اساسنامه دانشگاه بین‌المللی اهل بیت علیهم‌السلام

مقدمه
نظر به کلام بلند و آسمانی امام علی‌بن‌موسی‌الرضا علیه‌السلام: «... إنّ النّاس لَو عَلِموا مَحاسِنَ کَلامِنا لاتّبعونا» و باتوجه به اهداف مندرج در ماده‌چهار اساسنامة مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام و به‌منظور نشر معارف قرآن کریم، آخرین ودیعة آسمانی و تعالیم اهل بیت علیهم‌السلام در مراکز، دانشگاه‌ها و مؤسسات علم پژوه جهان و تعامل سازنده با اصحاب علم و اندیشه و تربیت استادان و محققان و متخصصان متعهد در آفاق اندیشه و تربیت اهل بیت علیهم‌السلام در رشته‌های مختلف، «مرکز آموزش عالی اهل بیت علیهم‌السلام»‌ با دریافت مجوز از شورای گسترش آموزش عالی، از سال ۱۳۸۳ شروع به فعالیت نمود که به‌دلیل ناکارآمدی عنوان «مرکز» در خارج از کشور،‌ جذب دانشجو، تنظیم توافقنامه با دیگر دانشگاه‌های مختلف دنیا،‌ اعتبار مدارک دانش‌آموختگان ازسوی غالب کشورها و به تبع آن اشتغال دانش‌آموختگان با مشکل روبه‌رو شده است؛‌ لذا جهت تحقق اهداف تعریف شده و نیز اجرائی شدن فرمان مقام معظم رهبری خطاب به مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام در اجلاس ۲۴ شهریور ماه ۱۳۹۰ مبنی بر تأمین نیازهای علمی بشر و مسلمانان جهان، «مرکز آموزش عالی اهل بیت علیهم‌السلام» به «دانشگاه بین‌المللی اهل بیت علیهم‌السلام» که در این اساسنامه به اختصار «دانشگاه» نامیده می‌شود، ارتقاء می‌یابد.

فصل اول ـ کلیات

ماده ۱

پیوند ماده

مرکز اصلی «دانشگاه»، شهر تهران می‌‍‌‌باشد و دانشگاه می‌تواند با هماهنگی و موافقت وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در داخل و خارج از کشور، شعب یا واحدهای تابعه و وابسته دایر نماید.

ماده ۲

اصلاح‌شده (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۱) پیوند ماده

«دانشگاه» نهادی است عمومی که از استقلال مالی، اداری و استخدامی برخوردار است و مطابق مواد آتی این اساسنامه فعالیت می‌نماید.

اصلاحیه‌ها (۱)

1. اصلاحی · ۱۴۰۲/۰۲/۱۱
   به‌موجب مصوبه اصلاح و تکمیل موادی از اساسنامه دانشگاه بین المللی اهل بیت (علیهم السلام)

   متن پیشین:
   ماده ۲ـ «دانشگاه» نهادی است عمومی، غیردولتی و غیرانتفاعی و از استقلال مالی، اداری و استخدامی برخوردار است و مطابق مواد آتی این اساسنامه فعالیت می‌نماید.

ماده ۳

پیوند ماده

«دانشگاه» در چهارچوب مقررات و ضوابط مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به برنامه‌ریزی آموزشی و گسترش رشته‌ها به‌صورت حقیقی و مجازی و با اولویت تحصیلات تکمیلی و اعطای مدرک رسمی می‌پردازد.

فصل دوم ـ اهداف و مأموریت‌ها

ماده ۴

پیوند ماده

اهداف دانشگاه عبارتند از:
۱ـ تبیین معارف قرآن و اهل بیت علیهم‌السلام در تمامی عرصه‌های بین‌المللی به‌ویژه در مجامع دانشگاهی
۲ـ کمک به احیاء و گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی و میراث اهل بیت علیهم‌السلام.
۳ـ تأمین نیازهای علمی، پژوهشی و تخصصی مسلمانان جهان به‌ ویژه پیروان اهل بیت علیهم‌ السلام و توانمندسازی آن‌ها.
۴ـ انتقال پژوهش‌های راهبردی اسلام ناب محمدی(ص) به مراکز علمی و پژوهشی جهان بر اسـاس اندیشه­ های امـام خمینـی(ره) و امام خامنه ­ای(دام عزه) و تجربیـات انقلاب اسلامی.

