آیین نامه داخلی شورای نگهبان

فصل اول کلیات

ماده ۱

پیوند ماده

وظائف و اختیاراتی که به موجب اصل ۹۱ الی ۹۹ و دیگر اصول قانون اساسی و سایر قوانین بر عهده شورای نگهبان قرار دارد به ترتیب مذکور در این آیین نامه اجرا می شود.

ماده ۲

پیوند ماده

کلیه آیین نامه ها و دستورالعمل های مربوط به وظائف و اختیارات شورا در حدود قوانین به تصویب شورای نگهبان می رسد.

ماده ۳

پیوند ماده

شورای نگهبان دارای سازمان اداری می باشد که وظائف و اختیارات و نمودار تشکیلاتی آن با پیشنهاد دبیر شورا به تصویب شورای نگهبان می رسد. در مورد اصلاحات و تغییرات نیز به همین ترتیب عمل می شود.

فصل دوم : اعضاء شورای نگهبان

ماده ۴

پیوند ماده

دوره شورای نگهبان شش ساله از مبدأ ۲۴/۴/۱۳۵۹و دوره های عضویت شش ساله اعضاء با توجه به اصل ۹۲ به ترتیب ۲۶/۴/۱۳۵۹ و ۲۶/۴/۱۳۶۲ می باشد.

ماده ۵

پیوند ماده

هر گاه در اثناء دوره ای عضوی فوت نماید یا استعفاء دهد و یا عزل شود عضویت جانشین وی فقط برای بقیه مدت خواهد بود.

ماده ۶

پیوند ماده

دبیر شورا ۴۰ روز قبل از پایان مدت عضویت اعضائی که عضویتشان در شرف انقضاء است طی نامه ای مراتب را در مورد فقها به مقام معظم رهبری و در مورد حقوقدانان به رییس قوه قضاییه اعلام می نماید.

ماده ۷

پیوند ماده

استعفای اعضای شورا باید کتباً به دبیر شورا اعلام شود. دبیر شورا استعفاءنامه را در اولین جلسه شورا قرائت می کند، چنانچه ظرف مدت یک هفته از تاریخ قرائت استعفاء مسترد نشد، استعفاءنامه عضو فقیه به مقام معظم رهبری و استعفاءنامه عضو حقوقدان به رؤسای قوه قضاییه و قوه مقننه اعلام می گردد.

ماده ۸

پیوند ماده

گزارش فعالیت هر یک از اعضاء و چگونگی شرکت آن ها در این فعالیت ها از لحاظ غیبت ، تأخیر و تعطیل در جلسات اصلی شورا و مجلس و نیز کمیسیون های آن در پایان هر دوره پس از اطلاع اعضای شورا حسب مورد به استحضار مقام معظم رهبری و رییس قوه قضاییه می رسد. هر شش ماه یکبار نیز گزارش فعالیت اعضاء و غیبت و تأخیر ورود و تعجیل در خروج آنان در جلسه شورای نگهبان مطرح می شود.

فصل سوم : جلسات و وظائف شورای نگهبان

ماده ۹

پیوند ماده

شورا دارای جلسات عدای و فوق العاده خواهد بود.

ماده ۱۰

پیوند ماده

جلسات عدای شورا هفته ای ۲ روز ( روزهای چهارشنبه صبح و بعدازظهر و پنج شنبه صبح ) تشکیل می شود.

ماده ۱۱

پیوند ماده

به هنگام رسیدگی به انتخابات و لایحه بودجه و موارد مشابه علاوه بر روزهای چهارشنبه و پنج شنبه تعداد جلسات لازم توسط دبیر با توافق اعضاء شورا تعیین می شود.

ماده ۱۲

پیوند ماده

جلسات فوق العاده بر حسب ضرورت بنا به تشخیص و تصمیم دبیر شورا و یا تقاضای سه نفر از اعضاء تشکیل خواهد شد.

ماده ۱۳

پیوند ماده

جلسات شورای نگهبان با حضور ۷ نفر از اعضاء رسمی است ولی اخذ آراء جز در موارد ضروری و یا حصول رأی لازم با حضور حداقل ۹ نفر خواهد بود.

ماده ۱۴

پیوند ماده

جلسات فقهاء با حضور چهار نفر رسمی است ولی اخذ رأی جز در موارد ضروری و یا حصول رأی لازم با حضور حداقل ۵ نفر خواهد بود.

