ماده ۲
تعاریف و معیارها
ازنظر این کنوانسیون:
ازنظر این کنوانسیون:
۱ ـ «سلاحهای شیمیایی» جمعاً یا به تنهایی عبارتند از:
الف ـ مواد شیمیایی سمی و پیش‌سازهای آنها، به‌استثناء مواردی که برای اهداف ممنوع نشده به‌موجب این کنوانسیون درنظر گرفته شده مادامی‌که‌انواع و مقادیر آنها با چنین اهدافی مطابقت داشته باشند،
ب ـ مهمات و ادوات که اختصاصاً جهت کشتار یا دیگر صدمات ازطریق خواص سمی مواد شیمیایی سمی که در قسمت (الف) مشخص گردیده‌طراحی گردیده‌اند درنتیجه کاربرد این مهمات و ادوات رها می‌شوند،
پ ـ هرنوع تجهیزاتی که اختصاصاً برای استفاده مستقیم درارتباط با کاربرد مهمات و ادوات مشخص شده در قسمت (ب) طراحی گردیده‌اند،
الف ـ مواد شیمیایی سمی و پیش‌سازهای آنها، به‌استثناء مواردی که برای اهداف ممنوع نشده به‌موجب این کنوانسیون درنظر گرفته شده مادامی‌که‌انواع و مقادیر آنها با چنین اهدافی مطابقت داشته باشند،
ب ـ مهمات و ادوات که اختصاصاً جهت کشتار یا دیگر صدمات ازطریق خواص سمی مواد شیمیایی سمی که در قسمت (الف) مشخص گردیده‌طراحی گردیده‌اند درنتیجه کاربرد این مهمات و ادوات رها می‌شوند،
پ ـ هرنوع تجهیزاتی که اختصاصاً برای استفاده مستقیم درارتباط با کاربرد مهمات و ادوات مشخص شده در قسمت (ب) طراحی گردیده‌اند،
۲ ـ «مواد شیمیایی سمی» عبارتند از:
هرنوع ماده شیمیایی که از طریق کنش شیمیایی در روند زندگی بتواند موجب مرگ، ناتوانی موقت یا آسیب دایم انسانها یا حیوانات گردد. این امر شامل‌تمام مواد شیمیایی مزبور است، بدون درنظر گرفتن منشأ و روش تولید آنها و بدون در نظر گرفتن اینکه آیا در تأسیسات، در مهمات یا در جای دیگری‌تولید می‌گردند.
(به‌منظور اجرای این کنوانسیون، مواد شیمیایی سمی که مشمول اقدامات تأیید گردیده‌اند در لیستهای ضمیمه مواد شیمیایی درج گردیده‌اند).
هرنوع ماده شیمیایی که از طریق کنش شیمیایی در روند زندگی بتواند موجب مرگ، ناتوانی موقت یا آسیب دایم انسانها یا حیوانات گردد. این امر شامل‌تمام مواد شیمیایی مزبور است، بدون درنظر گرفتن منشأ و روش تولید آنها و بدون در نظر گرفتن اینکه آیا در تأسیسات، در مهمات یا در جای دیگری‌تولید می‌گردند.
(به‌منظور اجرای این کنوانسیون، مواد شیمیایی سمی که مشمول اقدامات تأیید گردیده‌اند در لیستهای ضمیمه مواد شیمیایی درج گردیده‌اند).
۳ ـ «پیش‌ساز» عبارتست از:
هرنوع معرف شیمیایی که درهر مرحله از تولید ماده شیمیایی سمی به هر روشی به‌کار برود. این شامل هرگونه جزء کلیدی یک سیستم دوگانه یا‌چندجزیی شیمیایی می‌شود.
(به‌منظور اجرای این کنوانسیون، پیش‌سازهایی که مشمول اقدامات تأیید گردیده‌اند در لیستهای ضمیمه مواد شیمیایی درج گردیده‌اند).
هرنوع معرف شیمیایی که درهر مرحله از تولید ماده شیمیایی سمی به هر روشی به‌کار برود. این شامل هرگونه جزء کلیدی یک سیستم دوگانه یا‌چندجزیی شیمیایی می‌شود.
(به‌منظور اجرای این کنوانسیون، پیش‌سازهایی که مشمول اقدامات تأیید گردیده‌اند در لیستهای ضمیمه مواد شیمیایی درج گردیده‌اند).
