ماده ۹
رایزنیها، همکاری و حقیقت‌یابی
۱ ـ دولتهای عضو کنوانسیون باید به‌طور مستقیم میان خود، یا ازطریق سازمان و سایر رویه‌های بین‌المللی مناسب ازجمله رویه‌های موجود در‌چهارچوب سازمان ملل‌متحد و مطابق با منشور آن، درمورد هر موضوعی که مربوط به هدف و مقصد، یا اجرای مقررات این کنوانسیون باشد رایزنی و‌همکاری نمایند.
۲ ـ بدون خدشه‌دار کردن حق هیچ دولت عضوی درمورد درخواست بازرسی اعتراضی، دولتهای عضو در هر زمان ممکن، باید ابتدا کلیه تلاشها را‌جهت روشن‌کردن و حل مسایلی که می‌تواند در پایبندی به کنوانسیون ایجاد شک و شبهه کند و یا به نگرانیها درمورد مسایلی که مبهم تلقی می‌شود‌دامن زند، ازطریق مبادله اطلاعات و رایزنی بین خود مبذول دارند. دولت عضوی که درخواست روشن شدن مطلبی را از دولت عضو دیگر در مورد‌موضوعی که در باور او ایجاد شک و نگرانی می‌کند دریافت می‌دارد، باید در اسرع وقت و حد اکثر ظرف مدت (۱۰) روز اطلاعات کافی در مورد سؤال‌یا موضوع مورد شک و نگرانی را همراه با توضیح چگونگی حل مسأله توسط اطلاعات ارایه‌شده فراهم آورد. هیچ‌چیزی دراین کنوانسیون نباید برحق‌دو یا چند دولت عضو در مورد ترتیب انجام بازرسی براساس رضایت طرفین یا سایر رویه‌های دیگرفی‌مابین آنها برای روشن‌شدن و حل هر موضوعی‌که ممکن است در پایبندی به کنوانسیون ایجاد شک نماید یا نگرانی را در مورد موضوع مرتبطی که ممکن است مبهم تلقی شود را افزایش دهد تأثیر‌بگذارد. چنین ترتیباتی برحقوق و تعهدات هیچ دولتی نسبت به سایر مواد کنوانسیون تأثیر نباید بگذارد.
رویه درخواست توضیح
۳ ـ هردولت عضو حق دارد از شورای اجرایی برای روشن شدن وضعیتی که ممکن است مبهم تلقی شده یا باعث افزایش نگرانی در مورد احتمال عدم‌پایبندی دولت عضو دیگری به این کنوانسیون باشد، درخواست کمک نماید. شورای اجرایی باید اطلاعات مناسب و مربوط به چنین نگرانی را که‌دراختیار دارد فراهم نماید.
۳ ـ هردولت عضو حق دارد از شورای اجرایی برای روشن شدن وضعیتی که ممکن است مبهم تلقی شده یا باعث افزایش نگرانی در مورد احتمال عدم‌پایبندی دولت عضو دیگری به این کنوانسیون باشد، درخواست کمک نماید. شورای اجرایی باید اطلاعات مناسب و مربوط به چنین نگرانی را که‌دراختیار دارد فراهم نماید.