ماده ۱۵

پیوند ماده

جلسات شورای نگهبان برای تفسیر قانون اساسی با حضور حداقل ۹ نفر ار اعضاء رسمیت می یابد ولی اخذ رأی جز در صورت حصول رأی لازم با حضور بقیه اعضاء خواهد بود.

ماده ۱۶

پیوند ماده

جلسه با تلاوت آیاتی از قرآن مجید آغاز خواهد شد و حداکثر ۱۰ دقیقه اعضاء می توانند نسبت به مسائل مهم روز قبل از دستور جلسه اظهارنظر نمایند.

ماده ۱۷

پیوند ماده

در مورد طرح ها و لوایح فوری اعضاء شورای نگهبان پس از تصویب مجلس شورای اسلامی از مجلس خارج و بعد از مشورت، ظرف مدت ۲۴ ساعت نظر خود را اظهار نمایند.

تبصره: در موارد فوری جلسه شورا تا رسیدن به نظریه قابل اعلام ادامه می یابد و اعضاء نمی توانند جلسه را ترک گویند.

ماده ۱۸

پیوند ماده

تفسیر اصول قانون اساسی باارجاع مقام معظم رهبری و یا با درخواست رییس جمهور، رییس مجلس شورای اسلامی و رییس قوه قضاییه و یا یکی از اعضای شورای نگهبان صورت می گیرد.

ماده ۱۹

پیوند ماده

اعلام مغایرت قوانین و مقررات یا موادی از آن ها با شرع با توجه به اصل چهارم قانون اساسی، در هر زمان که مقتضی باشد توسط اکثریت فقهای شورای نگهبان انجام می یابد و تابع مدت های مذکور در اصل نود و چهارم قانون اساسی نمی باشد.
سؤال های فقهی دیوان عدالت اداری و قضات درباره مغایرت قوانین و مقررات با شرع حسب مورد از طریق رییس دیوان و رییس قوه قضاییه به شورای نگهبان ارسال می شود.

ماده ۲۰

پیوند ماده

نظر های تفسیری شورای نگهبان به مرجع درخواست کننده تفسیر و رییس جمهور اعلام می گردد و برای روزنامه رسمی و رسانه های همگانی فرستاده می شود.

ماده ۲۱

پیوند ماده

در موارد مغایرت قوانین با شرع موضوع ماده ۱۹ نظر اکثریت فقهای شورای نگهبان به رییس جمهور اعلام می شود تا از طرف وی اقدام لازم به عمل آید.

ماده ۲۲

پیوند ماده

تشخیص اینکه مورد سؤال از مصادیق تفسیر است بااکثریت شورای نگهبان است.

فصل چهارم : دبیر و قائم مقام و سخنگوی شورای نگهبان و وظائف آنان

ماده ۲۳

پیوند ماده

شورای نگهبان دارای یک دبیر و یک قائم مقام از اعضاء شورای نگهبان و یک سخنگو ( از اعضاء و یا خارج از اعضاء ) خواهد بود که برای مدت یکسال انتخاب می گردند.

ماده ۲۴

پیوند ماده

انتخاب دبیر و قائم مقام و سخنگو با اکثریت مطلق و رأی مخفی است و اگر بار اول اکثریت مطلق حاصل نگردید بین دو نفر که حائز اکثریت بوده اند انتخابات تجدید می شود و این بار اکثریت نسبی کافی است و در صورت تساوی آراء بیش از دو نفر در دور اول، دو نفر با قرعه برای بار دوم انتخاب می شوند و در صورت تساوی آراء در این دور قرعه حاکم خواهد بود.

تبصره: هر گاه هیچ یک از دبیر شورا و قائم مقام او از فقهاء انتخاب نشوند برای اداراه جلسه خاص فقهاء یکی از آنان برای یکسال به طریق فوق انتخاب می شوند.

ماده ۲۵

پیوند ماده

شورای نگهبان برای تهیه صورتجلسات و ثبت و ضبط مذاکرات یک نفر از خارج اعضاء با پیشنهاد دبیر انتخاب می نماید و حتی الامکان ایشان مسؤولیت دفتر شورای نگهبان را نیز به عهده خواهد داشت.