ماده ۵

پیوند ماده

مأموریت‌های دانشگاه به شرح زیر است:

۱ـ شناسایی نیازهای علمی، تخصصی و تحقیقاتی مراکز، دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی، فرهنگی کشورهای مختلف جهان با اولویت جهان اسلام، به‌منظور ارائه خدمات علمی،‌ تخصصی و تحقیقاتی به آن‌ها.

۲ـ تربیت محققان و متخصصان متدین و متعهد و صاحب صلاحیت لازم برای تأمین نیازهای کشورهای مختلف با اولویت جهان اسلام و ارتقای علمی، پژوهشی و تخصصی مسلمانان، به‌ویژه پیروان اهل بیت علیهم‌السلام و توانمندسازی آن‌ها در رشته‌های مختلف علوم انسانی، فنی مهندسی، پزشکی و علوم پایه ازطریق جذب و پذیرش داوطلبان مسلمان پیرو اهل بیت علیهم‌السلام به‌صورت مستقل و در چهارچوب آیین­ نامه ه­ای خاص با تفاهم با وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به اشکال زیر صورت می‌پذیرد:

الف ) مستقیماً توسط «دانشگاه» در ایران.

تبصره ۱: با توجه به حاکمیتی بودن و خاص بودن دانشگاه و نوع پذیرش دانشجویان، وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی همکاری لازم را در صدور مجوز رشته­های آموزشی حسب درخواست «دانشگاه» و طبق ضوابط انجام خواهند داد.

تبصره ۲: به‌منظور هدفمندسازی جذب دانشجویان غیرایرانی به‌صورت بورسیه، وزارتین علوم،‌ تحقیقات و فناوری و بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشکی در جذب و معرفی این‌گونه دانشجویان به دانشگاه‌ها، «دانشگاه» را در اولویت قرار دهند.

تبصره ۳: در هر رشته حداکثر ۱۰ درصد از دانشجویان می‌توانند از اتباع ایرانی باشند.

ج ) تأسیس شعبه یا واحد دانشگاه و دیگر مراکز آموزشی در کشورهای هدف با رعایت اولویت‌ها با اعلان نیاز رئیس هیأت امناء و تصویب هیأت امناء.

تبصره ۱: «دانشگاه» می‌تواند در قالب توافقنامه با دانشگاه‌های معتبر کشورهای مختلف، دوره‌های مشترک برگزار و مدرک دانش‌آموختگان را رأساً یا به‌طور مشترک صادر نماید.

تبصره ۲: «دانشگاه» می‌تواند دوره‌های دکتری خود را با مجوز هیأت امناء، به‌صورت پژوهش محور برگزار نماید و استاد راهنما یا مشاور را از کشور هدف انتخاب نماید.

تبصره ۳: «دانشگاه» می‌تواند برخی از واحدهای درسـی را به ‌صـورت مجـازی برگزار نماید.

۳ـ ایجاد ارتباط و همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز علمی، پژوهشی مختلف جهان در راستای تحقق اهداف دانشگاه.

۴ـ برگزاری همایش‌های بین‌المللی به‌منظور تبیین اسلام ناب و معارف اهل بیت علیهم‌السلام.

۵ ـ اعطای فرصت‌های مطالعاتی به استادان و دانشجویان مقطع دکتری دانشگاه‌های جهان.

۶ ـ طراحی و راه‌اندازی رشته‌ها در سطوح و مقاطع مختلف تحصیلی،‌ آموزش‌های مقدماتی، زبان فارسی و سایر زبان‌های موردنیاز ـ متناسب با اهداف دانشگاه ـ به دو شیوة حضوری و غیرحضوری.

۷ـ تهیه و تدوین محتوای آموزشی موردنیاز.

۸ ـ تألیف، ترجمه و انجام پژوهش‌های بنیادی و کاربردی مورد نیاز و نشر آنها به زبان‌های مختلف دنیا.

۹ـ عضویت در نهادها و سازمان‌های بین‌المللی علمی ـ فرهنگی و اعطای مدرک و عضویت افتخاری به شخصیت‌های علمی جهان.

۱۰ـ ایجاد کرسی‌های علمی ـ آموزشی با اولویت اسلام‌شناسی و شیعه‌شناسی در دانشگاه‌ها و مراکز علمی جهان.

