ماده ۲۱
موانع حمل و تحویل بار
۱ ـ اگر در ایستگاه مبداء یا در مسیر حمل مانعی برای حمل بار پیش آید، راه آهن خود تصمیم گیری می کند که آیا استعلام دستور فرستنده لازم است یا حمل بار را تا ایستگاه مقصد با تغییر مسیر حمل انجام دهد. راه آهن حق دارد کرایه حمل بابت مسیر حرکت تغییر یافته را اخذ و زمان اضافی مناسب برای تحویل را در نظر گیرد، مگر در مواردیکه راه آهن مقصر باشد
۲ ـ در صورت نبودن مسیر دیگر یا عدم امکان حمل بار به هر دلیل دیگر و نیز به هنگام بروز مانع در تحویل بار، ایستگاهی که مشکل در آن بوجود آمده است، سریعاً طی تلگرامی از طریق ایستگاه مبداء مراتب را به اطلاع فرستنده می رساند و دستور فرستنده بار را استعلام می نماید. ضمناً راه آهن کلیه اطلاعاتی را که دارد در اختیار فرستنده قرار می دهد.
اما ایستگاه موظف به استعلام دستورات فرستنده در مواردیکه موانع موقت مندرج در بند ۱ از ۳ ماده ۳ بروز می نماید نمی باشد.
فرستنده می تواند در ستون «درخواست ویژه فرستنده» بارنامه دستورات لازم در مورد چگونگی رفتار با بار را در صورتیکه موانعی برای حمل یا تحویل بار بروز می کند، صادر نماید. اگر بصلاحدید راه آهن اجرای این دستورات ممکن نباشد، راه آهن باید از فرستنده بخواهد تا دستورات جدیدی صادر کند.
ایستگاه مبداء بر مبنای تلگرام دریافتی در مورد موانع حمل بار یا تحویل آن، سریعاً فرستنده را طی فرم مقرر مطلع می سازد. فرستنده موظف است دستورات لازم در خصوص رفتار با بار را در پشت صفحه اعلامیه نوشته و آن را به ایستگاه برگرداند.
فرستنده در هنگام عودت اعلامیه باید نسخه دوم بارنامه (برگ ۳ بارنامه) را برای درج دستورات لازم فرستنده، به ایستگاه مبداء ارائه کند. اگر فرستنده نسخه دوم بارنامه را ارائه نکند، دستورات مندرج در پشت اعلامیه بی اعتبار تلقی شده و ایستگاه مبداء به ایستگاهی که مانع در آن بروز کرده است، اعلام می دارد که دستور العملی از طرف فرستنده موجود نمی باشد. در چنین حالتی راه آهنی که بار در آنجا متوقف شده است، طبق مقررات داخلی جاری با بار رفتار می کند.
در مواردیکه اعلامیه واصله به ایستگاه مبداء در مورد تغییر مسیر حمل یا خودداری گیرنده از دریافت بار باشد، فرستنده می تواند دستورات لازم را بدون ارائه نسخه دوم بارنامه صادر نماید.
ایستگاه مبداء دستورات فرستنده را به اطلاع ایستگاهی که مشکل در آن بوجود آمده است می رساند. هزینه های مربوط به اعلامیه فرستنده، توسط راه آهن مبداء و طبق مقررات داخلی جاری در این راه آهن، از فرستنده اخذ می گردد.
اگر موانع حمل یا تحویل بار پس از اینکه گیرنده قرارداد حمل را تغییر داد، رخ دهد، در آنصورت راه آهن مراتب را به اطلاع گیرنده که درخواست تغییر قرارداد حمل را داده است، می رساند. راه آهن مقصد هزینه های مربوط به اعلامیه گیرنده را طبق مقررات داخلی جاری راه آهن خود، از گیرنده اخذ می کند.
اما ایستگاه موظف به استعلام دستورات فرستنده در مواردیکه موانع موقت مندرج در بند ۱ از ۳ ماده ۳ بروز می نماید نمی باشد.