۴ ـ دولت عضو حق دارد که از شورای اجرایی بخواهد تا از دولت عضو دیگری در کلیه مواردی که می‌تواند مبهم تلقی شود و یا نگرانی درمورد عدم‌پایبندی احتمالی این دولت به کنوانسیون را افزایش دهد درخواست روشن‌شدن موضوع را نماید. درچنین حالتی اقدامات زیر باید صورت پذیرد:
(الف) شورای اجرایی باید درخواست توضیح از دولت ذی‌ربط را ازطریق مدیرکل حداکثر ظرف مدت (۲۴) ساعت از زمان دریافت به آن دولت ارسال‌نماید،
(ب) دولت عضو مورد درخواست باید دراسرع وقت ممکن و به هرصورت حداکثر در ظرف مدت (۱۰) روز از تاریخ دریافت درخواست، توضیحات را‌دراختیار شورای اجرایی قرار دهد،
(پ) شورای اجرایی باید به توضیحات توجه نماید و آنرا حداکثر ظرف مدت (۲۴) ساعت پس از دریافت برای دولت تقاضاکننده ارسال دارد،
(ت) درصورتی‌که دولت عضو درخواست‌کننده توضیحات را ناکافی تشخیص دهد حق دارد از شورای اجرایی بخواهد تا شورا توضیحات بیشتری از‌دولت مورد تقاضا کسب کند،
(ث) به‌منظورکسب توضیحات بیشتر که به‌استناد بند (ت) درخواست گردیده، شورای اجرایی می‌تواند از مدیرکل درخواست تشکیل یک گروه‌کارشناسی از دبیرخانه فنی را بنماید یا درصورت عدم وجود کارشناس مناسب در دبیرخانه فنی، ازجایی دیگر بخواهد که اطلاعات و سوابق موجود‌مربوط به موقعیتی که ایجاد نگرانی کرده است را بررسی کند. گروه کارشناسان در مورد یافته‌های خود بایستی یک گزارش مستند به شورای اجرایی‌تقدیم نماید،
(ج) چنانچه دولت عضو درخواست‌کننده توضیحات دریافتی را به‌استناد بندهای فرعی قسمتهای (ت) و (ث) رضایت بخش تشخیص ندهد، حق‌درخواست تشکیل اجلاس ویژه شورای اجرایی را دارد. دراین اجلاس دولتهای درگیر که درآن شورا عضو نیستند موظف به شرکت هستند. درچنین‌نشست ویژه‌ای، شورای اجرایی باید موضوع را بررسی و می‌تواند هراقدامی را که برای حل و فصل وضعیت مناسب بداند توصیه نماید.
(الف) شورای اجرایی باید درخواست توضیح از دولت ذی‌ربط را ازطریق مدیرکل حداکثر ظرف مدت (۲۴) ساعت از زمان دریافت به آن دولت ارسال‌نماید،
(ب) دولت عضو مورد درخواست باید دراسرع وقت ممکن و به هرصورت حداکثر در ظرف مدت (۱۰) روز از تاریخ دریافت درخواست، توضیحات را‌دراختیار شورای اجرایی قرار دهد،
(پ) شورای اجرایی باید به توضیحات توجه نماید و آنرا حداکثر ظرف مدت (۲۴) ساعت پس از دریافت برای دولت تقاضاکننده ارسال دارد،
(ت) درصورتی‌که دولت عضو درخواست‌کننده توضیحات را ناکافی تشخیص دهد حق دارد از شورای اجرایی بخواهد تا شورا توضیحات بیشتری از‌دولت مورد تقاضا کسب کند،
(ث) به‌منظورکسب توضیحات بیشتر که به‌استناد بند (ت) درخواست گردیده، شورای اجرایی می‌تواند از مدیرکل درخواست تشکیل یک گروه‌کارشناسی از دبیرخانه فنی را بنماید یا درصورت عدم وجود کارشناس مناسب در دبیرخانه فنی، ازجایی دیگر بخواهد که اطلاعات و سوابق موجود‌مربوط به موقعیتی که ایجاد نگرانی کرده است را بررسی کند. گروه کارشناسان در مورد یافته‌های خود بایستی یک گزارش مستند به شورای اجرایی‌تقدیم نماید،
(ج) چنانچه دولت عضو درخواست‌کننده توضیحات دریافتی را به‌استناد بندهای فرعی قسمتهای (ت) و (ث) رضایت بخش تشخیص ندهد، حق‌درخواست تشکیل اجلاس ویژه شورای اجرایی را دارد. دراین اجلاس دولتهای درگیر که درآن شورا عضو نیستند موظف به شرکت هستند. درچنین‌نشست ویژه‌ای، شورای اجرایی باید موضوع را بررسی و می‌تواند هراقدامی را که برای حل و فصل وضعیت مناسب بداند توصیه نماید.
۵ ـ یک دولت عضو همچنین حق دارد از شورای اجرایی درخواست نماید تا درباره هر وضعیتی که مبهم تشخیص داده شده یا موجبات نگرانی از عدم‌پایبندی احتمالی آن دولت به این کنوانسیون را فراهم آورده روشن نماید. شورای اجرایی باید با فراهم‌ساختن این کمک پاسخ مقتضی را ارایه نماید.
۶ ـ شورای اجرایی، باید دولتهای عضو را در مورد هر نوع درخواست برای توضیحات لازمه دراین ماده مطلع نماید.
