ماده ۲۹
ارتباط با مذاکرات راجع به وضعیت حقوقی دریای خزر
هیچ یک از مفاد این تشریفات (پروتکل) به گونه‌ای تفسیر نخواهد شد که پیش قضاوت در مورد نتایج مذاکرات مربوط به وضعیت نهائی رژیم حقوقی دریای خزر باشد.
در تأیید مراتب فوق، امضاءکنندگان زیر که به‌طور مقتضی بدین منظور مجاز شده‌اند، این تشریفات (پروتکل) را امضاء نمودند.
این تشریفات (پروتکل) در شهر مسکو در روز بیست و دوم آذرماه یک هزار و سیصد و نود و یک هجری شمسی برابر با دوازدهم دسامبر دو هزار و دوازده میلادی تنظیم گردید.
هیچ یک از مفاد این تشریفات (پروتکل) به گونه‌ای تفسیر نخواهد شد که پیش قضاوت در مورد نتایج مذاکرات مربوط به وضعیت نهائی رژیم حقوقی دریای خزر باشد.
در تأیید مراتب فوق، امضاءکنندگان زیر که به‌طور مقتضی بدین منظور مجاز شده‌اند، این تشریفات (پروتکل) را امضاء نمودند.
این تشریفات (پروتکل) در شهر مسکو در روز بیست و دوم آذرماه یک هزار و سیصد و نود و یک هجری شمسی برابر با دوازدهم دسامبر دو هزار و دوازده میلادی تنظیم گردید.
پیوست ۱
فعالیتها و طبقه بندی مواد نگرانی آور
این پیوست حاوی عناصری است که از سوی طرفهای متعاهد در تهیه طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر پیشگیری، مهار و کاهش و تا حدامکان محو آلودگی ناشی از منابع و فعالیتهای مستقر در خشکی، موضوع مواد(۵) و(۶) این تشریفات (پروتکل) مدنظر قرار خواهند گرفت.
هدف از این قبیل طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر، تحت پوشش قرار دادن فعالیتهای مذکور در بخش(الف) و نیز تحت پوشش قرار دادن مواد مذکور در بخش(ب) است که بر مبنای ویژگی‌های مذکور در بخش(پ) این پیوست انتخاب شده‌اند. طرفهای متعاهد در تهیه طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر خود، می‌توانند مفاد اسناد بین المللی مربوط را مدنظر قرار دهند.
اولویت‌های اقدام، با ارزیابی اهمیت نسبی آثار این فعالیتها بر زیست بوم ها و منابع دریایی و ساحلی، سلامت عمومی، منافع اجتماعی و اقتصادی، از جمله ارزشهای فرهنگی صورت خواهد گرفت.
فعالیتها و طبقه بندی مواد نگرانی آور
این پیوست حاوی عناصری است که از سوی طرفهای متعاهد در تهیه طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر پیشگیری، مهار و کاهش و تا حدامکان محو آلودگی ناشی از منابع و فعالیتهای مستقر در خشکی، موضوع مواد(۵) و(۶) این تشریفات (پروتکل) مدنظر قرار خواهند گرفت.
هدف از این قبیل طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر، تحت پوشش قرار دادن فعالیتهای مذکور در بخش(الف) و نیز تحت پوشش قرار دادن مواد مذکور در بخش(ب) است که بر مبنای ویژگی‌های مذکور در بخش(پ) این پیوست انتخاب شده‌اند. طرفهای متعاهد در تهیه طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر خود، می‌توانند مفاد اسناد بین المللی مربوط را مدنظر قرار دهند.
اولویت‌های اقدام، با ارزیابی اهمیت نسبی آثار این فعالیتها بر زیست بوم ها و منابع دریایی و ساحلی، سلامت عمومی، منافع اجتماعی و اقتصادی، از جمله ارزشهای فرهنگی صورت خواهد گرفت.
الف ـ فعالیتها
موارد زیر، که بر مبنای احتمال آلوده‌کنندگی آنها بر محیط زیست دریایی احصا شده‌اند، فعالیتهای نگرانی‌آوری هستند که طرفهای متعاهد هنگامی که به‌صورت انفرادی یا مشترک طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر پیشگیری، مهار، کاهش و تا حد امکان محو آلودگی‌های مستقر در خشکی را تهیه می‌کنند آنها را مدنظر قرار می‌دهند. این موارد به ترتیب اهمیت فهرست بندی نشده‌اند.
