کالا نمی بایست به آنها تکیه داده شود؛
ـ ریلهای راه آهنی و میل گرد برای بتون به طول تا ۳۰ متر و برای راه آهنهای اروپائی با عرض خط ۱۴۳۵ میلیمتر به طول تا ۳۶ متر؛
۳) کالاهای خارج از گاباری بارگیری ذکر شده در ضمیمه ۵، حتی در یکی از راه آهنهای شرکت کننده در حمل (کالاهای خارج از گاباری)
در حمل و نقل واگن به واگن بهنگام محاسبه غیرگاباری بودن بار، بنابراین گذاشته می شود که ارتفاع کف واگن از کلاهک ریل ۱۳۰۰ میلیمتر و برای راه آهنهای جمهوری سوسیالیستی ویتنام ۱۱۰۰ میلیمتر است.ضمناً بایستی در نظر داشت که واگن در قطعه مستقیم افقی از خط قرار گرفته و محور طولی واگن با محور خط منطبق باشد؛
۴) کالاهایی که حمل آنها در حمل و نقل واگن به واگن با واگنهای کمرشکن انجام می شود؛
۵) کالاهای شیمیائی که در حمل و نقل واگن به واگن در مخازن مخصوص حمل می شوند؛
۶) کلیه کالاهای مایع در مخازن به هنگام حمل به جمهوری سوسیالیستی ویتنام.
جهت هماهنگی شرایط حمل برای چنین کالاهائی، فرستنده موظف است حداقل از یک ماه قبل برای حمل و نقل بدون واگن به واگن و از دوماه قبل برای حمل و نقل واگن به واگن قبل از تحویل کالا جهت حمل، اطلاعات مربوط به جنس ظرف یا بسته بندی و وزن عدلهای جداگانه و برای کالاهائی که در بندهای ۱، ۲ و ۳ این پاراگراف نام برده شده اند، علاوه بر موارد فوق، اطلاعات مربوط به اندازه های کالاها و در صورت نیاز، نقشه بارگیری آنها را نیز به ایستگاه مبداء ارائه نماید. برای بارهای غیرگاباری، فرستنده موظف است نقشه بارگیری بار را در کلیه موارد ارائه نماید.
هنگام حمل کالاهای غیرگاباری در راه آهنهای ترانزیتی در خطوط غیرمستقیم (کمربندی)، فرستنده بایستی در بارنامه در ستون «درخواستهای ویژه فرستنده» این خطوط غیرمستقیم را قید کند.
۵ ـ در بارهای غیرگاباری نامتقارن، در بارهای با وزن ناخالص بیش از ۳ تن در هر عدل، در تجهیزات و ماشین آلات و نیز در اینگونه بارها در بسته بندی جعبه ای که ارتفاع آنها از یک متر تجاوز می کند، فرستنده موظف است در روی هر عدل بار در خطوط طولی و عرضی از هر دو طرف، مرکز ثقل را با رنگ ثابت با نشانه علامت گذاری «مرکز ثقل» طبق ضمیمه ۶ و وزن ناخالص هر عدل را قید نماید.
فـرستنده بایستی روی بـار غیرگـابـاری در هـر دو طرف در خط طولی نوشته ای یا تابلویی (که با رنگ مشخص می شود) عبارتی بدین مضمون «توجه! بار غیرگاباری به مقصد ... (نام اختصاری راه آهنها) حمل می شود» نصب کند .
این نوشته بایستی به زبان کشور مبداء کالا با ترجمه به یکی از زبانهای کاری OSJD (چینی و روسی) باشد، به ویژه:
ـ به هنگام حمل به جمهوری آذربایجان، جمهوری بلاروس، جمهوری بلغارستان، گرجستان، جمهوری اسلامی ایران، جمهوری قزاقستان، جمهوری قرقیزستان، جمهوری لتونی، جمهوری لیتوانی، جمهوری مولداوی، جمهوری لهستان، فدراسیون روسیه، جمهوری تاجیکستان، ترکمنستان، جمهوری ازبکستان، اوکراین، جمهوری استونی ـ به زبان روسی؛
ـ به هنگام حمل به جمهوری سوسیالیستی ویتنام، جمهوری خلق چین و جمهوری دموکراتیک خلق کره ـ به زبان چینی یا روسی؛
ـ به هنگام حمل یا ترانزیت از طریق مغولستان ـ به زبان روسی.
فـرستنده بایستی روی بـار غیرگـابـاری در هـر دو طرف در خط طولی نوشته ای یا تابلویی (که با رنگ مشخص می شود) عبارتی بدین مضمون «توجه! بار غیرگاباری به مقصد ... (نام اختصاری راه آهنها) حمل می شود» نصب کند .