فرستنده می تواند در ستون «درخواست ویژه فرستنده» بارنامه دستورات لازم در مورد چگونگی رفتار با بار را در صورتیکه موانعی برای حمل یا تحویل بار بروز می کند، صادر نماید. اگر بصلاحدید راه آهن اجرای این دستورات ممکن نباشد، راه آهن باید از فرستنده بخواهد تا دستورات جدیدی صادر کند.
ایستگاه مبداء بر مبنای تلگرام دریافتی در مورد موانع حمل بار یا تحویل آن، سریعاً فرستنده را طی فرم مقرر مطلع می سازد. فرستنده موظف است دستورات لازم در خصوص رفتار با بار را در پشت صفحه اعلامیه نوشته و آن را به ایستگاه برگرداند.
فرستنده در هنگام عودت اعلامیه باید نسخه دوم بارنامه (برگ ۳ بارنامه) را برای درج دستورات لازم فرستنده، به ایستگاه مبداء ارائه کند. اگر فرستنده نسخه دوم بارنامه را ارائه نکند، دستورات مندرج در پشت اعلامیه بی اعتبار تلقی شده و ایستگاه مبداء به ایستگاهی که مانع در آن بروز کرده است، اعلام می دارد که دستور العملی از طرف فرستنده موجود نمی باشد. در چنین حالتی راه آهنی که بار در آنجا متوقف شده است، طبق مقررات داخلی جاری با بار رفتار می کند.
در مواردیکه اعلامیه واصله به ایستگاه مبداء در مورد تغییر مسیر حمل یا خودداری گیرنده از دریافت بار باشد، فرستنده می تواند دستورات لازم را بدون ارائه نسخه دوم بارنامه صادر نماید.
ایستگاه مبداء دستورات فرستنده را به اطلاع ایستگاهی که مشکل در آن بوجود آمده است می رساند. هزینه های مربوط به اعلامیه فرستنده، توسط راه آهن مبداء و طبق مقررات داخلی جاری در این راه آهن، از فرستنده اخذ می گردد.
اگر موانع حمل یا تحویل بار پس از اینکه گیرنده قرارداد حمل را تغییر داد، رخ دهد، در آنصورت راه آهن مراتب را به اطلاع گیرنده که درخواست تغییر قرارداد حمل را داده است، می رساند. راه آهن مقصد هزینه های مربوط به اعلامیه گیرنده را طبق مقررات داخلی جاری راه آهن خود، از گیرنده اخذ می کند.
۳ ـ اگر از فرستنده ای که از مانع پیش آمده برای حمل یا تحویل بار آگاه شده است ظرف مدت ۸ روز و برای بارهای سریع الفساد ظرف مدت ۴ روز از زمان ارسال اعلامیه ایستگاهی که مانع در آن پیش آمده است هیچگونه دستوری دریافت نشود یا دستورات دریافت شده غیرقابل اجرا باشند، لازم است با بار طبق مقررات داخلی راه آهنی که در آن مانع پیش آمده است رفتار نمود.
اگر بار سریع الفساد در معرض خراب شدن قرار گرفته باشد، راه آهنی که در آن مانع برای حمل یا تحویل بار پیش آمده است باید بدون انتظار پایان یافتن ۴ روز، بر اساس مقررات داخلی خود عمل نماید .
اگر بار سریع الفساد در معرض خراب شدن قرار گرفته باشد، راه آهنی که در آن مانع برای حمل یا تحویل بار پیش آمده است باید بدون انتظار پایان یافتن ۴ روز، بر اساس مقررات داخلی خود عمل نماید .
۴ - اگر مشکل پیش آمده برای حمل، قبل از دریافت دستورالعمل فرستنده مرتفع شود، ایستگاهی که در آن مانع برای حمل پیش آمده است منتظر دریافت دستورات نمانده و بار را به ایستگاه مقصد ارسال و مراتب را سریعاً به اطلاع فرستنده می رساند.