۱ـ کشاورزی و دامداری
۲ـ صنعت:
ـ کشت آبی
ـ الکترونیک
ـ تولید انرژی
ـ تولید کود
ـ فرآوری مواد غذایی
ـ جنگلداری
ـ هسته‌ای
ـ صنایع فلزی
ـ معدن
ـ فعالیتهای مرتبط با نفت و گاز
ـ کاغذ و خمیر کاغذ
ـ صنایع دارویی
ـ تولید مصالح ساختمانی
ـ تولید و فرمول بندی سموم
ـ بازیافت
ـ ساخت و تعمیر کشتی
ـ دباغی
ـ نساجی
۳ـ مدیریت ضایعات:
ـ ضایعات خطرناک و سمی
ـ پسابهای صنعتی
ـ پسابها و زباله‌های جامد شهری
ـ ضایعات رادیواکتیو
ـ دفع فاضلاب
ـ سوزاندن زباله‌ها و مدیریت ضایعات بجا مانده
ـ سوخت موشک
۴ـ گردشگری (توریسم)
۵ ـ حمل و نقل
۶ ـ ساخت و مدیریت جزایر مصنوعی
۷ـ ساخت جاده و بزرگراه
۸ ـ انهدام سلاحها و مهمات شیمیایی
۹ـ لایروبی
۱۰ـ ساخت بندرگاه و عملیات بندری
۱۱ـ تغییر وضعیت فیزیکی طبیعی خط ساحلی
۱۲ـ تأسیساتی که دیگر مورد استفاده نیستند و در معرض تغییرات سطح آب دریا قرار می‌گیرند.
موارد زیر، که بر مبنای احتمال آلوده‌کنندگی آنها بر محیط زیست دریایی احصا شده‌اند، فعالیتهای نگرانی‌آوری هستند که طرفهای متعاهد هنگامی که به‌صورت انفرادی یا مشترک طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر پیشگیری، مهار، کاهش و تا حد امکان محو آلودگی‌های مستقر در خشکی را تهیه می‌کنند آنها را مدنظر قرار می‌دهند. این موارد به ترتیب اهمیت فهرست بندی نشده‌اند.
۱ـ کشاورزی و دامداری
۲ـ صنعت:
ـ کشت آبی
ـ الکترونیک
ـ تولید انرژی
ـ تولید کود
ـ فرآوری مواد غذایی
ـ جنگلداری
ـ هسته‌ای
ـ صنایع فلزی
ـ معدن
ـ فعالیتهای مرتبط با نفت و گاز
ـ کاغذ و خمیر کاغذ
ـ صنایع دارویی
ـ تولید مصالح ساختمانی
ـ تولید و فرمول بندی سموم
ـ بازیافت
ـ ساخت و تعمیر کشتی
ـ دباغی
ـ نساجی
۳ـ مدیریت ضایعات:
ـ ضایعات خطرناک و سمی
ـ پسابهای صنعتی
ـ پسابها و زباله‌های جامد شهری
ـ ضایعات رادیواکتیو
ـ دفع فاضلاب
ـ سوزاندن زباله‌ها و مدیریت ضایعات بجا مانده
ـ سوخت موشک
۴ـ گردشگری (توریسم)
۵ ـ حمل و نقل
۶ ـ ساخت و مدیریت جزایر مصنوعی
۷ـ ساخت جاده و بزرگراه
۸ ـ انهدام سلاحها و مهمات شیمیایی
۹ـ لایروبی
۱۰ـ ساخت بندرگاه و عملیات بندری
۱۱ـ تغییر وضعیت فیزیکی طبیعی خط ساحلی
۱۲ـ تأسیساتی که دیگر مورد استفاده نیستند و در معرض تغییرات سطح آب دریا قرار می‌گیرند.
ب ـ طبقه‌بندی مواد
موارد زیر که بر حسب ویژگی‌های خطرآفرین یا سایر ویژگی‌های مضرشان احصا شده‌اند، دسته‌هایی از مواد نگرانی‌آور هستند که طرفهای متعاهد هنگامی که به تهیه طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر پیشگیری، مهار، کاهش و تا حدامکان محو آلودگی‌های مستقر در خشکی می‌پردازند، آنها را مدنظر قرار می‌دهند. این موارد به ترتیب اهمیت فهرست بندی نشده‌اند.