۷ ـ اگر شک و یا نگرانی دولت عضو در مورد احتمال عدم پایبندی در مدت (۶۰) روز پس از تقدیم درخواست توضیحات به شورای اجرایی برطرف‌نشود یا براین باور باشد که تردیدهای او مستلزم بررسی سریع است، علیرغم حق این دولت در تقاضای بازرسی اعتراضی، آن دولت می‌تواند‌درخواست یک نشست ویژه کنفرانس را به‌استناد قسمت (پ) بند (۱۲) ماده (۸) بنماید. درچنین نشست ویژه‌ای کنفرانس باید موضوع را مورد بررسی‌قرارداده و می‌تواند اقدامات مناسب برای حل و فصل آن وضعیت را توصیه نماید.
رویه‌های بازرسی اعتراضی
۸ ـ هردولت عضوی حق درخواست بازرسی اعتراضی درمحل از هر تأسیسات یا محلی واقع در سرزمین یا هرمکانی از قلمرو تحت صلاحیت یا‌کنترل هر دولت عضو دیگری را صرفاً به‌منظور روشن‌شدن و حل هرنوع مشکل مربوط به عدم پایبندی احتمالی به مقررات این کنوانسیون را دارد و‌می‌تواند اجرای این بازرسی را در هر محلی و بدون تأخیر توسط تیم‌بازرسی تعیین شده به‌وسیله مدیرکل و طبق پیوست تأیید خواستار شود.
۸ ـ هردولت عضوی حق درخواست بازرسی اعتراضی درمحل از هر تأسیسات یا محلی واقع در سرزمین یا هرمکانی از قلمرو تحت صلاحیت یا‌کنترل هر دولت عضو دیگری را صرفاً به‌منظور روشن‌شدن و حل هرنوع مشکل مربوط به عدم پایبندی احتمالی به مقررات این کنوانسیون را دارد و‌می‌تواند اجرای این بازرسی را در هر محلی و بدون تأخیر توسط تیم‌بازرسی تعیین شده به‌وسیله مدیرکل و طبق پیوست تأیید خواستار شود.
۹ ـ هر دولت عضو متعهد است که درخواست بازرسی را در چارچوب این کنوانسیون رعایت کند و در درخواست بازرسی خود کلیه اطلاعات مربوط‌که برآن اساس نگرانی احتمالی ازعدم پایبندی به این کنوانسیون ایجاد شده را طبق پیوست تأیید فراهم سازد. هر دولت عضو باید از درخواستهای‌بازرسی بی‌اساس خودداری کند تا از سوء استفاده جلوگیری به‌عمل آید. بازرسی اعتراضی صرفاً به‌منظور تعیین حقایق مربوط به عدم پایبندی احتمالی‌به کنوانسیون اجراء خواهد شد.
۱۰ ـ به‌منظور تأیید پایبندی به مقررات این کنوانسیون، هر دولت عضو باید به دبیرخانه فنی اجازه دهد که بازرسی اعتراضی درمحل را طبق بند (۸) انجام دهد.
۱۱ ـ پیرو درخواست بازرسی اعتراضی از یک تأسیسات یا محل و مطابق با رویه‌های پیش‌بینی شده در پیوست تأیید، دولت عضو بازرسی شونده:
(الف) حق و وظیفه دارد هرگونه تلاش منطقی برای نمایش «پایبندی به کنوانسیون» را اعمال کند و به این منظور تیم بازرسی را قادر به اجرای مأموریت‌خود نماید،
(ب) وظیفه فراهم‌آوردن امکان دستیابی به محل مورد درخواست را منحصرا» به‌منظور پیدا کردن حقایق مربوط به نگرانیهای راجع به عدم پایبندی‌احتمالی به‌عهده دارد، و
(پ) دارای حق انجام اقدامات لازم برای حفاظت از تأسیسات حساس و جلوگیری از افشاء اطلاعات و سوابق محرمانه و غیرمرتبط با کنوانسیون‌می‌باشد.