ماده ۲۶

پیوند ماده

سخنگو مواضع و نظرات شورا را منعکس خواهد نمود. در صورتیکه شورا نشر مطلبی را صلاح نداند سخنگو از اعلام آن خودداری می نماید.

ماده ۲۷

پیوند ماده

در صورت فوت یا استعفاء عر یک از دبیر، قائم مقام و سخنگوی شورا، انتخاب هر یک از آنان در اولین جلسه برای بقیه مدت به عمل خواهد آمد.

تبصره ۱: انتخاب مجدد شخص مستعفی در صورت تمایل او بلامانع است.

تبصره ۲: بیماری و ناتوانی دبیر و قائم مقام و سخنگو بیش از ۲ ماه با تشخیص شورا از موجبات انتخاب مجدد است.

ماده ۲۸

پیوند ماده

شورای نگهبان هیأتی مرکب از دبیر و سخنگو و یک تن از اعضاء شورا به عنوان مشاوران اطلاع رسانی خواهد داشت.
سخنگوی شورای نگهبان کلیه امور اطلاع رسانی مربوط به وظائف و اختیارات شورا را بر عهده دارد و با توجه به نظرات شورا و مشورت با مشاوران اطلاع رسانی سیاست و خط مشی مربوط به اطلاع رسانی را تعیین خواهد کرد و نیز جلسات منظمی برای مشاوره در امور جاری با مشاوران خواهد داشت.

ماده ۳۰

پیوند ماده

روابط عمومی شورای نگهبان در بخش اطلاع رسانی زیر نظر سخنگو انجام وظیفه می نماید.

ماده ۳۱

پیوند ماده

مصوبات و تصمیمات شورای نگهبان از طریق دبیر یا قائم مقام به مراجع ذیربط اعلام خواهد شد.

ماده ۳۲

پیوند ماده

کلیه مصوبات مجلس شورای اسلامی در اولین فرصت و سؤالاتی که پاسخ به آن ها در صلاحیت شورا است پس از وصول و با دستور ذبیر توسط دفتر شورای نگهبان در اختیار اعضاء قرار می گیرد.

ماده ۳۳

پیوند ماده

مصوبات و مشروح مذاکرات شورای نگهبان توسط دفتر شورا تکثیر و در اختیار اعضاء قرار می گیرد.

ماده ۳۴

پیوند ماده

تشکیل و اداره جلسات شورا و حفظ نظم در مذاکرات و اجرای آیین نامه به عهده دبیر یا قائم مقام است.

ماده ۳۵

پیوند ماده

دستور جلسات شورای نگهبان جز در موارد فوری حداقل ۲۴ ساعت قبل از تشکیل جلسه توسط دبیر به اعضاء اعلام می گردد.

ماده ۳۶

پیوند ماده

کفایت مذاکرات با پیشنهاد یکی از اعضاء مطرح و نسبت به آن رأی گیری به عمل می آید.

ماده ۳۷

پیوند ماده

کلیه مذاکرات جلسات رسمی شورا ثبت و ضبط می شود.

ماده ۳۸

پیوند ماده

منشی جلسه، مصوبات شورا و نتیجه رأی گیری را با ذکر نام موافق و مخالف در صورتجلسه قید نموده و به امضائ حاضران می رساند.
کلیه مذاکرات روی نوار ضبط و سپس پیاده و حداکثرظرف پنج روز در اختیار اعضاء قرار می گیرد.

ماده ۳۹

پیوند ماده

نتیجه مذاکرات و نظرات موافق و مخالف و استدلال ها از مشروح مذاکرات استخراج و زیر نظر شورای تحقیق به صورت علمی و فنی و تنقیح و تدوین و منتشر می شود.

فصل پنجم : تعطیلات و مرخصی ها

ماده ۴۰

پیوند ماده

اعضاء شورا می توانند از یک ماه مرخصی استحقاقی در سال استفاده نمایند و با اجازه دبیر استفااده از این مرخصی بصوزت متوالی و با فاصله بلا مانع است ولی بدون تصویب شورا نباید به بیش از دو نفر همزمان مرخصی داد.

تبصره: در صورتیکه عضوی نیاز مبرم به مرخصی بیش از مدت مذکور داشته باشد باید به تصویب شورا برسد.

زمان اجرای این آیین نامه از ۱/۴/۱۳۷۹ خواهد بود و آیین نامه قبلی لغو می گردد.