۱ـ ترکیبات اسیدی و آلکالین که ممکن است به کیفیت آب لطمه زنند.
۲ـ سموم و مشتقات آنها که از جهات دیگر مورد توجه قرار نگرفته‌اند.
۳ـ نفت خام و سایر هیدروکربن‌های با منشأ نفت و روغن‌های روان‌کننده استفاده شده
۴ـ سیانیدها و فلوریدها
۵ ـ فلزات سنگین و ترکیبات آنها
۶ ـ زباله‌های دریایی (هر نوع ماده جامد مقاوم، که تولید یا فرآوری شده، و رها شده یا بدور انداخته شده باشد)
۷ـ موادی که ممکن است موجب کمبود اکسیژن آب در اثر رشد بی‌رویه موجودات زنده خاص شود.
۸ ـ شوینده‌ها و هر گونه ماده سطحی دیگری که از طرق زیستی قابل تجزیه نباشند.
۹ـ مواد غیرسمی که بر میزان اکسیژن محیط زیست دریایی اثر مخرب گذاشته یا ممکن است تأثیرات نامطلوب بر ویژگی‌های فیزیکی یا شیمیایی آب دریا بجا گذاشته یا موجب اختلال در استفاده‌های قانونی از دریا شوند.
۱۰ـ ترکیبات آلی هالوژن و موادی که بتوانند موجب شکل‌گیری چنین ترکیباتی در محیط زیست دریایی شوند.
۱۱ـ ترکیبات آلی فسفری و موادی که بتوانند موجب شکل گیری چنین ترکیباتی در محیط زیست دریایی شوند.
۱۲ـ ترکیبات آلی قلع و موادی که بتوانند موجب شکل گیری چنین ترکیباتی در محیط زیست دریایی شوند.
۱۳ـ موجودات زنده ریز بیماری‌زا
۱۴ـ هیدروکربن‌های چندحلقه‌ای معطر
۱۵ـ مواد رادیواکتیو از جمله / و مواد هسته‌ای
موارد زیر که بر حسب ویژگی‌های خطرآفرین یا سایر ویژگی‌های مضرشان احصا شده‌اند، دسته‌هایی از مواد نگرانی‌آور هستند که طرفهای متعاهد هنگامی که به تهیه طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر پیشگیری، مهار، کاهش و تا حدامکان محو آلودگی‌های مستقر در خشکی می‌پردازند، آنها را مدنظر قرار می‌دهند. این موارد به ترتیب اهمیت فهرست بندی نشده‌اند.
۱ـ ترکیبات اسیدی و آلکالین که ممکن است به کیفیت آب لطمه زنند.
۲ـ سموم و مشتقات آنها که از جهات دیگر مورد توجه قرار نگرفته‌اند.
۳ـ نفت خام و سایر هیدروکربن‌های با منشأ نفت و روغن‌های روان‌کننده استفاده شده
۴ـ سیانیدها و فلوریدها
۵ ـ فلزات سنگین و ترکیبات آنها
۶ ـ زباله‌های دریایی (هر نوع ماده جامد مقاوم، که تولید یا فرآوری شده، و رها شده یا بدور انداخته شده باشد)
۷ـ موادی که ممکن است موجب کمبود اکسیژن آب در اثر رشد بی‌رویه موجودات زنده خاص شود.
۸ ـ شوینده‌ها و هر گونه ماده سطحی دیگری که از طرق زیستی قابل تجزیه نباشند.
۹ـ مواد غیرسمی که بر میزان اکسیژن محیط زیست دریایی اثر مخرب گذاشته یا ممکن است تأثیرات نامطلوب بر ویژگی‌های فیزیکی یا شیمیایی آب دریا بجا گذاشته یا موجب اختلال در استفاده‌های قانونی از دریا شوند.
۱۰ـ ترکیبات آلی هالوژن و موادی که بتوانند موجب شکل‌گیری چنین ترکیباتی در محیط زیست دریایی شوند.
۱۱ـ ترکیبات آلی فسفری و موادی که بتوانند موجب شکل گیری چنین ترکیباتی در محیط زیست دریایی شوند.