۴ ـ «جزء کلیدی سیستمهای دویا چند جزیی شیمیایی» که از این به‌بعد «جزء کلیدی» نامیده می‌شود عبارتند از:
پیش‌سازی که دارای مهمترین نقش در تعیین خواص سمی محصول نهایی بوده و به‌سرعت با سایر مواد شیمیایی در سیستمهای دویا چندجزیی واکنش‌انجام می‌دهد.
پیش‌سازی که دارای مهمترین نقش در تعیین خواص سمی محصول نهایی بوده و به‌سرعت با سایر مواد شیمیایی در سیستمهای دویا چندجزیی واکنش‌انجام می‌دهد.
۵ ـ «سلاحهای شیمیایی قدیمی» عبارتند از:
الف ـ سلاحهای شیمیایی که قبل از سال ۱۹۲۵ برابر با سال ۱۳۰۴ ه.ش تولید شدند، یا
ب ـ سلاحهای شیمیایی تولیدشده بین سالهای ۱۹۲۵ و ۱۹۴۶ برابربا سالهای ۱۳۰۴ و ۱۳۲۵ ه.ش که به‌حدی فاسد شده باشند که دیگر نتوانند به‌عنوان‌سلاح شیمیایی مورد استفاده قرار گیرند،
الف ـ سلاحهای شیمیایی که قبل از سال ۱۹۲۵ برابر با سال ۱۳۰۴ ه.ش تولید شدند، یا
ب ـ سلاحهای شیمیایی تولیدشده بین سالهای ۱۹۲۵ و ۱۹۴۶ برابربا سالهای ۱۳۰۴ و ۱۳۲۵ ه.ش که به‌حدی فاسد شده باشند که دیگر نتوانند به‌عنوان‌سلاح شیمیایی مورد استفاده قرار گیرند،
۶ ـ «سلاحهای شیمیایی رهاشده» عبارتند از:
سلاحهای شیمیایی، ازجمله سلاحهای شیمیایی قدیمی، که توسط دولتی بعد از اول ژانویه ۱۹۲۵ برابر با دهم دی‌ماه سال ۱۳۰۴ ه.ش در سرزمین‌دولت دیگری بدون رضایت دولت اخیر بجا مانده است.
سلاحهای شیمیایی، ازجمله سلاحهای شیمیایی قدیمی، که توسط دولتی بعد از اول ژانویه ۱۹۲۵ برابر با دهم دی‌ماه سال ۱۳۰۴ ه.ش در سرزمین‌دولت دیگری بدون رضایت دولت اخیر بجا مانده است.
۷ ـ «ماده ضد اغتشاش» عبارتست از:
هرماده شیمیایی که در لیستها درج نگردیده و بتواند به‌سرعت در انسانها التهاب حسی یا تأثیر اثرات ناتوان‌کننده جسمی ایجاد کند که با قطع استفاده از‌آن در مدت زمان کوتاهی این اثرات ناپدید شوند.
هرماده شیمیایی که در لیستها درج نگردیده و بتواند به‌سرعت در انسانها التهاب حسی یا تأثیر اثرات ناتوان‌کننده جسمی ایجاد کند که با قطع استفاده از‌آن در مدت زمان کوتاهی این اثرات ناپدید شوند.
۸ ـ «تأسیسات تولید سلاحهای شیمیایی» :
الف ـ یعنی هر تجهیزات به‌علاوه ساختمان محل استقرار چنین تجهیزاتی که در هرزمان بعد از اول ژانویه ۱۹۴۶ برابر با یازدهم دی ماه سال ۱۳۲۶هجری شمسی در موارد زیر طراحی، ساخته، یا مورد استفاده قرار گرفته‌اند:
اول ـ به‌عنوان بخشی از مرحله تولید مواد شیمیایی (مرحله نهایی تکنولوژیکی)، تجهیزات درحال کار هستند، چرخه مواد شامل موارد زیر است:
(۱) هرماده شیمیایی مندرج در لیست (۱) پیوست مواد شیمیایی، یا
(۲) هرماده شیمیایی دیگری که برای مقاصد غیرممنوعه کنوانسیون در محدوده سرزمینی با قلمرو تحت صلاحیت یا کنترل یک دولت عضو مصرف‌بیش از یک تن درسال را نداشته، اما می‌تواند به‌منظور سلاح شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد، یا
