ماده ۲۰
تحقیق و توسعه
طرفهای متعاهد در هدایت تحقیق و توسعه روشهای مؤثر برای جلوگیری، کاهش و کنترل آلودگی دریای خزر همکاری خواهند کرد؛ بدین منظور طرفهای متعاهد در تلاش برای راهاندازی یا تقویت برنامههای تحقیقاتی (در صورت لزوم) از جمله در موارد زیر همکاری خواهند نمود:
الف - توسعه روشهای ارزیابی سمی بودن مواد مضر و تحقیق درباره نحوه تأثیر آنها بر محیط زیست دریای خزر؛
ب - توسعه و به کارگیری فناوریهائی که از لحاظ زیست محیطی معقول یا ایمن هستند؛
ج - عدم کاربرد تدریجی و یا جانشین کردن موادی که احتمالا" باعث آلودگی می شوند؛
د - توسعه روشهائی که از لحاظ زیست محیطی در انتقال مواد خطرناک معقول یا ایمن هستند؛
ه - توسعه روشهائی که از لحاظ زیست محیطی برای سازههای آبی و مهار آب معقول یا ایمن هستند؛
و - ارزیابی خسارات مالی و فیزیکی ناشی از آلودگیها؛
ز - بهبود دانش مربوط به نظام هیدرولیکی و پویایی اکوسیستم دریای خزر از جمله نوسان سطح دریا و تأثیرات چنین نواساناتی بر اکوسیستم های ساحلی و دریایی؛
مطالعه میزان تشعشع و سطوح رادیو اکتیو در دریای خزر.
طرفهای متعاهد در هدایت تحقیق و توسعه روشهای مؤثر برای جلوگیری، کاهش و کنترل آلودگی دریای خزر همکاری خواهند کرد؛ بدین منظور طرفهای متعاهد در تلاش برای راهاندازی یا تقویت برنامههای تحقیقاتی (در صورت لزوم) از جمله در موارد زیر همکاری خواهند نمود:
الف - توسعه روشهای ارزیابی سمی بودن مواد مضر و تحقیق درباره نحوه تأثیر آنها بر محیط زیست دریای خزر؛
ب - توسعه و به کارگیری فناوریهائی که از لحاظ زیست محیطی معقول یا ایمن هستند؛
ج - عدم کاربرد تدریجی و یا جانشین کردن موادی که احتمالا" باعث آلودگی می شوند؛
د - توسعه روشهائی که از لحاظ زیست محیطی در انتقال مواد خطرناک معقول یا ایمن هستند؛
ه - توسعه روشهائی که از لحاظ زیست محیطی برای سازههای آبی و مهار آب معقول یا ایمن هستند؛
و - ارزیابی خسارات مالی و فیزیکی ناشی از آلودگیها؛
ز - بهبود دانش مربوط به نظام هیدرولیکی و پویایی اکوسیستم دریای خزر از جمله نوسان سطح دریا و تأثیرات چنین نواساناتی بر اکوسیستم های ساحلی و دریایی؛
مطالعه میزان تشعشع و سطوح رادیو اکتیو در دریای خزر.