(الف) حق و وظیفه دارد هرگونه تلاش منطقی برای نمایش «پایبندی به کنوانسیون» را اعمال کند و به این منظور تیم بازرسی را قادر به اجرای مأموریت‌خود نماید،
(ب) وظیفه فراهم‌آوردن امکان دستیابی به محل مورد درخواست را منحصرا» به‌منظور پیدا کردن حقایق مربوط به نگرانیهای راجع به عدم پایبندی‌احتمالی به‌عهده دارد، و
(پ) دارای حق انجام اقدامات لازم برای حفاظت از تأسیسات حساس و جلوگیری از افشاء اطلاعات و سوابق محرمانه و غیرمرتبط با کنوانسیون‌می‌باشد.
۱۲ ـ درمورد ناظر موارد ذیل باید مد نظر باشد:
(الف) دولت درخواست‌کننده مشروط به توافق دولت بازرسی شونده می‌تواند نماینده‌ای که ممکن است از اتباع دولت درخواست‌کننده یا دولت عضو‌ثالث باشد را جهت نظارت در انجام بازرسی اعتراضی اعزام دارد.
(ب) در آن صورت دولت بازرسی شونده امکان دستیابی ناظر را مطابق با پیوست تأیید تأمین خواهد کرد،
(پ) دولت عضو بازرسی شونده به‌عنوان یک قاعده باید ناظر پیشنهادی را بپذیرد، درصورت امتناع دولت بازرسی شونده، این امر باید در گزارش نهایی‌قید گردد.
(الف) دولت درخواست‌کننده مشروط به توافق دولت بازرسی شونده می‌تواند نماینده‌ای که ممکن است از اتباع دولت درخواست‌کننده یا دولت عضو‌ثالث باشد را جهت نظارت در انجام بازرسی اعتراضی اعزام دارد.
(ب) در آن صورت دولت بازرسی شونده امکان دستیابی ناظر را مطابق با پیوست تأیید تأمین خواهد کرد،
(پ) دولت عضو بازرسی شونده به‌عنوان یک قاعده باید ناظر پیشنهادی را بپذیرد، درصورت امتناع دولت بازرسی شونده، این امر باید در گزارش نهایی‌قید گردد.
۱۳ ـ دولت درخواست‌کننده باید درخواست بازرسی اعتراضی درمحل را به شورای اجرایی و همزمان به مدیرکل برای به جریان انداختن فوری امر‌تقدیم نماید.
۱۴ ـ مدیر کل فورا» باید اطمینان حاصل کند که درخواست بازرسی با شرایط مشخص شده در بند (۴) بخش (۱۰) پیوست تأیید منطبق است و درصورت ضرورت، به دولت عضو درخواست‌کننده درمورد تکمیل درخواست برطبق آن کمک نماید. هنگامی که درخواست بازرسی با شرایط منطبق‌باشد، دراین‌صورت مقدمات بازرسی اعتراضی شروع خواهد شد.
۱۵ ـ مدیر کل باید درخواست بازرسی را (۱۲) ساعت قبل از ورود برنامه‌ریزی شده تیم بازرسی به نقطه ورودی به دولت بازرسی شونده ارسال دارد.
۱۶ ـ بعد از دریافت درخواست بازرسی، شورای اجرایی باید از اقدامات انجام‌شده درباره تقاضای بازرسی توسط مدیرکل مطلع شده و درطول روند‌بازرسی مورد را تحت نظر خود داشته باشد. به‌هر صورت مشاوره شورا، نباید موجب تأخیر در روند بازرسی گردد.
۱۷ ـ اگر شورای اجرایی تشخیص دهد بازرسی ادعای واهی، سوء استفاده یا به‌طور واضح خارج از دامنه شمول بند (۸) کنوانسیون می‌باشد می‌تواند‌حداکثر ظرف مدت (۱۲) ساعت بعد از دریافت درخواست بازرسی با سه چهارم اکثریت آراء کلیه اعضاء تصمیمی علیه اجرای بازرسی اعتراضی اتخاذ‌نماید. دولت درخواست کننده و بازرسی شونده نباید درچنین تصمیم‌گیری شرکت نمایند. اگر شورای اجرایی برعلیه بازرسی اعتراضی تصمیم بگیرد،اقدامات مقدماتی متوقف خواهد شد، اقدام دیگری در مورد درخواست صورت نخواهد گرفت و دولتهای ذی‌نفع از این تصمیم مطلع خواهند شد.