دوم ـ برای پرسازی سلاحهای شیمیایی، ازجمله شامل پرکردن مواد شیمیایی جدول (۱) که داخل مهمات، ابزار آلات و یا کانتینرهای ذخیره انبوه،پرسازی مواد شیمیایی به‌داخل کانتینرهایی که تشکیل قسمتی از مهمات یا ابزارآلات دوگانه را داده یا پرسازی مواد شیمیایی به‌داخل مهمات جنس‌شیمیایی که تشکیل قسمتی از مهمات یا ابزارآلات ساده را می‌دهد و پرسازی کانتینرها و مهمات جنس شیمیایی به‌داخل مهمات و ابزارآلات مربوطه،
ب ـ تأسیسات تولید سلاحهای شیمیایی به‌معنی زیر نمی‌باشد:
اول ـ هر تأسیساتی که دارای ظرفیت تولیدی مواد شیمیایی مشخص شده در جزء اول قسمت (الف) به‌میزان کمتر از یک تن باشد،
دوم ـ هر تأسیساتی که درآن مواد شیمیایی مشخص شده در جزء اول قسمت (الف) به‌طور اجتناب‌ناپذیر به‌عنوان محصول جانبی فعالیتهای مربوط به‌اهداف ممنوع نشده در این کنوانسیون تولید شده یا می‌شوند، به‌گونه‌ای که آن مواد بیش از ۳% کل محصول نباشد، این چنین تأسیساتی طبق ضمیمه‌اجرا و تأیید (که از این به بعد ضمیمه «تأیید» نامیده می‌شود) تابع اظهارنامه و بازرسی می‌شود، یا
سوم ـ تأسیسات منفرد و کوچک برای تولید مواد شیمیایی مندرج در جدول (۱) برای مقاصد مجاز دراین کنوانسیون موضوع -بخش (۶) پیوست‌بازرسی و تحقیق.
الف ـ یعنی هر تجهیزات به‌علاوه ساختمان محل استقرار چنین تجهیزاتی که در هرزمان بعد از اول ژانویه ۱۹۴۶ برابر با یازدهم دی ماه سال ۱۳۲۶هجری شمسی در موارد زیر طراحی، ساخته، یا مورد استفاده قرار گرفته‌اند:
اول ـ به‌عنوان بخشی از مرحله تولید مواد شیمیایی (مرحله نهایی تکنولوژیکی)، تجهیزات درحال کار هستند، چرخه مواد شامل موارد زیر است:
(۱) هرماده شیمیایی مندرج در لیست (۱) پیوست مواد شیمیایی، یا
(۲) هرماده شیمیایی دیگری که برای مقاصد غیرممنوعه کنوانسیون در محدوده سرزمینی با قلمرو تحت صلاحیت یا کنترل یک دولت عضو مصرف‌بیش از یک تن درسال را نداشته، اما می‌تواند به‌منظور سلاح شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد، یا
دوم ـ برای پرسازی سلاحهای شیمیایی، ازجمله شامل پرکردن مواد شیمیایی جدول (۱) که داخل مهمات، ابزار آلات و یا کانتینرهای ذخیره انبوه،پرسازی مواد شیمیایی به‌داخل کانتینرهایی که تشکیل قسمتی از مهمات یا ابزارآلات دوگانه را داده یا پرسازی مواد شیمیایی به‌داخل مهمات جنس‌شیمیایی که تشکیل قسمتی از مهمات یا ابزارآلات ساده را می‌دهد و پرسازی کانتینرها و مهمات جنس شیمیایی به‌داخل مهمات و ابزارآلات مربوطه،
ب ـ تأسیسات تولید سلاحهای شیمیایی به‌معنی زیر نمی‌باشد:
اول ـ هر تأسیساتی که دارای ظرفیت تولیدی مواد شیمیایی مشخص شده در جزء اول قسمت (الف) به‌میزان کمتر از یک تن باشد،
دوم ـ هر تأسیساتی که درآن مواد شیمیایی مشخص شده در جزء اول قسمت (الف) به‌طور اجتناب‌ناپذیر به‌عنوان محصول جانبی فعالیتهای مربوط به‌اهداف ممنوع نشده در این کنوانسیون تولید شده یا می‌شوند، به‌گونه‌ای که آن مواد بیش از ۳% کل محصول نباشد، این چنین تأسیساتی طبق ضمیمه‌اجرا و تأیید (که از این به بعد ضمیمه «تأیید» نامیده می‌شود) تابع اظهارنامه و بازرسی می‌شود، یا
سوم ـ تأسیسات منفرد و کوچک برای تولید مواد شیمیایی مندرج در جدول (۱) برای مقاصد مجاز دراین کنوانسیون موضوع -بخش (۶) پیوست‌بازرسی و تحقیق.