۱۱ـ مدیریت و سامان‌دهی امور دانش‌آموختگان دانشگاه و مراکز تابعه وابسته.

فصل سوم ـ ارکان

ماده ۶

پیوند ماده

ارکان دانشگاه عبارت است از:
الف ـ مؤسس
ب ـ هیأت امناء
ج ـ رئیس دانشگاه
د ـ شورای دانشگاه

ماده ۷

پیوند ماده

مؤسس
مؤسـس، مجمـع جهانی اهل بیت علیـهم‌السلام است که عهـده‌دار وظایف زیر می‌باشد:
۱ـ ‌تدوین اساسنامه و اصلاحات بعدی آن جهت پیشنهاد برای تصویب در شورای عالی انقلاب فرهنگی.
۲ـ معرفی آن عده از اعضای هیأت امناء که طبق اساسنـامه باید توسط مؤسس انتخاب شوند.
۳ـ فراهم کـردن مقدمات و امکانات لازم اعم از فضـای کالبدی و تجهیزات برای فعالیت دانشگاه.
۴ـ نظارت بر فعالیت‌های آموزشی و فرهنگی دانشگاه برای تحقق اهـداف مذکور در اساسنامه.
۵ ـ بررسی و تأیید پیشنهاد هیأت امناء در خصوص انحلال دانشگاه در چهارچوب مقرّرات وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و اعلام آن به شورای عالی انقلاب فرهنگی جهت تصویب.

ماده ۸

پیوند ماده

هیأت امناء
هیأت امناء مرکب از شخصیت‌های حقوقی و حقیقی زیر است:
۱ـ دبیر کل مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام (رئیس هیأت امناء)
۲ـ نماینده تام‌الاختیار رئیس جمهور
۳ـ وزیر علوم، تحقیقات و فناوری یا نماینده تام‌الاختیار وی
۴ـ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا نماینده تام‌الاختیار وی
۵ ـ وزیر امور خارجه یا نماینده تام‌الاختیار وی
۶ ـ شهردار تهران
۷ـ رئیس دانشگاه (دبیر هیأت امناء)
۸ ـ سه نفر از شخصیت‌های علمی و فرهنگی به‌عنوان نمایندة شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام
۹ـ دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
۱۰ـ رئیس جامعه المصطفی‌العالمیه
۱۱ـ دو تا چهار تن از شخصیت‌های دانشگاهی با حداقل مرتبة استادیاری و داشتن لااقل سه سال سابقة عضویت هیأت علمی در «دانشگاه» و یا دیگر دانشگاه‌های کشور که بتوانند نقش مؤثری در تحقق اهداف دانشگاه داشته باشند، به پیشنهاد رئیس دانشگاه و تصویب مؤسس.

تبصره: اشخاص حقیقی مذکور در این بند برای مدت پنج سال با تأیید و حکـم وزیـر عـلوم،‌ تحقیقات و فنـاوری منصوب می‌شـوند و انتصـاب مجدد آنها بلامانع است.

ماده ۹

پیوند ماده

وظایف و اختیارات هیأت امناء عبارت است از:
۱ـ انتخاب یا عزل رئیس دانشگاه
۲ـ تصویب سازمان و تشکیلات دانشگاه بنا به پیشنهاد رئیس دانشگاه
۳ـ بررسی و تصویب بودجه سالانة جاری،‌عمرانی و تحقیقاتی دانشگاه
۴ـ تصویب آیین‌نامه استخدامی و حقوق و دستمزد کارکنان دانشگاه در چهارچوب ضوابط و مقررات مربوط
۵ ـ تصویب آیین‌نامه‌ها و مقررات جذب اعضای هیأت علمی در چهارچوب ضوابط مصوب هیأت عالی جذب اعضای هیأت علمی
۶ ـ تصویب آیین‌نامه مالی ـ معاملاتی دانشگاه
۷ـ تأیید حسابرس و تعیین حق‌الزحمة او بنا به پیشنهاد رئیس دانشگاه
۸ ـ جلب کمک‌های مالی و امکانات از اشخاص حقیقی و حقوقی
۹ـ تأیید حساب‌ها و ترازنامه سالانه دانشگاه براساس گزارش حسابرس دانشگاه و ارسال آن به مؤسس
۱۰ـ تصویب اخذ تسهیلات بانکی
۱۱ـ تصویب سیاست‌های کلان و برنامه‌های توسعه‌ای دانشگاه
۱۲ـ پیشنهاد انحلال دانشگاه یا واحدهای وابسته به آن به مؤسس
۱۳ـ تنظیم و تصویب آیین‌نامه داخلی هیأت امناء

تبصره: هیأت امناء موظف است کلیه ضوابط و مقررات مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر قوانین و مقررات جاری کشور را رعایت کند.