۱۸ ـ مدیرکل باید حکم بازرسی را برای اجرای بازرسی اعتراضی صادر نماید. حکم بازرسی همان درخواست بازرسی بوده که در بندهای (۸) و (۹) نحوه اجرای عملیاتی آن نوشته شده و باید با درخواست بازرسی مطابقت داشته باشد.
۱۹ ـ بازرسی اعتراضی، باید برطبق بخش (۱۰) یا درصورت استفاده مورد ادعا مطابق با بخش (۱۱) پیوست تأیید اجراء شود. تیم بازرسی باید براساس‌اصل کمترین دخالت ممکن، سازگار با اجرای به‌موقع و مؤثر مأموریت تیم هدایت گردد.
۲۰ ـ دولت عضو بازرسی شونده درطول اجرای بازرسی اعتراضی با تیم بازرسی همکاری نموده وظایف آنرا تسهیل می‌نماید. چنانچه دولت بازرسی‌شونده طبق بخش (پ) بخش (۱۰) پیوست تأیید پیشنهاد ترتیباتی برای نشان‌دادن پایبندی به این کنوانسیون را به‌جای دسترسی همه‌جانبه و کامل ارایه‌نماید، آن دولت باید کلیه کوششهای معقول ازطریق مشاوره با تیم بازرسی برای دستیابی به توافقی درمورد نحوه احراز و اثبات حقایق با هدف‌نشان‌دادن پایبندی را بکار بندد.
۲۱ ـ گزارش نهایی باید شامل یافته‌های حقیقی به اضافه ارزیابی تیم بازرسی ازمیزان و ماهیت دسترسی و همکاری ارایه شده برای اجرای رضایتبخش‌بازرسی اعتراضی باشد. مدیر کل باید گزارش نهایی تیم‌بازرسی را بلادرنگ به دولت درخواست‌کننده، دولت بازرسی شونده، شورای اجرایی و کلیه‌دولتهای عضو کنوانسیون ارسال نماید. مدیرکل همچنین باید ارزیابی دولت درخواست‌کننده و بازرسی‌شونده و نیز دیدگاههای دیگر دولتهای عضو که‌ممکن‌است برای آن هدف به مدیرکل منتقل شده باشد را بلادرنگ به شورای اجرایی و سپس به دیگر دولتهای عضو ارسال نماید.
۲۲ ـ شورای اجرایی باید طبق وظایف و اختیارات خود، گزارش نهایی تیم بازرسی را به‌محض دریافت بررسی نموده و به‌موارد نگرانیهای ذیل پاسخ‌دهد:
(الف) آیا عدم پایبندی به کنوانسیون به‌وقوع پیوسته است،
(ب) آیا درخواست درحیطه شمول این کنوانسیون بوده است، و
(پ) آیا ازحق درخواست بازرسی اعتراضی سوء‌استفاده شده است.
(الف) آیا عدم پایبندی به کنوانسیون به‌وقوع پیوسته است،
(ب) آیا درخواست درحیطه شمول این کنوانسیون بوده است، و
(پ) آیا ازحق درخواست بازرسی اعتراضی سوء‌استفاده شده است.
۲۳ ـ چنانچه شورای اجرایی به‌این نتیجه برسد که باتوجه به وظایف و اختیارات خود اقدامات دیگری با عنایت به بند (۲۲) لازم است. باید اقدامات‌مناسب را برای بهبود وضعیت و حصول اطمینان از"پایبندی به کنوانسیون» ازجمله توصیه‌های مشخص به کنفرانس انجام دهد. درصورت سوء‌استفاده،شورای اجرایی بررسی خواهد کرد که آیا دولت درخواست‌کننده باید چه میزان از بارمالی بازرسی اعتراضی را عهده‌دار گردد.
۲۴ ـ دولت درخواست‌کننده و دولت بازرسی شونده دارای حق شرکت در روند بررسی مجدد می‌باشندشورای اجرایی باید دولتهای عضو و اجلاس‌آتی کنفرانس را از نتایج این روند آگاه سازد.
۲۵ ـ چنانچه شورای اجرایی توصیه‌های مشخص به کنفرانس داشته باشد، کنفرانس اقدام لازم را طبق ماده (۱۲) مورد ملاحظه قرار خواهد داد.