۵ ـ اگر بار به فروش رسیده باشد، مبالغی که از فروش آن بدست می آید را پس از کسر کرایه حمل براساس ۱ ماده ۱۳ و جریمه ها و سایر هزینه های مربوط به فروش محاسبه نموده، باقیمانده را به فرستنده تحویل می دهند. اگر پول حاصل از فروش بار کمتر از کرایه حمل و هزینه های مربوطه باشد، فرستنده بار موظف است مابه التفاوت آنرا بپردازد.
۶ ـ مفاد ۵ و ۴ و ۳ و ۱ این ماده شامل حال گیرنده که قرارداد حمل را طبق ماده ۲۰ تغییر داده است، نیز می شود.
۷ ـ اگر در زمان حمل بار یا تحویل آن، مشکلی در امر حمل یا تحویل بروز کند که فرستنده یا گیرنده مقصر باشند، آنها موظفند کلیه هزینه های مربوط به تاخیر در حمل و یا تحویل بار را به راه آهن پرداخت نمایند. حتی اگر مشکلات و موانع بوجود آمده در ارتباط با حمل یا تحویل بار به تقصیر فرستنده یا گیرنده بار نباشد، کلیه هزینه های بوجود آمده در نتیجه اینکه فرستنده یا گیرنده برای درخواست راه آهن در مورد موانع حمل و تحویل بار هیچ دستوری در مهلت تعیین شده در ۳ این ماده ارائه نداده اند و یا دستورات غیرقابل اجرا بوده اند، به راه آهن پرداخت می شود.
اگر چنین موانعی در راه آهن مبداء یا راه آهن مقصد پیش آید، پرداختهای مربوط به این هزینه ها طبق مقررات و تعرفه های داخلی جاری در این راه آهنها، محاسبه می گردد.
اگر چنین موانعی در راه آهنهای ترانزیتی پیش آید، پرداختهای مربوط به این هزینه ها طبق تعرفه های ترانزیتی راه آهنهای ذینفع در این حمل و نقل بین المللی محاسبه می گردد؛ اگر در تعرفه ترانزیتی برای چنین مواردی هزینه ای پیش بینی نشده باشد، در آنصورت محاسبه پرداختها طبق مقررات و تعرفه های داخلی جاری در راه آهنهای ترانزیتی مربوطه، انجام می شود.
کلیه پرداختهای مربوط به هزینه های فوق الذکر در بارنامه نوشته می شود و از گیرنده یا فرستنده یا کارگزار (شرکت اکسپدیتوری، نماینده حمل بار و غیره) با توجه به اینکه کدامیک از آنها طبق ماده ۱۵ کرایه های حمل ترانزیتی را می پردازد، اخذ می گردد.
اگر چنین موانعی در راه آهن مبداء یا راه آهن مقصد پیش آید، پرداختهای مربوط به این هزینه ها طبق مقررات و تعرفه های داخلی جاری در این راه آهنها، محاسبه می گردد.
اگر چنین موانعی در راه آهنهای ترانزیتی پیش آید، پرداختهای مربوط به این هزینه ها طبق تعرفه های ترانزیتی راه آهنهای ذینفع در این حمل و نقل بین المللی محاسبه می گردد؛ اگر در تعرفه ترانزیتی برای چنین مواردی هزینه ای پیش بینی نشده باشد، در آنصورت محاسبه پرداختها طبق مقررات و تعرفه های داخلی جاری در راه آهنهای ترانزیتی مربوطه، انجام می شود.
کلیه پرداختهای مربوط به هزینه های فوق الذکر در بارنامه نوشته می شود و از گیرنده یا فرستنده یا کارگزار (شرکت اکسپدیتوری، نماینده حمل بار و غیره) با توجه به اینکه کدامیک از آنها طبق ماده ۱۵ کرایه های حمل ترانزیتی را می پردازد، اخذ می گردد.
۸ ـ در صورت تغییر قرارداد حمل بدلیل بروز موانع برای حمل یا تحویل بار، مفاد ماده ۲۰ مورد عمل قرار می گیرد. در این حالت مفاد ۹ ماده ۲۰ اعمال نمی شود.