ماده ۱۰

پیوند ماده

جلسات هیأت امناء با حضور اکثریت اعضا رسمیت یافته و مصوبات آن با رأی اکثریت اعضای حاضر، معتبر است.

تبصره: در موارد پیشنهاد تغییر یا اصلاح اساسنامه و ‌پیشنهادِ عزل یا نصب رئیس دانشگاه، مصوبات هیأت امناء با رأی حداقل دو سوم کل اعضا معتبر است.

ماده ۱۱

پیوند ماده

عضویت در هیأت امناء قائم به شخص بوده و وظایف و اختیارات ناشی از آن، قابل تفویض به دیگری نیست.

تبصره: هیأت امناء در موارد خاص و با تصویب دو سوم اعضا،‌ می‌تواند برخی از وظایف و اختیارات خود را به جمعی از اعضـای هیأت امـناء به‌طـور موقـت واگذار نماید.

ماده ۱۲

پیوند ماده

رئیس دانشگاه
رئیس دانشگاه نماینده قانونی دانشگاه در مراجع ذی‌صلاح است و از میان شخصیت‌های دانشگاهی شایسته، توانمند، با تجربه و با حداقل مرتبة دانشیاری توسط هیأت امناء و تأیید وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با حکم رئیس هیأت امناء برای مدت ۵ سال انتخاب می‌شود. انتخاب مجدد او، بلامانع است.

تبصره ۱: درصورت لزوم هیأت امناء می‌تواند رئیس دانشگاه را از میان شخصیت‌های مجرب و توانمند و با رتبه پایین‌تر علمی نیز انتخاب نماید.

تبصره ۲: پذیرش استعفا و یا عزل رئیس دانشگاه پس از تصویب هیأت امناء و تأیید وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با حکم رئیس هیأت‌امناء امکان‌پذیر خواهدشد.

ماده ۱۳

پیوند ماده

وظایف و اختیارات رئیس دانشگاه
۱ـ اداره کلیه امور دانشگاه
۲ـ اجرای ضوابط و مقررات مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی،‌ وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و هیأت امناء
۳ـ نظارت بر حسن اجرای امور فرهنگی، آموزشی و پژوهشی، تجهیزاتی، اداری، مالی،‌ معاملاتی، توسعه‌ای و استخدامی دانشگاه براساس ضوابط و مقررات مربوط
۴ـ پیشنهاد سیاسـت‌های کلان و برنامه‌ های توسعه‌ ای دانشگاه به هیأت امناء جهت تصویب
۵ ـ پیشنهاد سازمان و تشکیلات دانشگاه به هیأت امناء، جهت تصویب
۶ ـ استخدام، انتصاب و عزل مدیران،‌کارکنان آموزشی و غیرآموزشی دانشگاه و واحدهای تابعه با رعایت ضوابط و مقررات و آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مصوب مراجع ذی‌صلاح
۷ـ تهیه، تنظیم و پیشنهاد بودجه سالانه دانشگاه به هیأت امناء،‌ برای تصویب
۸ ـ امضاء کلیه اسناد و اوراق بهادار و تعهدآور دانشگاه و متعهد بودن در قبال آن­ها
۹ـ انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی به نام و حساب دانشگاه در چهارچوب ضوابط مربوط
۱۰ـ پیشنهاد آیین‌ نامه‌های مالی و معاملاتی، استخدام و حقوق و دستمزد اعضای هیأت علمی و کارکنان دانشگاه به هیأت امناء جهت تصویب
۱۱ـ قبول هدایا از اشخاص حقیقی و حقوقی و جذب کمک‌های مالی آنان در چهارچوب قوانین و مقررات و آیین­ نامه­ های داخلی
۱۲ـ افتتاح حساب‌های دانشگاه نزد بانک‌ها و دیگر مؤسسات مالی و اعتباری داخل و خارج کشور و یا بستن آن‌ها و حفظ و حراست از اموال و دارایی‌های دانشگاه برابر مقررات

ماده ۱۴

پیوند ماده

شورای دانشگاه
تشکیل شورای دانشگاه و کمیسیون‌های تخصصی (آموزشی، پژوهشی و دانشجویی) ‌طبق آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی مصوب جلسه ۶۸۴ مورخ ۱۰ /۱۲ /۱۳۸۹ شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌باشد.

تبصره: ترکیب اعضای شورای دانشگاه و اختیارات و وظایف آن مطابق آیین‌نامه فوق‌الذکر می‌باشد.

فصل چهارم ـ منابع مالی دانشگاه

ماده ۱۵

اصلاح‌شده (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۱) پیوند ماده

«دانشگاه» دارای ردیف مستقل در قانون بودجه می‌باشد.

اصلاحیه‌ها (۱)

1. اصلاحی · ۱۴۰۲/۰۲/۱۱
   به‌موجب مصوبه اصلاح و تکمیل موادی از اساسنامه دانشگاه بین المللی اهل بیت (علیهم السلام)

   متن پیشین:
   ماده ۱۵ـ «دانشگاه» دارای ردیف مستقل در قانون بودجه می‌باشد و کلیة ‌اعتبارات پرداخت شده به دانشگاه، تابع حکم تبصره‌۲ بند ب ماده‌۲۰ قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران می‌باشد.

ماده ۱۶

پیوند ماده

دیگر منابع مالی دانشگاه عبارتند از:
الف ـ درآمدهای اختصاصی
ب ـ هدایای بخش‌های دولتی، عمومی،‌تعاونی و خصوصی
ج ـ موقوفات و عوائد حاصل از آن
د ـ تسهیلات دریافتی از بانک‌ها و مؤسسات اعتباری داخل و خارج کشور

فصل پنجم ـ سایر مقررات

ماده ۱۷

پیوند ماده

درصورتی که دانشگاه به هر دلیلی نتواند به فعالیت خود ادامه دهد، به پیشنهاد هیأت امناء و تأیید مؤسس و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی، منحل و اقدامات و تعهدات ذیل توسط هیأت تصفیه منتخب مؤسس، وفق مقررات انجام و اجرا می‌شود:
۱ـ کلیه تعهدات مربوط به دانشجویان دانشگاه تا اتمام دوره تحصیلات و فارغ‌التحصیلی آنان به‌نحو مطلوب و طبق مصوبات و ضوابط مربوط
۲ـ کلیه تعهدات دانشگاه دربرابر وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی، بانک‌ها، شهرداری‌ها و سایر اشخاص حقوقی و اشخاص حقیقی (اعم از اعضای هیأت علمی و کارکنان دانشگاه)

ماده ۱۸

پیوند ماده

پس از انجام تعهدات و تعیین تکلیف دیون دانشگاه و اعلام ختم تصفیه، باقیمانده دارایی دانشگاه به همراه کلیه امتیازات و اموالی که از منابع عمومی و دولتی و بانک‌ها و شهرداری‌ها و غیره در اختیار دانشگاه قرار گرفته است به مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام منتقل می‌شود.

ماده ۱۹

پیوند ماده

هـرگونه تغـییر و اصلاح این اسـاسنامه، مـطابق راهـکارهای ذیـل انجام‌ می‌شود:
۱ـ بنا به پیشنهاد مؤسس و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی
۲ـ بنا به پیشنهاد و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی

تبصره: پیشنهاد شورای عالی برای تغییر و اصلاح اساسنامه، با رعایت تبصره‌۲ ماده‌۱۱ آیین‌نامه داخلی شورای عالی ارائه می‌گردد.

ماده ۲۰

پیوند ماده

مواردی که در این اساسنامه پیش‌بینی نشده است تابع ضوابط و مقررات مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارتین علوم، ‌تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشد.

ماده ۲۱

پیوند ماده

این اساسنامه مشتمل بر یک مقدمه، ۵ فصل، ۲۱ ماده‌و ۱۴ تبصره‌ در جلسة ۷۴۴ مورخ ۱۹ /۱ /۱۳۹۳ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.