۱۲ـ ترکیبات آلی قلع و موادی که بتوانند موجب شکل گیری چنین ترکیباتی در محیط زیست دریایی شوند.
۱۳ـ موجودات زنده ریز بیماری‌زا
۱۴ـ هیدروکربن‌های چندحلقه‌ای معطر
۱۵ـ مواد رادیواکتیو از جمله / و مواد هسته‌ای
پ ـ ویژگی‌های مواد
در تهیه طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر پیشگیری، مهار، کاهش و تا حدامکان محو آلودگی از منابع مستقر در خشکی، طرفهای متعاهد در صورت اقتضاء، ویژگی‌های زیر مواد و عوامل را مدنظر قرار می‌دهند. این موارد به ترتیب اهمیت فهرست‌بندی نشده‌اند.
۱ـ تجمع و بزرگنمایی در موجودات زنده
۲ـ تأثیرات مضاعف مواد
۳ـ الگوی توزیع مواد (یعنی، مقادیر، الگوی استفاده و احتمال رسیدن به محیط زیست دریایی)
۴ـ آثار وارده بر ویژگی‌های مؤثر بر موجودات زنده در محصولات دریایی که دارای مصرف انسانی می‌باشند.
۵ ـ آثار وارده بر بو، رنگ، شفافیت، دما یا سایر ویژگی‌های آب دریا
۶ ـ آثار و خطرات وارده بر سلامت
۷ـ آثار منفی وارده بر حیات دریایی و استفاده پایدار منابع زنده یا سایر کاربردهای قانونی دریا
۸ ـ استقامت مواد
۹ـ احتمال بروز کمبود اکسیژن آب در اثر رشد بی‌رویه موجودات زنده خاص
۱۰ـ ویژگی رادیواکتیو
۱۱ـ نسبت بین تراکم‌های مشاهده شده و اثر تراکم مشاهده نشده
۱۲ـ خطر تغییرات نامطلوب در زیست بوم دریایی و برگشت‌ناپذیری یا دوام تأثیرات
۱۳ـ سمی بودن یا سایر ویژگی‌های زیانبار (مانند سرطان‌زایی، جهش‌زایی و قابلیت ایجاد فرزندان ناقص الخلقه
۱۴ـ قابلیت انتقال به مسافت‌های طولانی
در تهیه طرحهای اقدام، برنامه‌ها و تدابیر پیشگیری، مهار، کاهش و تا حدامکان محو آلودگی از منابع مستقر در خشکی، طرفهای متعاهد در صورت اقتضاء، ویژگی‌های زیر مواد و عوامل را مدنظر قرار می‌دهند. این موارد به ترتیب اهمیت فهرست‌بندی نشده‌اند.
۱ـ تجمع و بزرگنمایی در موجودات زنده
۲ـ تأثیرات مضاعف مواد
۳ـ الگوی توزیع مواد (یعنی، مقادیر، الگوی استفاده و احتمال رسیدن به محیط زیست دریایی)
۴ـ آثار وارده بر ویژگی‌های مؤثر بر موجودات زنده در محصولات دریایی که دارای مصرف انسانی می‌باشند.
۵ ـ آثار وارده بر بو، رنگ، شفافیت، دما یا سایر ویژگی‌های آب دریا
۶ ـ آثار و خطرات وارده بر سلامت
۷ـ آثار منفی وارده بر حیات دریایی و استفاده پایدار منابع زنده یا سایر کاربردهای قانونی دریا
۸ ـ استقامت مواد
۹ـ احتمال بروز کمبود اکسیژن آب در اثر رشد بی‌رویه موجودات زنده خاص
۱۰ـ ویژگی رادیواکتیو
۱۱ـ نسبت بین تراکم‌های مشاهده شده و اثر تراکم مشاهده نشده
۱۲ـ خطر تغییرات نامطلوب در زیست بوم دریایی و برگشت‌ناپذیری یا دوام تأثیرات
۱۳ـ سمی بودن یا سایر ویژگی‌های زیانبار (مانند سرطان‌زایی، جهش‌زایی و قابلیت ایجاد فرزندان ناقص الخلقه
۱۴ـ قابلیت انتقال به مسافت‌های طولانی