۹ ـ «مقاصد غیرممنوعه در کنوانسیون» عبارتند از:
(الف) مقاصد صنعتی، کشاورزی، تحقیقاتی، طبی، دارویی یا سایر مقاصد صلح‌آمیز،
(ب) مقاصد حفاظتی، مشخصاً مقاصدی که مستقیماً به‌حفاظت درمقابل مواد شیمیایی سمی و حفاظت در مقابل سلاحهای شیمیایی مربوط می‌گردد،
(پ) مقاصد نظامی که ارتباطی به‌استفاده از سلاحهای شیمیایی ندارند و براستفاده از خواص سمی مواد شیمیایی به‌عنوان یک‌روش جنگی متکی‌نیستند،
(ت) اعمال قانون ازجمله مقاصد ضد اغتشاش داخلی.
(الف) مقاصد صنعتی، کشاورزی، تحقیقاتی، طبی، دارویی یا سایر مقاصد صلح‌آمیز،
(ب) مقاصد حفاظتی، مشخصاً مقاصدی که مستقیماً به‌حفاظت درمقابل مواد شیمیایی سمی و حفاظت در مقابل سلاحهای شیمیایی مربوط می‌گردد،
(پ) مقاصد نظامی که ارتباطی به‌استفاده از سلاحهای شیمیایی ندارند و براستفاده از خواص سمی مواد شیمیایی به‌عنوان یک‌روش جنگی متکی‌نیستند،
(ت) اعمال قانون ازجمله مقاصد ضد اغتشاش داخلی.
۱۰ ـ «ظرفیت تولید» عبارتست از:
استعداد کمی سالیانه برای ساخت یک ماده شیمیایی مشخص برمبنای روند تکنولوژیکی که واقعاً مورد استفاده قرار گرفته یا، اگر روند هنوز عملیاتی‌نشده، برای استفاده درتأسیسات طراحی گردیده. این استعداد ضرورتاً باید مساوی با ظرفیت اسمی باشد، یا اگر هنوز ظرفیت اسمی قابل حصول‌نیست، برابر ظرفیت طراحی شده باشد، ظرفیت اسمی نتیجه تولید در بهترین شرایط با بالاترین مقدار برای تأسیسات تولیدی که با یک یا چند تولید‌آزمایشی نشان داده می‌شود، می‌باشد. ظرفیت طراحی شده عبارتست از ظرفیتی که به‌صورت نظری برای تولید محاسبه شده است.
استعداد کمی سالیانه برای ساخت یک ماده شیمیایی مشخص برمبنای روند تکنولوژیکی که واقعاً مورد استفاده قرار گرفته یا، اگر روند هنوز عملیاتی‌نشده، برای استفاده درتأسیسات طراحی گردیده. این استعداد ضرورتاً باید مساوی با ظرفیت اسمی باشد، یا اگر هنوز ظرفیت اسمی قابل حصول‌نیست، برابر ظرفیت طراحی شده باشد، ظرفیت اسمی نتیجه تولید در بهترین شرایط با بالاترین مقدار برای تأسیسات تولیدی که با یک یا چند تولید‌آزمایشی نشان داده می‌شود، می‌باشد. ظرفیت طراحی شده عبارتست از ظرفیتی که به‌صورت نظری برای تولید محاسبه شده است.
۱۱ ـ «سازمان» عبارتست از سازمان ممنوعیت سلاحهای شیمیایی که طبق ماده (۸) این کنوانسیون تشکیل می‌شود.
۱۲ ـ ازنظر ماده (۶) :
(الف) «تولید» یک ماده شیمیایی عبارتست از شکل‌گیری آن ازطریق واکنش شیمیایی،
(ب) «فرآوری» یک ماده شیمیایی عبارتست از یک فرآیند فیزیکی، مثل تهیه، استخراج و تلخیص، به‌گونه‌ای که ماده شیمیایی به ماده شیمیایی دیگری‌تبدیل نشود،
(پ) «مصرف» یک ماده شیمیایی عبارتست از تبدیل آن به ماده شیمیایی دیگر ازطریق یک واکنش شیمیایی.
(الف) «تولید» یک ماده شیمیایی عبارتست از شکل‌گیری آن ازطریق واکنش شیمیایی،
(ب) «فرآوری» یک ماده شیمیایی عبارتست از یک فرآیند فیزیکی، مثل تهیه، استخراج و تلخیص، به‌گونه‌ای که ماده شیمیایی به ماده شیمیایی دیگری‌تبدیل نشود،
(پ) «مصرف» یک ماده شیمیایی عبارتست از تبدیل آن به ماده شیمیایی دیگر ازطریق یک واکنش شیمیایی.