این نوشته بایستی به زبان کشور مبداء کالا با ترجمه به یکی از زبانهای کاری OSJD (چینی و روسی) باشد، به ویژه:
ـ به هنگام حمل به جمهوری آذربایجان، جمهوری بلاروس، جمهوری بلغارستان، گرجستان، جمهوری اسلامی ایران، جمهوری قزاقستان، جمهوری قرقیزستان، جمهوری لتونی، جمهوری لیتوانی، جمهوری مولداوی، جمهوری لهستان، فدراسیون روسیه، جمهوری تاجیکستان، ترکمنستان، جمهوری ازبکستان، اوکراین، جمهوری استونی ـ به زبان روسی؛
ـ به هنگام حمل به جمهوری سوسیالیستی ویتنام، جمهوری خلق چین و جمهوری دموکراتیک خلق کره ـ به زبان چینی یا روسی؛
ـ به هنگام حمل یا ترانزیت از طریق مغولستان ـ به زبان روسی.
۶ ـ ماشین ها و تراکتورها تنها در صورت رعایت مقررات مندرج در ضمیمه ۷ مجاز به حمل می باشند .
۷ ـ کالاهای خطرناک تنها بشرط رعایت مندرج در ضمیمه ۲ مجاز به حمل می باشند.
۸ ـ حمل جنازه با رعایت شرایط زیر انجام می پذیرد:
۱) هر جنازه فقط در تابوت محکم، نفوذ ناپذیر پوشیده شده فلزی یا چوبی پوشیده شده با ورق سفید، جهت حمل قبول می شود. تابوت بایستی در صندوق چوبی قرار گرفته و محکم شود؛
۲) فرستنده موظف است گواهی پزشکی صادره از طرف ارگانهای بهداشتی مبنی بر عدم مخالفت با حمل را به بارنامه ضمیمه نماید؛
۳) جنازه ها فقط با واگن دربستی و با سرعت زیاد برای حمل قبول می شوند،
۴) اشیاء مربوط به جنازه با وزن کل تا۵۰۰ کیلوگرم می توانند در واگنی که تابوت حامل جنازه در آن قرار دارد، بارگیری شوند. این اشیاء بطور رایگان حمل می گردند و راه آهنها در قبال آنها مسؤولیتی بر عهده ندارند؛
۵) جنازه ها فقط با حضور مأموران فرستنده بر اساس مقررات ضمیمه ۳ حمل می شوند. بنابر درخواست فرستنده و در صورت موافقت کلیه راه آهنهای شرکت کننده در حمل، جنازه ها می توانند بدون مامور حمل شوند.
۱) هر جنازه فقط در تابوت محکم، نفوذ ناپذیر پوشیده شده فلزی یا چوبی پوشیده شده با ورق سفید، جهت حمل قبول می شود. تابوت بایستی در صندوق چوبی قرار گرفته و محکم شود؛
۲) فرستنده موظف است گواهی پزشکی صادره از طرف ارگانهای بهداشتی مبنی بر عدم مخالفت با حمل را به بارنامه ضمیمه نماید؛
۳) جنازه ها فقط با واگن دربستی و با سرعت زیاد برای حمل قبول می شوند،
۴) اشیاء مربوط به جنازه با وزن کل تا۵۰۰ کیلوگرم می توانند در واگنی که تابوت حامل جنازه در آن قرار دارد، بارگیری شوند. این اشیاء بطور رایگان حمل می گردند و راه آهنها در قبال آنها مسؤولیتی بر عهده ندارند؛
۵) جنازه ها فقط با حضور مأموران فرستنده بر اساس مقررات ضمیمه ۳ حمل می شوند. بنابر درخواست فرستنده و در صورت موافقت کلیه راه آهنهای شرکت کننده در حمل، جنازه ها می توانند بدون مامور حمل شوند.
۹ ـ چنانچه در زمان اجرای قرارداد حمل، مشاهده شود که کالاهای قید شده در ۱ تا ۸ این ماده که با رعایت شرایط خاص قابل حمل می باشند، بدون رعایت این شرایط جهت حمل پذیرفته شده اند، در آنصورت این کالاها توقیف و طبق مقررات ماده ۲۱ با آنها رفتار خواهد شد. اگر وضعیت ظرف یا بسته بندی بارهای خطرناک اجازه ادامه حرکت را ندهد، در آنصورت چنین کالاهائی توقیف و با آنها بر اساس قوانین و مقررات داخلی کشوری که کالا در آن توقیف شده است، رفتار می شود.
۱۰- در موارد استثنائی، زمانیکه بر اثر شرایط خاص، حمل برخی بارها بر اساس مقررات SMGS ممکن نباشد، فرستندگان و گیرندگان می توانند متفقاً ترتیبی جهت حمل بار مذبور در شرایط ویژه طبق توافق بین راه آهنهای شرکت کننده در حمل، مقرر نمایند.